55. Ar-Rahmaan سُورَةُ الرَّحۡمَٰن
Elmalılı Hamdi YazırRahmân (çok merhametli olan Allah)
Ali BulaçRahman (olan Allah)
«الرحمن» الله تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırKurân'ı öğretti
Ali BulaçKur'an'ı öğretti
«علَّم» من شاء «القرآن».
Elmalılı Hamdi Yazırİnsanı yarattı
Ali Bulaçİnsanı yarattı
«خلق الإنسان» أي الجنس.
Elmalılı Hamdi YazırOna beyanı öğretti
Ali BulaçOna beyanı öğretti
«علَّمه البيان» النطق.
Elmalılı Hamdi YazırGüneş de ay da bir hesab iledir
Ali BulaçGüneş ve ay (belli) bir hesap iledir
«الشمس والقمر بحسبان» يجريان.
Elmalılı Hamdi YazırBitkiler ve ağaçlar secde etmektedirler
Ali BulaçBitki ve ağaç (O'na) secde etmektedirler
«والنجم» ما لا ساق له من النبات «والشجر» ما له ساق «يسجدان» يخضعان لما يراد منهما.
Elmalılı Hamdi YazırGöğü yükseltti ve mizanı koydu
Ali BulaçGökyüzü, Onu da yükseltti ve mizanı koydu
«والسماء رفعها ووضع الميزان» أثبت العدل.
Elmalılı Hamdi YazırSakın tartıda taşkınlık etmeyin
Ali BulaçSakın mizanda 'haksızlık ve taşkınlık yapmayın
«ألا تطغوا» أي لأجل أن لا تجوروا «في الميزان» ما يوزن به.
Elmalılı Hamdi YazırTartıyı adaletle yapın, terazide eksiklik yapmayın
Ali BulaçTartıyı adaletle tutup-doğrultun ve tartıyı noksan tutmayın
«وأقيموا الوزن بالقسط» بالعدل «ولا تخسروا الميزان» تنقصوا الموزون.
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah) yeri mahlukat için (aşağıya) koydu
Ali BulaçYere gelince, onu da (yaratılmış bütün) varlıklar için alçalttı-koydu
«والأرض وضعها» أثبتها «للأنام» للخلق الإنس والجن وغيرهم.
Elmalılı Hamdi YazırOrada meyvalar ve salkımlı hurma ağaçları vardır
Ali BulaçOnda meyveler ve salkımlı hurmalıklar var
«فيها فاكهة والنخل» المعهود «ذات الأكمام» أوعية طلعها.
Elmalılı Hamdi YazırYapraklı taneler ve hoş kokulu bitkiler vardır
Ali BulaçYapraklı taneler ve güzel kokulu bitkiler
«والحب» كالحنطة والشعير «ذو العصف» التين «والريحان» الورق المشموم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
(فبأي آلاء) نعم (ربكما) أيها الإنس والجن (تكذبان) ذكرت إحدى وثلاثين مرة، والاستفهام فيها للتقرير لما روي الحاكم عن جابر قال: "" قرأ علينا رسول الله صلى الله عليه وسلم سورة الرحمن حتى ختمها، ثم قال: مالي أراكم سكوتا، لَلْجن كانوا أحسن منكم ردا ما قرأت عليهم هذه الآية من مرة (فبأي آلاء ربكما تكذبان) إلا قالوا: ولا بشيء من نعمك ربنا نكذب فلك الحمد "".
Elmalılı Hamdi YazırAllah insanı, pişmiş bir çamura benzeyen bir balçıktan yarattı
Ali Bulaçİnsanı, ateşte pişmiş gibi kuru bir çamurdan yarattı
«خلق الإنسان» آدم «من صلصال» طين يابس يسمع له صلصلة، أي صوت إذا نقر «كالفخار» وهو ما طبخ من الطين.
