69. Al-Haaqqa سُورَةُ الحَاقَّةِ
Yusuf AliThe Sure Reality
Elmalılı Hamdi Yazır(Gerçekleşecek) Kıyamet
Ali BulaçElbette gerçekleşecek olan' (kıyamet)
«الحاقة» القيامة التي يحق فيها ما أنكر من البعث والحساب والجزاء، أو المظهرة لذلك.
Yusuf AliWhat is the Sure Reality
Elmalılı Hamdi YazırNedir, o Kıyamet
Ali BulaçNedir o 'muhakkak gerçekleşecek olan
«ما الحاقة» تعظيم لشأنها، وهو مبتدأ وخبر الحاقة.
Yusuf AliAnd what will make thee realise what the Sure Reality is
Elmalılı Hamdi YazırGerçekleşenin (Kıaymetin) ne olduğunu sen nerden bileceksin
Ali BulaçO gerçekleşecek olanı (kıyameti) sana bildiren nedir
«وما أدراك» أعلمك «ما الحاقة» زيادة تعظيم لشأنها، فما الأولى مبتدأ وما بعدها خبره، وما الثانية وخبرها في محل المفعول الثاني لأدرى.
Yusuf AliThe Thamud and the 'Ad People (branded) as false the Stunning Calamity
Elmalılı Hamdi YazırSemûd ve Âd, kapılarını çalacak olan o felaketi yalan saymışlardı
Ali BulaçSemud ve Ad (toplumları), karia’yı yalan saydılar
«كذبت ثمود وعاد بالقارعة» القيامة لأنها تقرع القلوب بأهوالها.
Yusuf AliBut the Thamud,- they were destroyed by a terrible Storm of thunder and lightning
Elmalılı Hamdi YazırSemûd kavmi korkunç bir sesle yok edildi
Ali BulaçBu nedenle Semud (halkı), korkunç bir sesle helak edildi
«فأما ثمود فأهلكوا بالطاغية» بالصيحة المجاوزة للحد في الشدة.
Yusuf AliAnd the 'Ad, they were destroyed by a furious Wind, exceedingly violent
Elmalılı Hamdi YazırÂd kavmi ise gürültülü ve azgın bir fırtına ile yok edildiler
Ali BulaçAd (halkın)a gelince; onlar da, uğultu yüklü, azgın bir kasırga ile helak edildiler
«وأما عاد فأهلكوا بريح صرصر» شديدة الصوت «عاتية» قوية شديدة على عاد مع قوتهم وشدتهم.
Yusuf AliHe made it rage against them seven nights and eight days in succession: so that thou couldst see the (whole) people lying prostrate in its (path), as they had been roots of hollow palm-trees tumbled down
Elmalılı Hamdi YazırAllah o fırtınayı üzerlerine yedi gece sekiz gündüz musallat etmişti. Öyle ki, o kavmi içi boş hurma kütükleri gibi oracıkta yere serilmiş halde görürdün
Ali Bulaç(Allah) Onu, yedi gece ve sekiz gün, aralık vermeksizin üzerlerine musallat etti. Öyle ki, o kavmin, orada sanki içi kof hurma kütükleriymiş gibi çarpılıp yere yıkıldığını görürsün
«سخرها» أرسلها بالقهر «عليهم سبع ليال وثمانية أيام» أولها من صبح يوم الأربعاء لثمان بقين من شوال، وكانت في عجز الشتاء «حسوما» متتابعات شبهت بتتابع فعل الحاسم في إعادة الكي على الداء كرة بعد أخرى حتى ينحسم «فترى القوم فيها صرعى» مطروحين هالكين «كأنهم أعجاز» أصول «نخل خاوية» ساقطة فارغة.
Yusuf AliThen seest thou any of them left surviving
Elmalılı Hamdi YazırBak şimdi görebilir misin onlardan bir kalıntı
Ali BulaçŞimdi onlardan hiç arta kalan (bir şey) görüyor musun
«فهل ترى لهم من باقية» صفة نفس مقدرة أو التاء للمبالغة، أي باق؟ لا.
