69. Al-Haaqqa سُورَةُ الحَاقَّةِ
Ali BulaçElbette gerçekleşecek olan' (kıyamet)
Elmalılı Hamdi Yazır(Gerçekleşecek) Kıyamet
«الحاقة» القيامة التي يحق فيها ما أنكر من البعث والحساب والجزاء، أو المظهرة لذلك.
Ali BulaçNedir o 'muhakkak gerçekleşecek olan
Elmalılı Hamdi YazırNedir, o Kıyamet
«ما الحاقة» تعظيم لشأنها، وهو مبتدأ وخبر الحاقة.
Ali BulaçO gerçekleşecek olanı (kıyameti) sana bildiren nedir
Elmalılı Hamdi YazırGerçekleşenin (Kıaymetin) ne olduğunu sen nerden bileceksin
«وما أدراك» أعلمك «ما الحاقة» زيادة تعظيم لشأنها، فما الأولى مبتدأ وما بعدها خبره، وما الثانية وخبرها في محل المفعول الثاني لأدرى.
Ali BulaçSemud ve Ad (toplumları), karia’yı yalan saydılar
Elmalılı Hamdi YazırSemûd ve Âd, kapılarını çalacak olan o felaketi yalan saymışlardı
«كذبت ثمود وعاد بالقارعة» القيامة لأنها تقرع القلوب بأهوالها.
Ali BulaçBu nedenle Semud (halkı), korkunç bir sesle helak edildi
Elmalılı Hamdi YazırSemûd kavmi korkunç bir sesle yok edildi
«فأما ثمود فأهلكوا بالطاغية» بالصيحة المجاوزة للحد في الشدة.
Ali BulaçAd (halkın)a gelince; onlar da, uğultu yüklü, azgın bir kasırga ile helak edildiler
Elmalılı Hamdi YazırÂd kavmi ise gürültülü ve azgın bir fırtına ile yok edildiler
«وأما عاد فأهلكوا بريح صرصر» شديدة الصوت «عاتية» قوية شديدة على عاد مع قوتهم وشدتهم.
Ali Bulaç(Allah) Onu, yedi gece ve sekiz gün, aralık vermeksizin üzerlerine musallat etti. Öyle ki, o kavmin, orada sanki içi kof hurma kütükleriymiş gibi çarpılıp yere yıkıldığını görürsün
Elmalılı Hamdi YazırAllah o fırtınayı üzerlerine yedi gece sekiz gündüz musallat etmişti. Öyle ki, o kavmi içi boş hurma kütükleri gibi oracıkta yere serilmiş halde görürdün
«سخرها» أرسلها بالقهر «عليهم سبع ليال وثمانية أيام» أولها من صبح يوم الأربعاء لثمان بقين من شوال، وكانت في عجز الشتاء «حسوما» متتابعات شبهت بتتابع فعل الحاسم في إعادة الكي على الداء كرة بعد أخرى حتى ينحسم «فترى القوم فيها صرعى» مطروحين هالكين «كأنهم أعجاز» أصول «نخل خاوية» ساقطة فارغة.
Ali BulaçŞimdi onlardan hiç arta kalan (bir şey) görüyor musun
Elmalılı Hamdi YazırBak şimdi görebilir misin onlardan bir kalıntı
«فهل ترى لهم من باقية» صفة نفس مقدرة أو التاء للمبالغة، أي باق؟ لا.
Ali BulaçFiravun (kavmi), ondan öncekiler ve yerle bir olan şehirler (halkı da hep) o hata ile (tarih sahnesine) geldiler
Elmalılı Hamdi YazırFiravun, ondan öncekiler ve altı üstüne getirilen beldeler de hep o hatayı işleyegeldiler
«وجاء فرعون ومن قبَلَهُ» أتباعه، وفي قراءة بفتح القاف وسكون الباء، أي من تقدمه من الأمم الكافرة «والمؤتفكات» أي أهلها وهي قرى قوم لوط «بالخاطئة» بالفعلات ذات الخطأ.
