55. Ar-Rahmaan سُورَةُ الرَّحۡمَٰن
Elmalılı Hamdi YazırRahmân (çok merhametli olan Allah)
Süleyman AteşÇok merhametli (Allah)
«الرحمن» الله تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırKurân'ı öğretti
Süleyman AteşKur'an'ı öğretti
«علَّم» من شاء «القرآن».
Elmalılı Hamdi Yazırİnsanı yarattı
Süleyman Ateşİnsanı yarattı
«خلق الإنسان» أي الجنس.
Elmalılı Hamdi YazırOna beyanı öğretti
Süleyman AteşOna beyanı (konuşup, düşüncelerini açıklamayı) öğretti
«علَّمه البيان» النطق.
Elmalılı Hamdi YazırGüneş de ay da bir hesab iledir
Süleyman AteşGüneş de, Ay da bir hesap ile(cereyan etmekte)dir
«الشمس والقمر بحسبان» يجريان.
Elmalılı Hamdi YazırBitkiler ve ağaçlar secde etmektedirler
Süleyman AteşNecm (bitkiler, yıldızlar) ve ağaçlar (Allah'a) secde etmektedirler
«والنجم» ما لا ساق له من النبات «والشجر» ما له ساق «يسجدان» يخضعان لما يراد منهما.
Elmalılı Hamdi YazırGöğü yükseltti ve mizanı koydu
Süleyman AteşGöğü yükseltti ve mizanı koydu
«والسماء رفعها ووضع الميزان» أثبت العدل.
Elmalılı Hamdi YazırSakın tartıda taşkınlık etmeyin
Süleyman AteşTartıda taşkınlık edip dengeyi bozmayın
«ألا تطغوا» أي لأجل أن لا تجوروا «في الميزان» ما يوزن به.
Elmalılı Hamdi YazırTartıyı adaletle yapın, terazide eksiklik yapmayın
Süleyman AteşTartıyı adaletle yapın, terazide eksiklik yapmayın
«وأقيموا الوزن بالقسط» بالعدل «ولا تخسروا الميزان» تنقصوا الموزون.
Elmalılı Hamdi Yazır(Allah) yeri mahlukat için (aşağıya) koydu
Süleyman Ateş(Allah) Yeri halk için koydu
«والأرض وضعها» أثبتها «للأنام» للخلق الإنس والجن وغيرهم.
Elmalılı Hamdi YazırOrada meyvalar ve salkımlı hurma ağaçları vardır
Süleyman AteşOnda meyva(lar) ve salkımlı hurmalar var
«فيها فاكهة والنخل» المعهود «ذات الأكمام» أوعية طلعها.
Elmalılı Hamdi YazırYapraklı taneler ve hoş kokulu bitkiler vardır
Süleyman AteşSaplı ve yapraklı dane(ler) ve hoş kokulu bitkiler var
«والحب» كالحنطة والشعير «ذو العصف» التين «والريحان» الورق المشموم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman Ateş(Ey cinler ve insanlar topluluğu) Şimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
(فبأي آلاء) نعم (ربكما) أيها الإنس والجن (تكذبان) ذكرت إحدى وثلاثين مرة، والاستفهام فيها للتقرير لما روي الحاكم عن جابر قال: "" قرأ علينا رسول الله صلى الله عليه وسلم سورة الرحمن حتى ختمها، ثم قال: مالي أراكم سكوتا، لَلْجن كانوا أحسن منكم ردا ما قرأت عليهم هذه الآية من مرة (فبأي آلاء ربكما تكذبان) إلا قالوا: ولا بشيء من نعمك ربنا نكذب فلك الحمد "".
Elmalılı Hamdi YazırAllah insanı, pişmiş bir çamura benzeyen bir balçıktan yarattı
Süleyman Ateşİnsanı kiremit gibi pişmiş çamurdan yarattı
«خلق الإنسان» آدم «من صلصال» طين يابس يسمع له صلصلة، أي صوت إذا نقر «كالفخار» وهو ما طبخ من الطين.
Elmalılı Hamdi YazırCinleri de hâlis ateşten yarattı
Süleyman AteşCin'i de halis ateşten yarattı
«وخلق الجان» أبا الجن وهو إبليس «من مارج من نار» هو لهبها الخالص من الدخان.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazıriki doğunun ve iki batının Rabbidir
Süleyman Ateşİki doğunun ve iki batının Rabbidir
«رب المشرقين» مشرق الشتاء ومشرق الصيف «ورب المغربين» كذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazır(Acı ve tatlı) iki denizi salıverdi birbirine kavuşuyorlar
Süleyman Ateşİki denizi salıverdi, birbirine kavuşuyorlar
«مرج» أرسل «البحرين» العذب والملح «يلتقيان» في رأي العين.