Yusuf AliAnd Pharaoh, and those before him, and the Cities Overthrown, committed habitual Sin
Elmalılı Hamdi YazırFiravun, ondan öncekiler ve altı üstüne getirilen beldeler de hep o hatayı işleyegeldiler
Ali BulaçFiravun (kavmi), ondan öncekiler ve yerle bir olan şehirler (halkı da hep) o hata ile (tarih sahnesine) geldiler
«وجاء فرعون ومن قبَلَهُ» أتباعه، وفي قراءة بفتح القاف وسكون الباء، أي من تقدمه من الأمم الكافرة «والمؤتفكات» أي أهلها وهي قرى قوم لوط «بالخاطئة» بالفعلات ذات الخطأ.
Yusuf AliAnd disobeyed (each) the apostle of their Lord; so He punished them with an abundant Penalty
Elmalılı Hamdi YazırHep Rablerinin elçilerine karşı geldiler. O da onları pek şiddetli bir şekilde yakalayıverdi
Ali BulaçBöylece Rablerinin elçisine isyan ettiler. Bu yüzden onları, şiddeti gittikçe artan bir yakalayışla yakaladı
«فعصوْا رسول ربهم» أي لوطا وغيره «فأخذهم أخذة رابية» زائدة في الشدة على غيرها.
Yusuf AliWe, when the water (of Noah's Flood) overflowed beyond its limits, carried you (mankind), in the floating (Ark)
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz, sular kabarınca sizi gemide biz taşıdık
Ali BulaçGerçek şu ki, su taştığı zaman, o gemide Biz sizi taşıdık
«إنا لما طغا الماء» علا فوق كل شيء من الجبال وغيرها زمن الطوفان «حملناكم» يعني آباءكم إذ أنتم في أصلابهم «في الجارية» السفينة التي عملها نوح ونجا هو ومن كان معه فيها وغرق الاخرون.
Yusuf AliThat We might make it a Message unto you, and that ears (that should hear the tale and) retain its memory should bear its (lessons) in remembrance
Elmalılı Hamdi YazırOnu size bir ibret yapalım ve belleyici kulaklar bellesin diye
Ali BulaçÖyle ki, onu sizlere bir ibret (hatırlatma ve öğüt) kılalım. 'Gerçeği belleyip kavrayabilen' kullar da onu belleyip-kavrasın
«لنجعلها» أي هذه الفعلة وهي إنجاء المؤمنين وإهلاك الكافرين «لكم تذكرة» عظة «وتعيها» ولتحفظها «أذن واعية» حافظة لما تسمع.
Yusuf AliThen, when one blast is sounded on the Trumpet
Elmalılı Hamdi YazırSûr'a bir tek üfleme üflendiği
Ali BulaçArtık sur'a tek bir üfürülüşle üfürüleceği
«فإذا نفخ في الصور نفخة واحدة» للفصل بين الخلائق وهي الثانية.
Yusuf AliAnd the earth is moved, and its mountains, and they are crushed to powder at one stroke
Elmalılı Hamdi YazırArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
Ali BulaçYeryüzü ve dağlar yerlerinden oynatılıp kaldırılacağı, ardından tek bir çarpma ile birbirlerine çarpılıp parça parça olacağı zaman
«وحُملت» رفعت «الأرض والجبال فدكتا» دقتا «دكة واحدة».
Yusuf AliOn that Day shall the (Great) Event come to pass
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün olacak olur
Ali Bulaçİşte o gün, vakıa (bir gerçek olan kıyamet) artık vukubulmuş (gerçekleşmiş)tur
«فيومئذ وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Yusuf AliAnd the sky will be rent asunder, for it will that Day be flimsy
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök yarılmış, sarkmıştır
Ali BulaçGök yarılıp-çatlamıştır; artık o gün, 'sarkmış-za'fa uğramıştır
«وانشقت السماء فهي يومئذ واهية» ضعيفة.
Yusuf AliAnd the angels will be on its sides, and eight will, that Day, bear the Throne of thy Lord above them
Elmalılı Hamdi YazırMelekler de onun etrafındadır, O gün Rabbinin Arşını bunların da üstünde sekiz melek yüklenir
Ali BulaçMelek(ler) ise, onun çevresi üzerindedir. O gün, Rabbinin arşını onların da üstünde sekiz (melek) taşır
«والملك» يعني: الملائكة «على أرجائها» جوانب السماء «ويحمل عرش ربك فوقهم» أي الملائكة المذكورين «يومئذ ثمانية» من الملائكة أو من صفوفهم.