Ali BulaçBöylece Rablerinin elçisine isyan ettiler. Bu yüzden onları, şiddeti gittikçe artan bir yakalayışla yakaladı
Elmalılı Hamdi YazırHep Rablerinin elçilerine karşı geldiler. O da onları pek şiddetli bir şekilde yakalayıverdi
«فعصوْا رسول ربهم» أي لوطا وغيره «فأخذهم أخذة رابية» زائدة في الشدة على غيرها.
Ali BulaçGerçek şu ki, su taştığı zaman, o gemide Biz sizi taşıdık
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz, sular kabarınca sizi gemide biz taşıdık
«إنا لما طغا الماء» علا فوق كل شيء من الجبال وغيرها زمن الطوفان «حملناكم» يعني آباءكم إذ أنتم في أصلابهم «في الجارية» السفينة التي عملها نوح ونجا هو ومن كان معه فيها وغرق الاخرون.
Ali BulaçÖyle ki, onu sizlere bir ibret (hatırlatma ve öğüt) kılalım. 'Gerçeği belleyip kavrayabilen' kullar da onu belleyip-kavrasın
Elmalılı Hamdi YazırOnu size bir ibret yapalım ve belleyici kulaklar bellesin diye
«لنجعلها» أي هذه الفعلة وهي إنجاء المؤمنين وإهلاك الكافرين «لكم تذكرة» عظة «وتعيها» ولتحفظها «أذن واعية» حافظة لما تسمع.
Ali BulaçArtık sur'a tek bir üfürülüşle üfürüleceği
Elmalılı Hamdi YazırSûr'a bir tek üfleme üflendiği
«فإذا نفخ في الصور نفخة واحدة» للفصل بين الخلائق وهي الثانية.
Ali BulaçYeryüzü ve dağlar yerlerinden oynatılıp kaldırılacağı, ardından tek bir çarpma ile birbirlerine çarpılıp parça parça olacağı zaman
Elmalılı Hamdi YazırArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
«وحُملت» رفعت «الأرض والجبال فدكتا» دقتا «دكة واحدة».
Ali Bulaçİşte o gün, vakıa (bir gerçek olan kıyamet) artık vukubulmuş (gerçekleşmiş)tur
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün olacak olur
«فيومئذ وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Ali BulaçGök yarılıp-çatlamıştır; artık o gün, 'sarkmış-za'fa uğramıştır
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök yarılmış, sarkmıştır
«وانشقت السماء فهي يومئذ واهية» ضعيفة.
Ali BulaçMelek(ler) ise, onun çevresi üzerindedir. O gün, Rabbinin arşını onların da üstünde sekiz (melek) taşır
Elmalılı Hamdi YazırMelekler de onun etrafındadır, O gün Rabbinin Arşını bunların da üstünde sekiz melek yüklenir
«والملك» يعني: الملائكة «على أرجائها» جوانب السماء «ويحمل عرش ربك فوقهم» أي الملائكة المذكورين «يومئذ ثمانية» من الملائكة أو من صفوفهم.
Ali BulaçSiz o gün arzolunursunuz; sizden yana hiçbir gizli (şey), gizli kalmaz
Elmalılı Hamdi YazırO gün (hesap için Allah'a) arz olunursunuz, öyle ki gizli bir haliniz kalmaz
«يومئذ تعرضون» للحساب «لا تخفى» بالتاء والياء «منكم خافية» من السرائر.
Ali BulaçArtık kitabı sağ-eline verilen kişi, der ki: "Alın, kitabımı okuyun
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sağından verilen, "alın okuyun kitabımı
«فأما من أوتيَ كتابه بيمينه فيقول» خطابا لجماعته لما سر به «هاؤمُ» خذوا «اقرؤوا كتابيه» تنازع فيه هاؤم واقرءُوا.
Ali BulaçÇünkü ben, gerçekten hesabıma kavuşacağımı sanmış (anlamış)tım
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü ben hesabıma kavuşacağımı sezmiştim" der
«إني ظننت» تيقنت «أني ملاق حسابيه».
Ali BulaçArtık o, hoşnut bir yaşama içindedir
Elmalılı Hamdi YazırArtık o hoşnut bir hayattadır
«فهو في عيشة راضية» مرضية.
Ali BulaçYüksek bir cennette
Elmalılı Hamdi YazırYüksek bir cennettedir
«في جنة عالية».
