69. Al-Haaqqa سُورَةُ الحَاقَّةِ
Elmalılı Hamdi Yazır(Gerçekleşecek) Kıyamet
Yusuf AliThe Sure Reality
Süleyman AteşGerçekleşen
«الحاقة» القيامة التي يحق فيها ما أنكر من البعث والحساب والجزاء، أو المظهرة لذلك.
Elmalılı Hamdi YazırNedir, o Kıyamet
Yusuf AliWhat is the Sure Reality
Süleyman AteşNedir o gerçekleşen
«ما الحاقة» تعظيم لشأنها، وهو مبتدأ وخبر الحاقة.
Elmalılı Hamdi YazırGerçekleşenin (Kıaymetin) ne olduğunu sen nerden bileceksin
Yusuf AliAnd what will make thee realise what the Sure Reality is
Süleyman AteşGerçekleşenin ne olduğunu nerden bileceksin
«وما أدراك» أعلمك «ما الحاقة» زيادة تعظيم لشأنها، فما الأولى مبتدأ وما بعدها خبره، وما الثانية وخبرها في محل المفعول الثاني لأدرى.
Elmalılı Hamdi YazırSemûd ve Âd, kapılarını çalacak olan o felaketi yalan saymışlardı
Yusuf AliThe Thamud and the 'Ad People (branded) as false the Stunning Calamity
Süleyman AteşSemud ve 'Ad (kavimleri), başa çarpan olayı yalanladılar
«كذبت ثمود وعاد بالقارعة» القيامة لأنها تقرع القلوب بأهوالها.
Elmalılı Hamdi YazırSemûd kavmi korkunç bir sesle yok edildi
Yusuf AliBut the Thamud,- they were destroyed by a terrible Storm of thunder and lightning
Süleyman AteşBu yüzden Semud (kavmi) azgın bir vak'a ile helak edildiler
«فأما ثمود فأهلكوا بالطاغية» بالصيحة المجاوزة للحد في الشدة.
Elmalılı Hamdi YazırÂd kavmi ise gürültülü ve azgın bir fırtına ile yok edildiler
Yusuf AliAnd the 'Ad, they were destroyed by a furious Wind, exceedingly violent
Süleyman AteşAd (kavmi) ise uğultulu, azgın bir kasırga ile helak edildiler
«وأما عاد فأهلكوا بريح صرصر» شديدة الصوت «عاتية» قوية شديدة على عاد مع قوتهم وشدتهم.
Elmalılı Hamdi YazırAllah o fırtınayı üzerlerine yedi gece sekiz gündüz musallat etmişti. Öyle ki, o kavmi içi boş hurma kütükleri gibi oracıkta yere serilmiş halde görürdün
Yusuf AliHe made it rage against them seven nights and eight days in succession: so that thou couldst see the (whole) people lying prostrate in its (path), as they had been roots of hollow palm-trees tumbled down
Süleyman Ateş(Allah) Onu, yedi gece, sekiz gün ardı ardına onların üzerine saldı. O kavmi orada, içi boş hurma kütükleri gibi serilmiş görürsün
«سخرها» أرسلها بالقهر «عليهم سبع ليال وثمانية أيام» أولها من صبح يوم الأربعاء لثمان بقين من شوال، وكانت في عجز الشتاء «حسوما» متتابعات شبهت بتتابع فعل الحاسم في إعادة الكي على الداء كرة بعد أخرى حتى ينحسم «فترى القوم فيها صرعى» مطروحين هالكين «كأنهم أعجاز» أصول «نخل خاوية» ساقطة فارغة.
Elmalılı Hamdi YazırBak şimdi görebilir misin onlardan bir kalıntı
Yusuf AliThen seest thou any of them left surviving
Süleyman AteşOnlardan hiç geri kalan görüyor musun
«فهل ترى لهم من باقية» صفة نفس مقدرة أو التاء للمبالغة، أي باق؟ لا.
