69. Al-Haaqqa سُورَةُ الحَاقَّةِ
Süleyman AteşGerçekleşen
Elmalılı Hamdi Yazır(Gerçekleşecek) Kıyamet
«الحاقة» القيامة التي يحق فيها ما أنكر من البعث والحساب والجزاء، أو المظهرة لذلك.
Süleyman AteşNedir o gerçekleşen
Elmalılı Hamdi YazırNedir, o Kıyamet
«ما الحاقة» تعظيم لشأنها، وهو مبتدأ وخبر الحاقة.
Süleyman AteşGerçekleşenin ne olduğunu nerden bileceksin
Elmalılı Hamdi YazırGerçekleşenin (Kıaymetin) ne olduğunu sen nerden bileceksin
«وما أدراك» أعلمك «ما الحاقة» زيادة تعظيم لشأنها، فما الأولى مبتدأ وما بعدها خبره، وما الثانية وخبرها في محل المفعول الثاني لأدرى.
Süleyman AteşSemud ve 'Ad (kavimleri), başa çarpan olayı yalanladılar
Elmalılı Hamdi YazırSemûd ve Âd, kapılarını çalacak olan o felaketi yalan saymışlardı
«كذبت ثمود وعاد بالقارعة» القيامة لأنها تقرع القلوب بأهوالها.
Süleyman AteşBu yüzden Semud (kavmi) azgın bir vak'a ile helak edildiler
Elmalılı Hamdi YazırSemûd kavmi korkunç bir sesle yok edildi
«فأما ثمود فأهلكوا بالطاغية» بالصيحة المجاوزة للحد في الشدة.
Süleyman AteşAd (kavmi) ise uğultulu, azgın bir kasırga ile helak edildiler
Elmalılı Hamdi YazırÂd kavmi ise gürültülü ve azgın bir fırtına ile yok edildiler
«وأما عاد فأهلكوا بريح صرصر» شديدة الصوت «عاتية» قوية شديدة على عاد مع قوتهم وشدتهم.
Süleyman Ateş(Allah) Onu, yedi gece, sekiz gün ardı ardına onların üzerine saldı. O kavmi orada, içi boş hurma kütükleri gibi serilmiş görürsün
Elmalılı Hamdi YazırAllah o fırtınayı üzerlerine yedi gece sekiz gündüz musallat etmişti. Öyle ki, o kavmi içi boş hurma kütükleri gibi oracıkta yere serilmiş halde görürdün
«سخرها» أرسلها بالقهر «عليهم سبع ليال وثمانية أيام» أولها من صبح يوم الأربعاء لثمان بقين من شوال، وكانت في عجز الشتاء «حسوما» متتابعات شبهت بتتابع فعل الحاسم في إعادة الكي على الداء كرة بعد أخرى حتى ينحسم «فترى القوم فيها صرعى» مطروحين هالكين «كأنهم أعجاز» أصول «نخل خاوية» ساقطة فارغة.
Süleyman AteşOnlardan hiç geri kalan görüyor musun
Elmalılı Hamdi YazırBak şimdi görebilir misin onlardan bir kalıntı
«فهل ترى لهم من باقية» صفة نفس مقدرة أو التاء للمبالغة، أي باق؟ لا.
Süleyman AteşFir'avn ve ondan öncekiler ve altüst olmuş kentler(in halkı olan Lut kavmi) de hatalı iş yaptılar
Elmalılı Hamdi YazırFiravun, ondan öncekiler ve altı üstüne getirilen beldeler de hep o hatayı işleyegeldiler
«وجاء فرعون ومن قبَلَهُ» أتباعه، وفي قراءة بفتح القاف وسكون الباء، أي من تقدمه من الأمم الكافرة «والمؤتفكات» أي أهلها وهي قرى قوم لوط «بالخاطئة» بالفعلات ذات الخطأ.