Elmalılı Hamdi YazırCinleri de hâlis ateşten yarattı
Ali BulaçCann'ı (cinni) da 'yalın-dumansız bir ateşten' yarattı
«وخلق الجان» أبا الجن وهو إبليس «من مارج من نار» هو لهبها الخالص من الدخان.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazıriki doğunun ve iki batının Rabbidir
Ali BulaçO, iki doğunun da Rabbidir, iki batının da Rabbidir
«رب المشرقين» مشرق الشتاء ومشرق الصيف «ورب المغربين» كذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazır(Acı ve tatlı) iki denizi salıverdi birbirine kavuşuyorlar
Ali BulaçBirbirleriyle kavuşmak üzere iki denizi salıverdi
«مرج» أرسل «البحرين» العذب والملح «يلتقيان» في رأي العين.
Elmalılı Hamdi YazırFakat aralarında bir engel vardır, birbirlerine geçip karışmıyorlar
Ali Bulaçİkisi arasında bir engel (berzah) vardır; birbirlerinin sınırını geçmezler
«بينهما برزخ» حاجز من قدرته تعالى «لا يبغيان» لا يبغي واحد منهما على الآخر فيختلط به.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinden de inci ve mercan çıkar
Ali Bulaçİkisinden de inci ve mercan çıkar
«يَُخرج» بالبناء للمفعول والفاعل «منهما» من مجموعهما الصادق بأحدهما وهو الملح «اللؤلؤ المرجان» خرز أحمر أو صغار اللؤلؤ.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırDenizde koca dağlar gibi yükselen gemiler de onundur
Ali BulaçDenizde koca dağlar gibi yükselen gemiler O'nundur
«وله الجوار» السفن «المنشآت» المحدثات «في البحر كالأعلام» كالجبال عظما وارتفاعا.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırYer üzerinde bulunan her şey fânidir
Ali Bulaç(Yer) Üzerindeki herşey yok olucudur
«كل من عليها» أي الأرض من الحيوان «فان» هالك وعبر بمن تغليبا للعقلاء.
Elmalılı Hamdi YazırYalnız celâl ve ikram sahibi Rabbinin yüzü (zâtı) baki kalacaktır
Ali BulaçCelal ve ikram sahibi olan Rabbinin yüzü (Kendisi) baki kalacaktır
«ويبقى وجه ربك» ذاته «ذو الجلال» العظمة «والإكرام» للمؤمنين بأنعمه عليهم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde ve yerde bulunanlar, O'ndan isterler. O, her gün yeni bir iştedir
Ali BulaçGöklerde ve yerde olan ne varsa O'ndan ister. O, her gün bir iştedir
«يسأله من في السماوات والأرض» بنطق أو حال: ما يحتاجون إليه من القوة على العبادة والرزق والمغفرة وغير ذلك «كل يوم» وقت «هو في شأن» أمر يُظهره على وفق ما قدره في الأزل من إحياء و إماتة وإعزاز وإذلال وإغناء وإعدام وإجابة داع وإعطاء سائل وغير ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırEy insan ve cin! sizin de hesabınızı ele alacağız
Ali BulaçEy (yeryüzüne yükletilmiş) iki ağırlık (olan ins ve cin), yakında (ahirette hesabınızı görmek üzere) sizin için de vakit bulacağız
«سنفرغ لكم» سنقصد لحسابكم «أيها الثقلان» الإنس والجن.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırEy cin ve insan toplulukları! Göklerin ve yerin çevresinden geçmeye gücünüz yeterse geçin gidin. Allah'ın verdiği bir güç olmadan geçemezsiniz
Ali BulaçEy cin ve ins toplulukları, eğer göklerin ve yerin bucaklarından aşıp-geçmeye güç yetirebilirseniz, hemen aşın; ancak 'üstün bir güç (sultan)' olmaksızın aşamazsınız
«يا معشر الجن والإنس إن استطعتم أن تنفذوا» تخرجوا «من أقطار» نواحي «السماوات والأرض فانفذوا» أمر تعجيز «لا تنفذون إلا بسلطان» بقوة ولا قوة لكم على ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırÜzerinize ateşten alev ve duman gönderilir, kendinizi savunamazsınız