Elmalılı Hamdi YazırFiravun, ondan öncekiler ve altı üstüne getirilen beldeler de hep o hatayı işleyegeldiler
Yusuf AliAnd Pharaoh, and those before him, and the Cities Overthrown, committed habitual Sin
Süleyman AteşFir'avn ve ondan öncekiler ve altüst olmuş kentler(in halkı olan Lut kavmi) de hatalı iş yaptılar
«وجاء فرعون ومن قبَلَهُ» أتباعه، وفي قراءة بفتح القاف وسكون الباء، أي من تقدمه من الأمم الكافرة «والمؤتفكات» أي أهلها وهي قرى قوم لوط «بالخاطئة» بالفعلات ذات الخطأ.
Elmalılı Hamdi YazırHep Rablerinin elçilerine karşı geldiler. O da onları pek şiddetli bir şekilde yakalayıverdi
Yusuf AliAnd disobeyed (each) the apostle of their Lord; so He punished them with an abundant Penalty
Süleyman AteşRablerinin elçisine karşı geldiler. O da onları şiddeti gittikçe artan bir yakalayışla yakaladı
«فعصوْا رسول ربهم» أي لوطا وغيره «فأخذهم أخذة رابية» زائدة في الشدة على غيرها.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz, sular kabarınca sizi gemide biz taşıdık
Yusuf AliWe, when the water (of Noah's Flood) overflowed beyond its limits, carried you (mankind), in the floating (Ark)
Süleyman AteşSu(lar) kabarınca biz sizi, akıp giden(gemi)de taşıdık
«إنا لما طغا الماء» علا فوق كل شيء من الجبال وغيرها زمن الطوفان «حملناكم» يعني آباءكم إذ أنتم في أصلابهم «في الجارية» السفينة التي عملها نوح ونجا هو ومن كان معه فيها وغرق الاخرون.
Elmalılı Hamdi YazırOnu size bir ibret yapalım ve belleyici kulaklar bellesin diye
Yusuf AliThat We might make it a Message unto you, and that ears (that should hear the tale and) retain its memory should bear its (lessons) in remembrance
Süleyman AteşKi onu size bir ibret yapalım ve belleyen kulak(lar) onu bellesin
«لنجعلها» أي هذه الفعلة وهي إنجاء المؤمنين وإهلاك الكافرين «لكم تذكرة» عظة «وتعيها» ولتحفظها «أذن واعية» حافظة لما تسمع.
Elmalılı Hamdi YazırSûr'a bir tek üfleme üflendiği
Yusuf AliThen, when one blast is sounded on the Trumpet
Süleyman AteşSur'a bir tek üfleme üflendiği
«فإذا نفخ في الصور نفخة واحدة» للفصل بين الخلائق وهي الثانية.
Elmalılı Hamdi YazırArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
Yusuf AliAnd the earth is moved, and its mountains, and they are crushed to powder at one stroke
Süleyman AteşArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
«وحُملت» رفعت «الأرض والجبال فدكتا» دقتا «دكة واحدة».
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün olacak olur
Yusuf AliOn that Day shall the (Great) Event come to pass
Süleyman Ateşİşte o gün, olan olmuştur
«فيومئذ وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök yarılmış, sarkmıştır
Yusuf AliAnd the sky will be rent asunder, for it will that Day be flimsy
Süleyman AteşGök yarılmıştır; o gün o, zayıf, sarkıktır
«وانشقت السماء فهي يومئذ واهية» ضعيفة.
Elmalılı Hamdi YazırMelekler de onun etrafındadır, O gün Rabbinin Arşını bunların da üstünde sekiz melek yüklenir
Yusuf AliAnd the angels will be on its sides, and eight will, that Day, bear the Throne of thy Lord above them
Süleyman AteşMelekler de onun kenarlarındadır. O gün Rabbinin tahtını, üstlerinde sekiz (melek) taşır
«والملك» يعني: الملائكة «على أرجائها» جوانب السماء «ويحمل عرش ربك فوقهم» أي الملائكة المذكورين «يومئذ ثمانية» من الملائكة أو من صفوفهم.