Yusuf AliThat Day shall ye be brought to Judgment: not an act of yours that ye hide will be hidden
Elmalılı Hamdi YazırO gün (hesap için Allah'a) arz olunursunuz, öyle ki gizli bir haliniz kalmaz
Ali BulaçSiz o gün arzolunursunuz; sizden yana hiçbir gizli (şey), gizli kalmaz
«يومئذ تعرضون» للحساب «لا تخفى» بالتاء والياء «منكم خافية» من السرائر.
Yusuf AliThen he that will be given his Record in his right hand will say: "Ah here! Read ye my Record
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sağından verilen, "alın okuyun kitabımı
Ali BulaçArtık kitabı sağ-eline verilen kişi, der ki: "Alın, kitabımı okuyun
«فأما من أوتيَ كتابه بيمينه فيقول» خطابا لجماعته لما سر به «هاؤمُ» خذوا «اقرؤوا كتابيه» تنازع فيه هاؤم واقرءُوا.
Yusuf AliI did really understand that my Account would (One Day) reach me
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü ben hesabıma kavuşacağımı sezmiştim" der
Ali BulaçÇünkü ben, gerçekten hesabıma kavuşacağımı sanmış (anlamış)tım
«إني ظننت» تيقنت «أني ملاق حسابيه».
Yusuf AliAnd he will be in a life of Bliss
Elmalılı Hamdi YazırArtık o hoşnut bir hayattadır
Ali BulaçArtık o, hoşnut bir yaşama içindedir
«فهو في عيشة راضية» مرضية.
Yusuf AliIn a Garden on high
Elmalılı Hamdi YazırYüksek bir cennettedir
Ali BulaçYüksek bir cennette
«في جنة عالية».
Yusuf AliThe Fruits whereof (will hang in bunches) low and near
Elmalılı Hamdi YazırKi o cennetin meyveleri sarkmıştır
Ali BulaçDevşirilecek (meyve ve eşsiz ürün)leri pek yakındır
«قطوفها» ثمارها «دانية» قريبة يتناولها القائم والقاعد والمضطجع.
Yusuf AliEat ye and drink ye, with full satisfaction; because of the (good) that ye sent before you, in the days that are gone
Elmalılı Hamdi YazırGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için." (denir)
Ali BulaçGeride kalan günlerde, 'peşin olarak sunduklarınıza karşılık olmak üzere,' afiyetle yiyin ve için
فيقال لهم «كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما أسلفتم في الأيام الخالية» الماضية في الدنيا.
Yusuf AliAnd he that will be given his Record in his left hand, will say: "Ah! Would that my Record had not been given to me
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke kitabım verilmeseydi de
Ali BulaçKitabı sol eline verilen ise; o da, der ki: "Bana keşke kitabım verilmeseydi
«وأما من أوتيَ كتابه بشماله فيقول يا» للتنبيه «ليتني لم أوت كتابيه».
Yusuf AliAnd that I had never realised how my account (stood)
Elmalılı Hamdi YazırHesabımın ne olduğunu bilmeseydim
Ali BulaçHesabımı hiç bilmeseydim
«ولم أدر ما حسابيه».
Yusuf AliAh! Would that (Death) had made an end of me
Elmalılı Hamdi YazırNe olurdu o ölüm, iş bitirici olsaydı
Ali BulaçKeşke o (ölüm herşeyi) kesip bitirseydi
«يا ليتها» أي الموتة في الدنيا «كانت القاضية» القاطعة لحياتي بأن لا أبعث.
Yusuf AliOf no profit to me has been my wealth
Elmalılı Hamdi YazırMalım bana hiç fayda vermedi
Ali BulaçMalım bana hiçbir yarar sağlayamadı
«ما أغنى عني مالية».