Süleyman AteşRablerinin elçisine karşı geldiler. O da onları şiddeti gittikçe artan bir yakalayışla yakaladı
Elmalılı Hamdi YazırHep Rablerinin elçilerine karşı geldiler. O da onları pek şiddetli bir şekilde yakalayıverdi
«فعصوْا رسول ربهم» أي لوطا وغيره «فأخذهم أخذة رابية» زائدة في الشدة على غيرها.
Süleyman AteşSu(lar) kabarınca biz sizi, akıp giden(gemi)de taşıdık
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz, sular kabarınca sizi gemide biz taşıdık
«إنا لما طغا الماء» علا فوق كل شيء من الجبال وغيرها زمن الطوفان «حملناكم» يعني آباءكم إذ أنتم في أصلابهم «في الجارية» السفينة التي عملها نوح ونجا هو ومن كان معه فيها وغرق الاخرون.
Süleyman AteşKi onu size bir ibret yapalım ve belleyen kulak(lar) onu bellesin
Elmalılı Hamdi YazırOnu size bir ibret yapalım ve belleyici kulaklar bellesin diye
«لنجعلها» أي هذه الفعلة وهي إنجاء المؤمنين وإهلاك الكافرين «لكم تذكرة» عظة «وتعيها» ولتحفظها «أذن واعية» حافظة لما تسمع.
Süleyman AteşSur'a bir tek üfleme üflendiği
Elmalılı Hamdi YazırSûr'a bir tek üfleme üflendiği
«فإذا نفخ في الصور نفخة واحدة» للفصل بين الخلائق وهي الثانية.
Süleyman AteşArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
Elmalılı Hamdi YazırArz ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman
«وحُملت» رفعت «الأرض والجبال فدكتا» دقتا «دكة واحدة».
Süleyman Ateşİşte o gün, olan olmuştur
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün olacak olur
«فيومئذ وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Süleyman AteşGök yarılmıştır; o gün o, zayıf, sarkıktır
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök yarılmış, sarkmıştır
«وانشقت السماء فهي يومئذ واهية» ضعيفة.
Süleyman AteşMelekler de onun kenarlarındadır. O gün Rabbinin tahtını, üstlerinde sekiz (melek) taşır
Elmalılı Hamdi YazırMelekler de onun etrafındadır, O gün Rabbinin Arşını bunların da üstünde sekiz melek yüklenir
«والملك» يعني: الملائكة «على أرجائها» جوانب السماء «ويحمل عرش ربك فوقهم» أي الملائكة المذكورين «يومئذ ثمانية» من الملائكة أو من صفوفهم.
Süleyman AteşO gün (Allah'a) arz olunursunuz. Sizden hiçbir giz, (Allah'a) gizli kalmaz
Elmalılı Hamdi YazırO gün (hesap için Allah'a) arz olunursunuz, öyle ki gizli bir haliniz kalmaz
«يومئذ تعرضون» للحساب «لا تخفى» بالتاء والياء «منكم خافية» من السرائر.
Süleyman AteşKitabı sağından verilen: "Alın Kitabımı okuyun" der
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sağından verilen, "alın okuyun kitabımı
«فأما من أوتيَ كتابه بيمينه فيقول» خطابا لجماعته لما سر به «هاؤمُ» خذوا «اقرؤوا كتابيه» تنازع فيه هاؤم واقرءُوا.
Süleyman AteşBen hesabımla karşılaşacağımı sezmiştim zaten
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü ben hesabıma kavuşacağımı sezmiştim" der
«إني ظننت» تيقنت «أني ملاق حسابيه».
Süleyman AteşArtık o, memmun eden bir yaşam içindedir
Elmalılı Hamdi YazırArtık o hoşnut bir hayattadır
«فهو في عيشة راضية» مرضية.
Süleyman AteşYüksek bir bahçede
Elmalılı Hamdi YazırYüksek bir cennettedir
«في جنة عالية».
Süleyman AteşKi devşirmesi kolay (meyvaları yakın. Oturan, elini uzatıp alabilir)
Elmalılı Hamdi YazırKi o cennetin meyveleri sarkmıştır
«قطوفها» ثمارها «دانية» قريبة يتناولها القائم والقاعد والمضطجع.