Elmalılı Hamdi YazırO gün (hesap için Allah'a) arz olunursunuz, öyle ki gizli bir haliniz kalmaz
Yusuf AliThat Day shall ye be brought to Judgment: not an act of yours that ye hide will be hidden
Süleyman AteşO gün (Allah'a) arz olunursunuz. Sizden hiçbir giz, (Allah'a) gizli kalmaz
«يومئذ تعرضون» للحساب «لا تخفى» بالتاء والياء «منكم خافية» من السرائر.
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sağından verilen, "alın okuyun kitabımı
Yusuf AliThen he that will be given his Record in his right hand will say: "Ah here! Read ye my Record
Süleyman AteşKitabı sağından verilen: "Alın Kitabımı okuyun" der
«فأما من أوتيَ كتابه بيمينه فيقول» خطابا لجماعته لما سر به «هاؤمُ» خذوا «اقرؤوا كتابيه» تنازع فيه هاؤم واقرءُوا.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü ben hesabıma kavuşacağımı sezmiştim" der
Yusuf AliI did really understand that my Account would (One Day) reach me
Süleyman AteşBen hesabımla karşılaşacağımı sezmiştim zaten
«إني ظننت» تيقنت «أني ملاق حسابيه».
Elmalılı Hamdi YazırArtık o hoşnut bir hayattadır
Yusuf AliAnd he will be in a life of Bliss
Süleyman AteşArtık o, memmun eden bir yaşam içindedir
«فهو في عيشة راضية» مرضية.
Elmalılı Hamdi YazırYüksek bir cennettedir
Yusuf AliIn a Garden on high
Süleyman AteşYüksek bir bahçede
«في جنة عالية».
Elmalılı Hamdi YazırKi o cennetin meyveleri sarkmıştır
Yusuf AliThe Fruits whereof (will hang in bunches) low and near
Süleyman AteşKi devşirmesi kolay (meyvaları yakın. Oturan, elini uzatıp alabilir)
«قطوفها» ثمارها «دانية» قريبة يتناولها القائم والقاعد والمضطجع.
Elmalılı Hamdi YazırGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için." (denir)
Yusuf AliEat ye and drink ye, with full satisfaction; because of the (good) that ye sent before you, in the days that are gone
Süleyman AteşGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için
فيقال لهم «كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما أسلفتم في الأيام الخالية» الماضية في الدنيا.
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke kitabım verilmeseydi de
Yusuf AliAnd he that will be given his Record in his left hand, will say: "Ah! Would that my Record had not been given to me
Süleyman AteşKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke bana Kitabım verilmeseydi
«وأما من أوتيَ كتابه بشماله فيقول يا» للتنبيه «ليتني لم أوت كتابيه».
Elmalılı Hamdi YazırHesabımın ne olduğunu bilmeseydim
Yusuf AliAnd that I had never realised how my account (stood)
Süleyman AteşŞu hesabımı hiç bilmemiş olsaydım
«ولم أدر ما حسابيه».
Elmalılı Hamdi YazırNe olurdu o ölüm, iş bitirici olsaydı
Yusuf AliAh! Would that (Death) had made an end of me
Süleyman AteşKeşke (ölüm) işimi bitirmiş olsaydı
«يا ليتها» أي الموتة في الدنيا «كانت القاضية» القاطعة لحياتي بأن لا أبعث.
Elmalılı Hamdi YazırMalım bana hiç fayda vermedi
Yusuf AliOf no profit to me has been my wealth
Süleyman AteşMalım bana hiçbir yarar sağlamadı
«ما أغنى عني مالية».
Elmalılı Hamdi YazırGücüm de benden yok olup gitti
Yusuf AliMy power has perished from me
Süleyman AteşGücüm (saltanatım) benden yok olup gitti
«هلك عني سلطانيه» قوتي وحجتي وهاء كتابيه وحسابيه وماليه وسلطانيه للسكت تثبت وقفا ووصلا اتباعا للمصحف الإمام والنقل، ومنهم من حذفها وصلا.