Yusuf AliMy power has perished from me
Elmalılı Hamdi YazırGücüm de benden yok olup gitti
Ali BulaçGüç ve kudretim yok olup gitti
«هلك عني سلطانيه» قوتي وحجتي وهاء كتابيه وحسابيه وماليه وسلطانيه للسكت تثبت وقفا ووصلا اتباعا للمصحف الإمام والنقل، ومنهم من حذفها وصلا.
Yusuf Ali(The stern command will say): "Seize ye him, and bind ye him
Elmalılı Hamdi Yazır(Zebanilere şöyle denir): "Onu yakalayın da bağlayın
Ali Bulaç(Allah buyruk verir:) "Onu tutuklayın, hemen bağlayın
«خذوه» خطاب لخزنة جهنم «فغلوه» اجمعوا يديه إلى عنقه في الغل.
Yusuf AliAnd burn ye him in the Blazing Fire
Elmalılı Hamdi YazırSonra cehenneme atın onu
Ali BulaçSonra çılgın alevlerin içine atın
«ثم الجحيم» النار المحرقة «صلُّوه» ادخلوه.
Yusuf AliFurther, make him march in a chain, whereof the length is seventy cubits
Elmalılı Hamdi YazırSonra da boyu yetmiş arşın zincir içerisinde onu oraya sokun
Ali BulaçDaha sonra onu, uzunluğu yetmiş arşın olan bir zincire vurup gönderin
«ثم في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا» بذراع الملك «فاسلكوه» أدخلوه فيها بعد إدخاله النار ولم تمنع الفاء من تعلق الفعل بالظرف المتقدم.
Yusuf AliThis was he that would not believe in God Most High
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o, büyük Allah'a inanmıyordu
Ali BulaçÇünkü, o, büyük olan Allah'a iman etmiyordu
«إنه كان لا يؤمن بالله العظيم».
Yusuf AliAnd would not encourage the feeding of the indigent
Elmalılı Hamdi YazırYoksula yedirmeye teşvik etmiyordu
Ali BulaçYoksula yemek vermeye destekçi olmazdı
«ولا يحض على طعام المسكين».
Yusuf AliSo no friend hath he here this Day
Elmalılı Hamdi YazırBu sebeple bugün burada onun candan bir dostu yoktur
Ali BulaçBundan dolayı bugün, kendisine hiçbir sıcak dost yoktur
«فليس له اليوم ههنا حميم» قريب ينتفع به.
Yusuf AliNor hath he any food except the corruption from the washing of wounds
Elmalılı Hamdi YazırBir irinden başka yiyecek de yok
Ali Bulaçİrin ve kan karışımından başka bir yemek yoktur
«ولا طعام إلا من غسلين» صديد أهل النار أو شجر فيها.
Yusuf AliWhich none do eat but those in sin
Elmalılı Hamdi YazırOnu günahkârlardan başkası yemez
Ali BulaçBunu da, hata edenlerden başkası yemez
«لا يأكله إلا الخاطئون» الكافرون.
Yusuf AliSo I do call to witness what ye see
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun gördüklerinize
Ali BulaçHayır; gördüklerinize yemin ederim
«فلا» زائدة «أقسم بما تبصرون» من المخلوقات.
Yusuf AliAnd what ye see not
Elmalılı Hamdi YazırVe görmediklerinize
Ali BulaçGörmediklerinize de
«وما لا تبصرون» منها، أي بكل مخلوق.
Yusuf AliThat this is verily the word of an honoured apostle
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Kur'ân, şerefli bir peygamberin (Allah'tan) getirdiği sözdür
Ali BulaçHiç şüphesiz o (Kur'an), şerefli bir elçinin kesin sözüdür
«إنه» أي القرآن «لقول رسول كريم» أي قاله رسالة عن الله تعالى.
Yusuf AliIt is not the word of a poet: little it is ye believe
Elmalılı Hamdi YazırO bir şair sözü değildir, siz çok az inanıyorsunuz
Ali BulaçO, bir şairin sözü değildir. Ne az inanıyorsunuz
«وما هو بقول شاعر قليلا ما تؤمنون».