Ali Bulaçİkinizin de üzerine ateşten yalın bir alev ve (bakır gibi erimiş) kıpkızıl bir duman salıverilir de 'kurtulup-başaramazsınız
«يرسل عليكما شواظ من نار» هو لهبها الخالص من الدخان أو معه «ونحاس» أي دخان لا لهب فيه «فلا تنتصران» تمتنعان من ذلك بل يسوقكم إلى المحشر.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırGök yarılıp da, erimiş yağ gibi kıpkırmızı bir gül olduğu zaman
Ali BulaçSonra gök yarılıp yağ gibi erimiş olarak kıpkırmızı bir gül olduğu zaman
«فإذا انشقت السماء» انفرجت أبوابا لنزول الملائكة «فكانت وردة» أي مثلها محمرة «كالدهان» كالأديم الأحمر على خلاف العهد بها وجواب إذا فما أعظم الهول.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün, ne insana ne de cinne günahından sorulmaz
Ali Bulaçİşte o gün, ne insana, ne cinne günahından sorulmaz
«فيومئذ لا يُسأل عن ذنبه إنس ولا جان» عن ذنبه ويُسألون في وقت آخر (فوربك لنسألنَّهم أجمعين) والجان هنا وفيما سيأتي بمعنى الجن والإنس فيهما بمعنى الإنسي.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırSuçlular simalarından tanınır, alınlarından ve ayaklarından tutulur
Ali Bulaç(Çünkü o gün) Suçlu-günahkarlar, simalarından tanınır da alınlarından ve ayaklarından yakalanırlar
«يعرف المجرمون بسيماهم» سواد الوجوه وزرقة العيون «فيؤخذ بالنواصي الأقدام».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان» تضم ناصية كل منهم إلى قدميه من خلف أو قدام ويلقى في النار ويقال لهم.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu, suçluların yalanladığı cehennemdir
Ali Bulaçİşte bu, suçlu-günahkarların kendisini yalanladıkları cehennemdir
«هذه جهنم التي يكذب بها المجرمون».
Elmalılı Hamdi YazırOnunla kaynar su arasında dolaşırlar
Ali BulaçOnlar, kendisiyle alabildiğine kaynar hale getirilmiş su arasında dönüp-dolaşırlar
«يطوفون» يسعون «بينها وبين حميم» ماء حار «آن» شديد الحرارة يسقونه إذا استغاثوا من حر النار، وهو منقوص كقاض.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırRabbinin makamından korkan kimselere iki cennet vardır
Ali BulaçRabbin makamından korkan kimse için ise iki cennet vardır
«ولمن خاف» أي لكل منهم أو لمجموعهم «مقام ربه» قيامه بين يديه للحساب فترك معصيته «جنتان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinin de çeşitli ağaçları, meyvaları vardır
Ali BulaçÇeşit çeşit 'inceliklere ve güzelliklere' (veya her türden sık ağaçlara) sahiptirler
«ذواتا» تثنية ذوات على الأصل ولامها ياء «أفنان» أغصان جمع فنن كطلل.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de akıp giden iki kaynak vardır
Ali Bulaçİkisinde de akmakta olan iki pınar vardır
«فيهما عينان تجريان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de her türlü meyvadan çift çift vardır
Ali Bulaçİkisinde de her meyveden iki çift vardır
«فيهما من كل فاكهة» في الدنيا أو كل ما يتفكه به «زوجان» نوعان رطب ويابس والمر منهما في الدنيا كالحنظل حلو.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırAstarları atlastan yataklara yaslanırlar. İki cennetin de devşirmesi yakındır
Ali BulaçAstarları, ağır işlenmiş atlastan yataklar üzerinde yaslanırlar. İki cennetin de meyve-devşirmesi (ordakilere) yakın (kolay)dır