Elmalılı Hamdi Yazır(Zebanilere şöyle denir): "Onu yakalayın da bağlayın
Yusuf Ali(The stern command will say): "Seize ye him, and bind ye him
Süleyman Ateş(Allah, cehennemin muhafızlarına buyurur:) "Tutun onu, bağlayın onu
«خذوه» خطاب لخزنة جهنم «فغلوه» اجمعوا يديه إلى عنقه في الغل.
Elmalılı Hamdi YazırSonra cehenneme atın onu
Yusuf AliAnd burn ye him in the Blazing Fire
Süleyman AteşSonra cehenneme sallayın onu
«ثم الجحيم» النار المحرقة «صلُّوه» ادخلوه.
Elmalılı Hamdi YazırSonra da boyu yetmiş arşın zincir içerisinde onu oraya sokun
Yusuf AliFurther, make him march in a chain, whereof the length is seventy cubits
Süleyman AteşSonra uzunluğu yetmiş arşın olan zincire vurun onu
«ثم في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا» بذراع الملك «فاسلكوه» أدخلوه فيها بعد إدخاله النار ولم تمنع الفاء من تعلق الفعل بالظرف المتقدم.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o, büyük Allah'a inanmıyordu
Yusuf AliThis was he that would not believe in God Most High
Süleyman AteşÇünkü o büyük Allah'a inanmıyordu
«إنه كان لا يؤمن بالله العظيم».
Elmalılı Hamdi YazırYoksula yedirmeye teşvik etmiyordu
Yusuf AliAnd would not encourage the feeding of the indigent
Süleyman AteşYoksulu doyurmaya ön ayak olmuyurdu
«ولا يحض على طعام المسكين».
Elmalılı Hamdi YazırBu sebeple bugün burada onun candan bir dostu yoktur
Yusuf AliSo no friend hath he here this Day
Süleyman AteşBugün burada onun için candan bir dost yoktur
«فليس له اليوم ههنا حميم» قريب ينتفع به.
Elmalılı Hamdi YazırBir irinden başka yiyecek de yok
Yusuf AliNor hath he any food except the corruption from the washing of wounds
Süleyman Ateşİrinden başka yiyecek de yoktur
«ولا طعام إلا من غسلين» صديد أهل النار أو شجر فيها.
Elmalılı Hamdi YazırOnu günahkârlardan başkası yemez
Yusuf AliWhich none do eat but those in sin
Süleyman AteşOnu, (bile bile) hata işleyenlerden başkası yemez
«لا يأكله إلا الخاطئون» الكافرون.
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun gördüklerinize
Yusuf AliSo I do call to witness what ye see
Süleyman AteşYoo, yemin ederim; gördüklerinize
«فلا» زائدة «أقسم بما تبصرون» من المخلوقات.
Elmalılı Hamdi YazırVe görmediklerinize
Yusuf AliAnd what ye see not
Süleyman AteşVe görmediklerinize
«وما لا تبصرون» منها، أي بكل مخلوق.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Kur'ân, şerefli bir peygamberin (Allah'tan) getirdiği sözdür
Yusuf AliThat this is verily the word of an honoured apostle
Süleyman AteşKi, o (Kur'an) elbette değerli bir elçinin sözüdür
«إنه» أي القرآن «لقول رسول كريم» أي قاله رسالة عن الله تعالى.
Elmalılı Hamdi YazırO bir şair sözü değildir, siz çok az inanıyorsunuz
Yusuf AliIt is not the word of a poet: little it is ye believe
Süleyman AteşO, bir şa'irin sözü değildir. Ne de az inanıyorsunuz
«وما هو بقول شاعر قليلا ما تؤمنون».