Süleyman AteşGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için
Elmalılı Hamdi YazırGeçmiş günlerde yaptığınız işlerden ötürü afiyetle yeyin, için." (denir)
فيقال لهم «كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما أسلفتم في الأيام الخالية» الماضية في الدنيا.
Süleyman AteşKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke bana Kitabım verilmeseydi
Elmalılı Hamdi YazırKitabı sol tarafından verilen ise der ki: "Keşke kitabım verilmeseydi de
«وأما من أوتيَ كتابه بشماله فيقول يا» للتنبيه «ليتني لم أوت كتابيه».
Süleyman AteşŞu hesabımı hiç bilmemiş olsaydım
Elmalılı Hamdi YazırHesabımın ne olduğunu bilmeseydim
«ولم أدر ما حسابيه».
Süleyman AteşKeşke (ölüm) işimi bitirmiş olsaydı
Elmalılı Hamdi YazırNe olurdu o ölüm, iş bitirici olsaydı
«يا ليتها» أي الموتة في الدنيا «كانت القاضية» القاطعة لحياتي بأن لا أبعث.
Süleyman AteşMalım bana hiçbir yarar sağlamadı
Elmalılı Hamdi YazırMalım bana hiç fayda vermedi
«ما أغنى عني مالية».
Süleyman AteşGücüm (saltanatım) benden yok olup gitti
Elmalılı Hamdi YazırGücüm de benden yok olup gitti
«هلك عني سلطانيه» قوتي وحجتي وهاء كتابيه وحسابيه وماليه وسلطانيه للسكت تثبت وقفا ووصلا اتباعا للمصحف الإمام والنقل، ومنهم من حذفها وصلا.
Süleyman Ateş(Allah, cehennemin muhafızlarına buyurur:) "Tutun onu, bağlayın onu
Elmalılı Hamdi Yazır(Zebanilere şöyle denir): "Onu yakalayın da bağlayın
«خذوه» خطاب لخزنة جهنم «فغلوه» اجمعوا يديه إلى عنقه في الغل.
Süleyman AteşSonra cehenneme sallayın onu
Elmalılı Hamdi YazırSonra cehenneme atın onu
«ثم الجحيم» النار المحرقة «صلُّوه» ادخلوه.
Süleyman AteşSonra uzunluğu yetmiş arşın olan zincire vurun onu
Elmalılı Hamdi YazırSonra da boyu yetmiş arşın zincir içerisinde onu oraya sokun
«ثم في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا» بذراع الملك «فاسلكوه» أدخلوه فيها بعد إدخاله النار ولم تمنع الفاء من تعلق الفعل بالظرف المتقدم.
Süleyman AteşÇünkü o büyük Allah'a inanmıyordu
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o, büyük Allah'a inanmıyordu
«إنه كان لا يؤمن بالله العظيم».
Süleyman AteşYoksulu doyurmaya ön ayak olmuyurdu
Elmalılı Hamdi YazırYoksula yedirmeye teşvik etmiyordu
«ولا يحض على طعام المسكين».
Süleyman AteşBugün burada onun için candan bir dost yoktur
Elmalılı Hamdi YazırBu sebeple bugün burada onun candan bir dostu yoktur
«فليس له اليوم ههنا حميم» قريب ينتفع به.
Süleyman Ateşİrinden başka yiyecek de yoktur
Elmalılı Hamdi YazırBir irinden başka yiyecek de yok
«ولا طعام إلا من غسلين» صديد أهل النار أو شجر فيها.
Süleyman AteşOnu, (bile bile) hata işleyenlerden başkası yemez
Elmalılı Hamdi YazırOnu günahkârlardan başkası yemez
«لا يأكله إلا الخاطئون» الكافرون.
Süleyman AteşYoo, yemin ederim; gördüklerinize
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun gördüklerinize
«فلا» زائدة «أقسم بما تبصرون» من المخلوقات.