Ali BulaçDevşirilecek (meyve ve eşsiz ürün)leri pek yakındır
Elmalılı Hamdi YazırKi o cennetin meyveleri sarkmıştır
«قطوفها» ثمارها «دانية» قريبة يتناولها القائم والقاعد والمضطجع.
Ali BulaçGeride kalan günlerde, 'peşin olarak sunduklarınıza karşılık olmak üzere,' afiyetle yiyin ve için
Elmalılı Hamdi YazırGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için." (denir)
فيقال لهم «كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما أسلفتم في الأيام الخالية» الماضية في الدنيا.
Ali BulaçKitabı sol eline verilen ise; o da, der ki: "Bana keşke kitabım verilmeseydi
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke kitabım verilmeseydi de
«وأما من أوتيَ كتابه بشماله فيقول يا» للتنبيه «ليتني لم أوت كتابيه».
Ali BulaçHesabımı hiç bilmeseydim
Elmalılı Hamdi YazırHesabımın ne olduğunu bilmeseydim
«ولم أدر ما حسابيه».
Ali BulaçKeşke o (ölüm herşeyi) kesip bitirseydi
Elmalılı Hamdi YazırNe olurdu o ölüm, iş bitirici olsaydı
«يا ليتها» أي الموتة في الدنيا «كانت القاضية» القاطعة لحياتي بأن لا أبعث.
Ali BulaçMalım bana hiçbir yarar sağlayamadı
Elmalılı Hamdi YazırMalım bana hiç fayda vermedi
«ما أغنى عني مالية».
Ali BulaçGüç ve kudretim yok olup gitti
Elmalılı Hamdi YazırGücüm de benden yok olup gitti
«هلك عني سلطانيه» قوتي وحجتي وهاء كتابيه وحسابيه وماليه وسلطانيه للسكت تثبت وقفا ووصلا اتباعا للمصحف الإمام والنقل، ومنهم من حذفها وصلا.
Ali Bulaç(Allah buyruk verir:) "Onu tutuklayın, hemen bağlayın
Elmalılı Hamdi Yazır(Zebanilere şöyle denir): "Onu yakalayın da bağlayın
«خذوه» خطاب لخزنة جهنم «فغلوه» اجمعوا يديه إلى عنقه في الغل.
Ali BulaçSonra çılgın alevlerin içine atın
Elmalılı Hamdi YazırSonra cehenneme atın onu
«ثم الجحيم» النار المحرقة «صلُّوه» ادخلوه.
Ali BulaçDaha sonra onu, uzunluğu yetmiş arşın olan bir zincire vurup gönderin
Elmalılı Hamdi YazırSonra da boyu yetmiş arşın zincir içerisinde onu oraya sokun
«ثم في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا» بذراع الملك «فاسلكوه» أدخلوه فيها بعد إدخاله النار ولم تمنع الفاء من تعلق الفعل بالظرف المتقدم.
Ali BulaçÇünkü, o, büyük olan Allah'a iman etmiyordu
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o, büyük Allah'a inanmıyordu
«إنه كان لا يؤمن بالله العظيم».
Ali BulaçYoksula yemek vermeye destekçi olmazdı
Elmalılı Hamdi YazırYoksula yedirmeye teşvik etmiyordu
«ولا يحض على طعام المسكين».
Ali BulaçBundan dolayı bugün, kendisine hiçbir sıcak dost yoktur
Elmalılı Hamdi YazırBu sebeple bugün burada onun candan bir dostu yoktur
«فليس له اليوم ههنا حميم» قريب ينتفع به.
Ali Bulaçİrin ve kan karışımından başka bir yemek yoktur
Elmalılı Hamdi YazırBir irinden başka yiyecek de yok
«ولا طعام إلا من غسلين» صديد أهل النار أو شجر فيها.
Ali BulaçBunu da, hata edenlerden başkası yemez
Elmalılı Hamdi YazırOnu günahkârlardan başkası yemez
«لا يأكله إلا الخاطئون» الكافرون.
Ali BulaçHayır; gördüklerinize yemin ederim
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun gördüklerinize
«فلا» زائدة «أقسم بما تبصرون» من المخلوقات.