«متكئين» حال عامله محذوف، أي يتنعمون «على فرش بطائنها من إستبرق» ما غلظ من الديباج وخشن والظهائر من السندس «وجنى الجنتين» ثمرهما «دان» قريب يناله القائم والقاعد والمضطجع.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırOralarda gözlerini yalnız eşlerine çevirmiş dilberler var ki, bunlardan önce onlara ne insan ne de cin dokunmuştur
Ali BulaçOrada bakışlarını yalnızca eşlerine çevirmiş kadınlar vardır ki, bunlardan önce kendilerine ne bir insan, ne bir cin dokunmuştur
«فيهن» في الجنتين وما اشتملتا عليه من العلالي والقصور «قاصرات الطرف» العين على أزواجهن المتكئين من الإنس والجن «لم يطمثهن» يفتضهن وهن من الحور أو من نساء الدنيا المنشآت «إنس قبلهم ولا جان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar yâkut ve mercandırlar
Ali BulaçSanki onlar yakut ve mercan gibidirler
«كأنهن الياقوت» صفاء «والمرجان» اللؤلؤ بياضا.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİyiliğin karşılığı, yalnız iyilik değil midir
Ali Bulaçİhsanın karşılığı ihsandan başkası mıdır
«هل» ما «جزاء الإحسان» بالطاعة «إلا الإحسان» بالنعيم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBu ikisinden başka iki cennet daha vardır
Ali BulaçBu-ikisinin ötesinde iki cennet daha var
«ومن دونهما» الجنتين المذكورتين «جنتان» أيضا لمن خاف مقام ربه.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazır(Bu cennetler) yemyeşildirler
Ali BulaçAlabildiğine yemyeşildirler
«مدهامتان» سوداوان من شدة خضرتهما.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de fışkıran iki kaynak vardır
Ali Bulaçİçlerinde durmaksızın fışkırıp-akan iki pınar vardır
«فيهما عينان نضاختان» فوارتان بالماء.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de her türlü meyva, hurma ve nar vardır
Ali Bulaçİçlerinde (her türden) meyve, eşsiz-hurma ve eşsiz-nar vardır
«فيهما فاكهة ونخل ورمان» هما منها وقيل من غيرها.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerinde güzel huylu, güzel yüzlü kadınlar vardır
Ali BulaçOrada huyları güzel, yüzleri güzel kadınlar vardır
«فيهن» أي الجنتين وما فيهما «خيرات» أخلاقا «حسان» وجوها.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırÇadırlar içerisinde gözlerini yalnız kocalarına çevirmiş hûriler vardır
Ali BulaçOtağlar içinde korunmuş huri kadınlar
«حور» شديدات سواد العيون وبياضها «مقصورات» مستورات «في الخيام» من در مجوف مضافة إلى القصور شبيهة بالخدور.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBunlardan önce onlara ne insan ne de cin dokunmuştur
Ali BulaçBunlardan önce kendilerine ne bir insan, ne bir cin dokunmuştur
«لم يطمثهن إنس قبلهم» قبل أزواجهن «ولا جان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırYeşil yastıklara ve hârikulâde güzel işlemeli döşeklere yaslanırlar
Ali BulaçYeşil yastıklara ve çarpıcı güzellikteki döşeklere yaslanırlar
«متكئين» أي أزواجهم وإعرابه كما تقدم «على رفرف خضر» جمع رفرفة، أي بسط أو وسائد «وعبقري حسان» جمع عبقرية، أي طنافس.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Ali BulaçŞu halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBüyüklük ve ikram sahibi Rabbinin adı ne yücedir
Ali BulaçCelal ve ikram sahibi olan Rabbinin adı ne Yücedir
«تبارك اسم ربك ذي الجلال والإكرام» تقدم ولفظ اسم زائد.