Elmalılı Hamdi YazırFakat aralarında bir engel vardır, birbirlerine geçip karışmıyorlar
Süleyman AteşAralarında bir engel vardır, birbirine geçip karışmıyorlar
«بينهما برزخ» حاجز من قدرته تعالى «لا يبغيان» لا يبغي واحد منهما على الآخر فيختلط به.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinden de inci ve mercan çıkar
Süleyman Ateşİkisinden de inci ve mercan çıkar
«يَُخرج» بالبناء للمفعول والفاعل «منهما» من مجموعهما الصادق بأحدهما وهو الملح «اللؤلؤ المرجان» خرز أحمر أو صغار اللؤلؤ.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırDenizde koca dağlar gibi yükselen gemiler de onundur
Süleyman AteşDenizde koca dağlar gibi akıp giden kocaman gemiler de O'nundur
«وله الجوار» السفن «المنشآت» المحدثات «في البحر كالأعلام» كالجبال عظما وارتفاعا.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırYer üzerinde bulunan her şey fânidir
Süleyman Ateş(Yer) Üzerinde bulunan her şey yok olacaktır
«كل من عليها» أي الأرض من الحيوان «فان» هالك وعبر بمن تغليبا للعقلاء.
Elmalılı Hamdi YazırYalnız celâl ve ikram sahibi Rabbinin yüzü (zâtı) baki kalacaktır
Süleyman AteşYalnız Rabbinin celal ve ikram sahibi yüzü baki kalacaktır
«ويبقى وجه ربك» ذاته «ذو الجلال» العظمة «والإكرام» للمؤمنين بأنعمه عليهم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırGöklerde ve yerde bulunanlar, O'ndan isterler. O, her gün yeni bir iştedir
Süleyman AteşGöklerde ve yerde bulunanlar (her şeyi) O'ndan isterler. O, her gün (her an) yeni bir iştedir
«يسأله من في السماوات والأرض» بنطق أو حال: ما يحتاجون إليه من القوة على العبادة والرزق والمغفرة وغير ذلك «كل يوم» وقت «هو في شأن» أمر يُظهره على وفق ما قدره في الأزل من إحياء و إماتة وإعزاز وإذلال وإغناء وإعدام وإجابة داع وإعطاء سائل وغير ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırEy insan ve cin! sizin de hesabınızı ele alacağız
Süleyman AteşEy iki sekal, sizin için de boş vaktimiz olacak (sizin de hesabınızı göreceğiz)
«سنفرغ لكم» سنقصد لحسابكم «أيها الثقلان» الإنس والجن.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırEy cin ve insan toplulukları! Göklerin ve yerin çevresinden geçmeye gücünüz yeterse geçin gidin. Allah'ın verdiği bir güç olmadan geçemezsiniz
Süleyman AteşEy cinler ve insanlar topluluğu, göklerin ve yerin bucaklarından geçip gitmeğe gücünüz yeterse geçin gidin. Ancak kudretle geçebilirsiniz
«يا معشر الجن والإنس إن استطعتم أن تنفذوا» تخرجوا «من أقطار» نواحي «السماوات والأرض فانفذوا» أمر تعجيز «لا تنفذون إلا بسلطان» بقوة ولا قوة لكم على ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırÜzerinize ateşten alev ve duman gönderilir, kendinizi savunamazsınız
Süleyman Ateşİkinizin de üzerine, ateşten yalın alev ve kıpkızıl bir duman (yahut erimiş bakır) gönderilir, başaramazsınız
«يرسل عليكما شواظ من نار» هو لهبها الخالص من الدخان أو معه «ونحاس» أي دخان لا لهب فيه «فلا تنتصران» تمتنعان من ذلك بل يسوقكم إلى المحشر.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırGök yarılıp da, erimiş yağ gibi kıpkırmızı bir gül olduğu zaman
Süleyman AteşGök yarılıp da erimiş yağ gibi kıpkırmızı bir gül olduğu zaman
«فإذا انشقت السماء» انفرجت أبوابا لنزول الملائكة «فكانت وردة» أي مثلها محمرة «كالدهان» كالأديم الأحمر على خلاف العهد بها وجواب إذا فما أعظم الهول.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün, ne insana ne de cinne günahından sorulmaz
Süleyman AteşO gün ne insana, ne de cin'e günahından sorulur
«فيومئذ لا يُسأل عن ذنبه إنس ولا جان» عن ذنبه ويُسألون في وقت آخر (فوربك لنسألنَّهم أجمعين) والجان هنا وفيما سيأتي بمعنى الجن والإنس فيهما بمعنى الإنسي.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırSuçlular simalarından tanınır, alınlarından ve ayaklarından tutulur
Süleyman AteşSuçlular, simalarından tanınır, alınlar(ın)dan ve ayaklar(ın)dan tutulur
«يعرف المجرمون بسيماهم» سواد الوجوه وزرقة العيون «فيؤخذ بالنواصي الأقدام».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان» تضم ناصية كل منهم إلى قدميه من خلف أو قدام ويلقى في النار ويقال لهم.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu, suçluların yalanladığı cehennemdir
Süleyman Ateşİşte bu, suçluların yalanladığı cehennemdir
«هذه جهنم التي يكذب بها المجرمون».