Ali BulaçGörmediklerinize de
Elmalılı Hamdi YazırVe görmediklerinize
«وما لا تبصرون» منها، أي بكل مخلوق.
Ali BulaçHiç şüphesiz o (Kur'an), şerefli bir elçinin kesin sözüdür
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Kur'ân, şerefli bir peygamberin (Allah'tan) getirdiği sözdür
«إنه» أي القرآن «لقول رسول كريم» أي قاله رسالة عن الله تعالى.
Ali BulaçO, bir şairin sözü değildir. Ne az inanıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırO bir şair sözü değildir, siz çok az inanıyorsunuz
«وما هو بقول شاعر قليلا ما تؤمنون».
Ali BulaçBir kahinin de sözü değildir. Ne az öğüt alıp-düşünüyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırBir kâhin sözü de değildir, ne de az düşünüyorsunuz
«ولا بقول كاهن قليلا ما تذكرون» بالتاء والياء في الفعلين وما مزيدة مؤكدة والمعنى أنهم آمنوا بأشياء يسيرة وتذكروها مما أتى به النبي صلى الله عليه وسلم من الخير والصلة والعفاف فلم تغن عنهم شيئا.
Ali BulaçAlemlerin Rabbinden bir indirilmedir
Elmalılı Hamdi YazırO, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmedir
بل هو «تنزيل من رب العالمين».
Ali BulaçEğer o, Bize karşı bazı sözleri uydurup-söylemiş olsaydı
Elmalılı Hamdi YazırO, bize isnâden bazı sözler uydurmaya kalkışsaydı
«ولو تقوَّل» أي النبي «علينا بعض الأقاويل» بأن قال عنا ما لم نقله.
Ali BulaçMuhakkak onun sağ-elini (bütün güç ve kudretini) çekip-alıverirdik
Elmalılı Hamdi YazırElbette biz onu bundan dolayı kuvvetle yakalardık
«لأخذنا» لنلنا «منه» عقابا «باليمين» بالقوة والقدرة.
Ali BulaçSonra onun can damarını elbette keserdik
Elmalılı Hamdi YazırSonra da onun şah damarını keser atardık
«ثم لقطعنا منه الوتين» نياط القلب وهو عرق متصل به إذا انقطع مات صاحبه.
Ali BulaçO zaman, sizden hiç kimse araya girerek bunu kendisinden engelleyip-uzaklaştıramazdı
Elmalılı Hamdi YazırO vakit sizden hiçbiriniz ona siper de olamazdınız
«فما منكم من أحد» هو اسم ما ومن زائدة لتأكيد النفي ومنكم حال من أحد «عنه حاجزين» مانعين خبر ما وجمع لان أحدا في سياق النفي بمعنى الجمع وضمير عنه للنبي صلى الله عليه وسلم، أي لا مانع لنا عنه من حيث العقاب.
Ali BulaçÇünkü o (Kur'an, Allah'tan sakınan) muttakiler için bir öğüttür
Elmalılı Hamdi YazırO hiç kuşkusuz, takva sahipleri için unutulmayacak bir öğüttür
«وإنه» أي القرآن «لتذكرة للمتقين».
Ali BulaçElbette Biz, içinizde yalanlayanların bulunduğunu biliyoruz
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber biz biliyoruz ki sizden inanmayanlar var
«وإنا لنعلم أن منكم» أيها الناس «مكذبين» بالقرآن ومصدقين.
Ali BulaçGerçekten o (Kur'an), kafirler için bir hasrettir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bu Kur'ân kafirler için bir pişmanlık vesilesidir
«وإنه» أي القرآن «لحسرة على الكافرين» إذا رأوا ثواب المصدقين وعقاب المكذبين به.
Ali BulaçVe şüphesiz o, kesin bir gerçektir (hakku'l-yakîn)
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten o, şüphe götürmez bir bilgidir
«وإنه» أي القرآن «لحق اليقين» أي اليقين الحق.
Ali BulaçÖyleyse, büyük Rabbini ismiyle tesbih et
Elmalılı Hamdi YazırO halde, haydi tesbih et Rabbinin yüce ismiyle
«فسبح» نزه «باسم» الباء زائدة «ربك العظيم» سبحانه.