Süleyman AteşVe görmediklerinize
Elmalılı Hamdi YazırVe görmediklerinize
«وما لا تبصرون» منها، أي بكل مخلوق.
Süleyman AteşKi, o (Kur'an) elbette değerli bir elçinin sözüdür
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Kur'ân, şerefli bir peygamberin (Allah'tan) getirdiği sözdür
«إنه» أي القرآن «لقول رسول كريم» أي قاله رسالة عن الله تعالى.
Süleyman AteşO, bir şa'irin sözü değildir. Ne de az inanıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırO bir şair sözü değildir, siz çok az inanıyorsunuz
«وما هو بقول شاعر قليلا ما تؤمنون».
Süleyman AteşBir kahinin sözü de değildir. Ne de az düşünüyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırBir kâhin sözü de değildir, ne de az düşünüyorsunuz
«ولا بقول كاهن قليلا ما تذكرون» بالتاء والياء في الفعلين وما مزيدة مؤكدة والمعنى أنهم آمنوا بأشياء يسيرة وتذكروها مما أتى به النبي صلى الله عليه وسلم من الخير والصلة والعفاف فلم تغن عنهم شيئا.
Süleyman AteşAlemlerin Rabbi tarafından indirilmiştir
Elmalılı Hamdi YazırO, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmedir
بل هو «تنزيل من رب العالمين».
Süleyman AteşEğer o, (Muhammed), bazı laflar uydurup bize iftira etseydi
Elmalılı Hamdi YazırO, bize isnâden bazı sözler uydurmaya kalkışsaydı
«ولو تقوَّل» أي النبي «علينا بعض الأقاويل» بأن قال عنا ما لم نقله.
Süleyman AteşElbette onun sağ(elini veya kuvvet)ini alırdık
Elmalılı Hamdi YazırElbette biz onu bundan dolayı kuvvetle yakalardık
«لأخذنا» لنلنا «منه» عقابا «باليمين» بالقوة والقدرة.
Süleyman AteşSonra onun can damarını keserdik
Elmalılı Hamdi YazırSonra da onun şah damarını keser atardık
«ثم لقطعنا منه الوتين» نياط القلب وهو عرق متصل به إذا انقطع مات صاحبه.
Süleyman AteşSizden hiç kimse buna engel olamazdı
Elmalılı Hamdi YazırO vakit sizden hiçbiriniz ona siper de olamazdınız
«فما منكم من أحد» هو اسم ما ومن زائدة لتأكيد النفي ومنكم حال من أحد «عنه حاجزين» مانعين خبر ما وجمع لان أحدا في سياق النفي بمعنى الجمع وضمير عنه للنبي صلى الله عليه وسلم، أي لا مانع لنا عنه من حيث العقاب.
Süleyman AteşO (Kur'an), korunanlar için bir öğüttür
Elmalılı Hamdi YazırO hiç kuşkusuz, takva sahipleri için unutulmayacak bir öğüttür
«وإنه» أي القرآن «لتذكرة للمتقين».
Süleyman AteşBiz, içinizde yalanlayanlar bulunduğunu elbette biliyoruz
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber biz biliyoruz ki sizden inanmayanlar var
«وإنا لنعلم أن منكم» أيها الناس «مكذبين» بالقرآن ومصدقين.
Süleyman AteşDoğrusu o, kafirler için hasrettir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz bu Kur'ân kafirler için bir pişmanlık vesilesidir
«وإنه» أي القرآن «لحسرة على الكافرين» إذا رأوا ثواب المصدقين وعقاب المكذبين به.
Süleyman AteşO, kesin gerçektir
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten o, şüphe götürmez bir bilgidir
«وإنه» أي القرآن «لحق اليقين» أي اليقين الحق.
Süleyman AteşÖyleyse ulu Rabbinin adını tesbih et (O'nun eksikliklerinden uzak, yücelerden yüce olduğunu an)
Elmalılı Hamdi YazırO halde, haydi tesbih et Rabbinin yüce ismiyle
«فسبح» نزه «باسم» الباء زائدة «ربك العظيم» سبحانه.