Yusuf AliNor is it the word of a soothsayer: little admonition it is ye receive
Elmalılı Hamdi YazırBir kâhin sözü de değildir, ne de az düşünüyorsunuz
Ali BulaçBir kahinin de sözü değildir. Ne az öğüt alıp-düşünüyorsunuz
«ولا بقول كاهن قليلا ما تذكرون» بالتاء والياء في الفعلين وما مزيدة مؤكدة والمعنى أنهم آمنوا بأشياء يسيرة وتذكروها مما أتى به النبي صلى الله عليه وسلم من الخير والصلة والعفاف فلم تغن عنهم شيئا.
Yusuf Ali(This is) a Message sent down from the Lord of the Worlds
Elmalılı Hamdi YazırO, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmedir
Ali BulaçAlemlerin Rabbinden bir indirilmedir
بل هو «تنزيل من رب العالمين».
Yusuf AliAnd if the apostle were to invent any sayings in Our name
Elmalılı Hamdi YazırO, bize isnâden bazı sözler uydurmaya kalkışsaydı
Ali BulaçEğer o, Bize karşı bazı sözleri uydurup-söylemiş olsaydı
«ولو تقوَّل» أي النبي «علينا بعض الأقاويل» بأن قال عنا ما لم نقله.
Yusuf AliWe should certainly seize him by his right hand
Elmalılı Hamdi YazırElbette biz onu bundan dolayı kuvvetle yakalardık
Ali BulaçMuhakkak onun sağ-elini (bütün güç ve kudretini) çekip-alıverirdik
«لأخذنا» لنلنا «منه» عقابا «باليمين» بالقوة والقدرة.
Yusuf AliAnd We should certainly then cut off the artery of his heart
Elmalılı Hamdi YazırSonra da onun şah damarını keser atardık
Ali BulaçSonra onun can damarını elbette keserdik
«ثم لقطعنا منه الوتين» نياط القلب وهو عرق متصل به إذا انقطع مات صاحبه.
Yusuf AliNor could any of you withhold him (from Our wrath)
Elmalılı Hamdi YazırO vakit sizden hiçbiriniz ona siper de olamazdınız
Ali BulaçO zaman, sizden hiç kimse araya girerek bunu kendisinden engelleyip-uzaklaştıramazdı
«فما منكم من أحد» هو اسم ما ومن زائدة لتأكيد النفي ومنكم حال من أحد «عنه حاجزين» مانعين خبر ما وجمع لان أحدا في سياق النفي بمعنى الجمع وضمير عنه للنبي صلى الله عليه وسلم، أي لا مانع لنا عنه من حيث العقاب.
Yusuf AliBut verily this is a Message for the God-fearing
Elmalılı Hamdi YazırO hiç kuşkusuz, takva sahipleri için unutulmayacak bir öğüttür
Ali BulaçÇünkü o (Kur'an, Allah'tan sakınan) muttakiler için bir öğüttür
«وإنه» أي القرآن «لتذكرة للمتقين».
Yusuf AliAnd We certainly know that there are amongst you those that reject (it)
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber biz biliyoruz ki sizden inanmayanlar var
Ali BulaçElbette Biz, içinizde yalanlayanların bulunduğunu biliyoruz
«وإنا لنعلم أن منكم» أيها الناس «مكذبين» بالقرآن ومصدقين.
Yusuf AliBut truly (Revelation) is a cause of sorrow for the Unbelievers
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bu Kur'ân kafirler için bir pişmanlık vesilesidir
Ali BulaçGerçekten o (Kur'an), kafirler için bir hasrettir
«وإنه» أي القرآن «لحسرة على الكافرين» إذا رأوا ثواب المصدقين وعقاب المكذبين به.
Yusuf AliBut verily it is Truth of assured certainty
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten o, şüphe götürmez bir bilgidir
Ali BulaçVe şüphesiz o, kesin bir gerçektir (hakku'l-yakîn)
«وإنه» أي القرآن «لحق اليقين» أي اليقين الحق.
Yusuf AliSo glorify the name of thy Lord Most High
Elmalılı Hamdi YazırO halde, haydi tesbih et Rabbinin yüce ismiyle
Ali BulaçÖyleyse, büyük Rabbini ismiyle tesbih et
«فسبح» نزه «باسم» الباء زائدة «ربك العظيم» سبحانه.