Elmalılı Hamdi YazırOnunla kaynar su arasında dolaşırlar
Süleyman AteşOnunla kaynar su arasında dolaşırlar
«يطوفون» يسعون «بينها وبين حميم» ماء حار «آن» شديد الحرارة يسقونه إذا استغاثوا من حر النار، وهو منقوص كقاض.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırRabbinin makamından korkan kimselere iki cennet vardır
Süleyman AteşRabbinin divanında dur(up hesap ver)mekten korkan kimseye iki cennet var
«ولمن خاف» أي لكل منهم أو لمجموعهم «مقام ربه» قيامه بين يديه للحساب فترك معصيته «جنتان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinin de çeşitli ağaçları, meyvaları vardır
Süleyman Ateşİkisinin de çeşitli ağaçları, meyvaları var
«ذواتا» تثنية ذوات على الأصل ولامها ياء «أفنان» أغصان جمع فنن كطلل.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de akıp giden iki kaynak vardır
Süleyman Ateşİkisinde de akıp giden iki kaynak var
«فيهما عينان تجريان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de her türlü meyvadan çift çift vardır
Süleyman Ateşİkisinde de her meyvadan iki çift var
«فيهما من كل فاكهة» في الدنيا أو كل ما يتفكه به «زوجان» نوعان رطب ويابس والمر منهما في الدنيا كالحنظل حلو.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırAstarları atlastan yataklara yaslanırlar. İki cennetin de devşirmesi yakındır
Süleyman Ateş(Orada) Astarları kalın atlastan yataklara yaslanırlar. İki cennetin de devşirmesi yakındır
«متكئين» حال عامله محذوف، أي يتنعمون «على فرش بطائنها من إستبرق» ما غلظ من الديباج وخشن والظهائر من السندس «وجنى الجنتين» ثمرهما «دان» قريب يناله القائم والقاعد والمضطجع.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırOralarda gözlerini yalnız eşlerine çevirmiş dilberler var ki, bunlardan önce onlara ne insan ne de cin dokunmuştur
Süleyman AteşOnlarda bakışları kısa (yalnız kocalarına bakan) öyle dilberler de var ki, bunlardan önce onları ne insan, ne de cin kanatmamıştır
«فيهن» في الجنتين وما اشتملتا عليه من العلالي والقصور «قاصرات الطرف» العين على أزواجهن المتكئين من الإنس والجن «لم يطمثهن» يفتضهن وهن من الحور أو من نساء الدنيا المنشآت «إنس قبلهم ولا جان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar yâkut ve mercandırlar
Süleyman AteşSanki onlar yakut ve mercandırlar
«كأنهن الياقوت» صفاء «والمرجان» اللؤلؤ بياضا.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİyiliğin karşılığı, yalnız iyilik değil midir
Süleyman Ateşİyiliğin karşılığı, yalnız iyilik değil midir
«هل» ما «جزاء الإحسان» بالطاعة «إلا الإحسان» بالنعيم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBu ikisinden başka iki cennet daha vardır
Süleyman AteşBu ikisinin ötesinde iki cennet daha var
«ومن دونهما» الجنتين المذكورتين «جنتان» أيضا لمن خاف مقام ربه.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazır(Bu cennetler) yemyeşildirler
Süleyman AteşYemyeşildirler
«مدهامتان» سوداوان من شدة خضرتهما.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de fışkıran iki kaynak vardır
Süleyman Ateşİkisinde de fışkıran iki kaynak var
«فيهما عينان نضاختان» فوارتان بالماء.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİkisinde de her türlü meyva, hurma ve nar vardır
Süleyman Ateşİkisinde de meyva, hurma ve nar var
«فيهما فاكهة ونخل ورمان» هما منها وقيل من غيرها.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerinde güzel huylu, güzel yüzlü kadınlar vardır
Süleyman AteşOnlarda da iyi huylu, güzel kadınlar var
«فيهن» أي الجنتين وما فيهما «خيرات» أخلاقا «حسان» وجوها.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırÇadırlar içerisinde gözlerini yalnız kocalarına çevirmiş hûriler vardır
Süleyman AteşÇadırlara kapanmış huriler
«حور» شديدات سواد العيون وبياضها «مقصورات» مستورات «في الخيام» من در مجوف مضافة إلى القصور شبيهة بالخدور.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBunlardan önce onlara ne insan ne de cin dokunmuştur
Süleyman AteşBunlardan önce onları ne insan, ne de cin kanatmamıştır
«لم يطمثهن إنس قبلهم» قبل أزواجهن «ولا جان».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırYeşil yastıklara ve hârikulâde güzel işlemeli döşeklere yaslanırlar
Süleyman Ateş(Cennettekiler) Yeşil yastıklara ve harikulade güzel işlemeli döşeklere yaslanırlar
«متكئين» أي أزواجهم وإعرابه كما تقدم «على رفرف خضر» جمع رفرفة، أي بسط أو وسائد «وعبقري حسان» جمع عبقرية، أي طنافس.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi Rabbinizin hangi ni'metlerini yalanlıyorsunuz
«فبأي آلاء ربكما تكذبان».
Elmalılı Hamdi YazırBüyüklük ve ikram sahibi Rabbinin adı ne yücedir
Süleyman AteşBüyüklük ve ikram sahibi Rabbinin adı ne yücedir
«تبارك اسم ربك ذي الجلال والإكرام» تقدم ولفظ اسم زائد.