Elmalılı Hamdi YazırBir kâhin sözü de değildir, ne de az düşünüyorsunuz
Yusuf AliNor is it the word of a soothsayer: little admonition it is ye receive
Süleyman AteşBir kahinin sözü de değildir. Ne de az düşünüyorsunuz
«ولا بقول كاهن قليلا ما تذكرون» بالتاء والياء في الفعلين وما مزيدة مؤكدة والمعنى أنهم آمنوا بأشياء يسيرة وتذكروها مما أتى به النبي صلى الله عليه وسلم من الخير والصلة والعفاف فلم تغن عنهم شيئا.
Elmalılı Hamdi YazırO, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmedir
Yusuf Ali(This is) a Message sent down from the Lord of the Worlds
Süleyman AteşAlemlerin Rabbi tarafından indirilmiştir
بل هو «تنزيل من رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırO, bize isnâden bazı sözler uydurmaya kalkışsaydı
Yusuf AliAnd if the apostle were to invent any sayings in Our name
Süleyman AteşEğer o, (Muhammed), bazı laflar uydurup bize iftira etseydi
«ولو تقوَّل» أي النبي «علينا بعض الأقاويل» بأن قال عنا ما لم نقله.
Elmalılı Hamdi YazırElbette biz onu bundan dolayı kuvvetle yakalardık
Yusuf AliWe should certainly seize him by his right hand
Süleyman AteşElbette onun sağ(elini veya kuvvet)ini alırdık
«لأخذنا» لنلنا «منه» عقابا «باليمين» بالقوة والقدرة.
Elmalılı Hamdi YazırSonra da onun şah damarını keser atardık
Yusuf AliAnd We should certainly then cut off the artery of his heart
Süleyman AteşSonra onun can damarını keserdik
«ثم لقطعنا منه الوتين» نياط القلب وهو عرق متصل به إذا انقطع مات صاحبه.
Elmalılı Hamdi YazırO vakit sizden hiçbiriniz ona siper de olamazdınız
Yusuf AliNor could any of you withhold him (from Our wrath)
Süleyman AteşSizden hiç kimse buna engel olamazdı
«فما منكم من أحد» هو اسم ما ومن زائدة لتأكيد النفي ومنكم حال من أحد «عنه حاجزين» مانعين خبر ما وجمع لان أحدا في سياق النفي بمعنى الجمع وضمير عنه للنبي صلى الله عليه وسلم، أي لا مانع لنا عنه من حيث العقاب.
Elmalılı Hamdi YazırO hiç kuşkusuz, takva sahipleri için unutulmayacak bir öğüttür
Yusuf AliBut verily this is a Message for the God-fearing
Süleyman AteşO (Kur'an), korunanlar için bir öğüttür
«وإنه» أي القرآن «لتذكرة للمتقين».
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber biz biliyoruz ki sizden inanmayanlar var
Yusuf AliAnd We certainly know that there are amongst you those that reject (it)
Süleyman AteşBiz, içinizde yalanlayanlar bulunduğunu elbette biliyoruz
«وإنا لنعلم أن منكم» أيها الناس «مكذبين» بالقرآن ومصدقين.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bu Kur'ân kafirler için bir pişmanlık vesilesidir
Yusuf AliBut truly (Revelation) is a cause of sorrow for the Unbelievers
Süleyman AteşDoğrusu o, kafirler için hasrettir
«وإنه» أي القرآن «لحسرة على الكافرين» إذا رأوا ثواب المصدقين وعقاب المكذبين به.
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten o, şüphe götürmez bir bilgidir
Yusuf AliBut verily it is Truth of assured certainty
Süleyman AteşO, kesin gerçektir
«وإنه» أي القرآن «لحق اليقين» أي اليقين الحق.
Elmalılı Hamdi YazırO halde, haydi tesbih et Rabbinin yüce ismiyle
Yusuf AliSo glorify the name of thy Lord Most High
Süleyman AteşÖyleyse ulu Rabbinin adını tesbih et (O'nun eksikliklerinden uzak, yücelerden yüce olduğunu an)
«فسبح» نزه «باسم» الباء زائدة «ربك العظيم» سبحانه.