77. Al-Mursalaat سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ
Ali BulaçBirbiri ardınca gönderilenlere andolsun
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun birbiri ardınca gönderilenlere
«والمرسلات عُرفا» أي الرياح متتابعة كعرف الفرس يتلو بعضه بعضا ونصبه على الحال.
Ali BulaçDerken kökünden koparıp savuranlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırBüküp devirenlere
«فالعاصفات عصفا» الرياح الشديدة.
Ali BulaçYaydıkça yayanlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırYaydıkça yayanlara
«والناشرات نشرا» الرياح تنشر المطر.
Ali BulaçBöylece ayırdıkça ayıranlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırSeçip ayıranlara
«فالفارقات فرقا» أي آيات القرآن تفرق بين الحق والباطل والحلال والحرام.
Ali BulaçZikr (vahy, öğüt) bırakanlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırBir öğüt bırakanlara
«فالملقيات ذكرا» أي الملائكة تنزل بالوحي إلى الأنبياء والرسل يلقون الوحي إلى الأمم.
Ali BulaçÖzür (suçu, eksikliği ortadan kaldırmak) veya uyarmak için
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırGerek özür için olsun, gerek uyarı için
«عذْرا أو نذرا» أي للإعذار والإنذار من الله تعالى وفي قراءة بضم ذال نذرا وقرئ بضم ذال عذرا.
Ali BulaçŞüphesiz, size vaadedilen gerçekleşecektir
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
Elmalılı Hamdi YazırHerhalde size vaad olunan kesinlikle olacaktır
«إنما توعدون» أي يا كفار مكة من البعث والعذاب «لواقع» كائن لا محالة.
Ali BulaçYıldızlar 'örtülüp (ışıkları) silindiği' zaman
Diyanet İşleri MealiYıldızların ışığı giderildiği zaman
Elmalılı Hamdi YazırHani o yıldızlar silindiği zaman
«فإذا النجوم طمست» محي نورها.
Ali BulaçGök yarıldığı zaman
Diyanet İşleri MealiGök yarıldığı zaman
Elmalılı Hamdi YazırGök yarıldığı zaman
«وإذا السماء فرجت» شقت.
Ali BulaçDağlar, kökünden sökülüp savurulduğu zaman
Diyanet İşleri MealiDağlar pamuk gibi atıldığı zaman
Elmalılı Hamdi YazırDağlar savrulduğu zaman
«وإذا الجبال نسفت» فتتت وسيرت.
Ali BulaçVe resuller de (şahitlik için) belli bir vakitte getirildiği zaman
Diyanet İşleri MealiPeygamberlere ümmetleri hakkında şahidlik vakitleri bildirildiği zaman
Elmalılı Hamdi YazırElçiler, tayin edilen vakitlerine erdirildikleri zaman
«وإذا الرسل أُقتت» بالواو وبالهمزة بدلا منها، أي جمعت لوقت.
Ali Bulaç(Bu,) Hangi gün için ertelenmişti
Diyanet İşleri MealiBu, hangi güne bırakılmıştı
Elmalılı Hamdi YazırBunlar hangi güne ertelendiler
«لأي يوم» ليوم عظيم «أُجلت» للشهادة على أممهم بالتبليغ.
Ali Bulaç(Mü'mini müşrikten, haklıyı haksızdan) Ayırma günü için
Diyanet İşleri MealiHüküm gününe bırakılmıştı
Elmalılı Hamdi YazırHüküm gününe
«ليوم الفصل» بين الخلق ويؤخذ منه جواب إذا، أي وقع الفصل بين الخلائق.
Ali BulaçBu ayırma gününü sana ne bildirdi
Diyanet İşleri MealiHüküm gününün ne olduğunu sen nerden bilirsin
Elmalılı Hamdi YazırBildin mi, nedir o hüküm günü
«وما أدراك ما يوم الفصل» تهويل لشأنه.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين» هذا وعيد لهم.
Ali BulaçBiz, öncekileri helak etmedik mi
Diyanet İşleri MealiÖncekileri yok etmedik mi? Ardından, sonrakileri de onlara katarız
Elmalılı Hamdi YazırBiz, öncekileri helak etmedik mi
«ألم نهلك الأولين» بتكذيبهم، أي أهلكناهم.
Ali BulaçSonra arkadan gelenleri onların izinde yürüteceğiz
Diyanet İşleri MealiÖncekileri yok etmedik mi? Ardından, sonrakileri de onlara katarız
Elmalılı Hamdi YazırSonra geridekileri de onlara katarız
«ثم نتبعهم الآخرين» ممن كذبوا ككفار مكة فنهلكهم.
Ali Bulaçİşte Biz, suçlu-günahkarlara böyle yapıyoruz
Diyanet İşleri MealiSuçlulara böyle yaparız
Elmalılı Hamdi YazırBiz suçlulara böyle yaparız
«كذلك» مثل ما فعلنا بالمكذبين «نفعل بالمجرمين» بكل من أجرم فيما يستقبل فنهلكهم.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün, yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vah haline
«ويل يومئذ للمكذبين» تأكيد.
Ali BulaçSizi basbayağı bir sudan yaratmadık mı
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi âdi bir sudan yaratmadık mı
«أَلم نخلقكم من ماء مهين» ضعيف وهو المني.
Ali BulaçSonra onu savunması sağlam bir karar yerine yerleştirdik
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
Elmalılı Hamdi YazırOnu sağlam bir yerde oturttuk
«فجعلناه في قرار مكين» حريز وهو الرحم.
Ali BulaçBelli bir süreye kadar
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
Elmalılı Hamdi YazırBelli bir süreye kadar
«إلى قدر معلوم» وهو وقت الولادة.
Ali Bulaçİşte (buna) güç yetirdik. Demek ki, Biz ne güzel güç yetirenleriz
Diyanet İşleri MealiBuna gücümüz yeter; Biz ne güzel güç yetireniz
Elmalılı Hamdi YazırDemek ki biçimlendirmişiz. Ne güzel biçimlendireniz biz
«فقَدرنا» على ذلك «فنعم القادرون» نحن.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçBiz yeryüzünü bir toplanma yeri kılmadık mı
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü, dirilerin ve ölülerin toplantı yeri yapmadık mı
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünü bir tokat (toplanma yeri) yapmadık mı
«ألم نجعل الأرض كفاتا» مصدر كفت بمعنى ضم، أي ضامة.
Ali BulaçDirilere ve ölülere
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü, dirilerin ve ölülerin toplantı yeri yapmadık mı
Elmalılı Hamdi YazırGerek diriler, gerekse ölüler için
«أحياءً» على ظهرها «وأمواتا» في بطنها.
Ali BulaçVe onda sabit yüksek dağlar var etmedik mi? Size tatlı bir su içirmedik mi
Diyanet İşleri MealiOrada yüksek yüksek sabit dağlar var edip size tatlı sular içirmedik mi
Elmalılı Hamdi YazırOrada yüksek yüksek dağlar oturtup da size bir tatlı su sunmadık mı
«وجعلنا فيها رواسيَ شامخات» جبالا مرتفعات «وأسقيناكم ماء فراتا» عذبا.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların vay o gün haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين» ويقال للمكذبين يوم القيامة:
Ali BulaçKendisini yalanladığınız (azab)a gidin
Diyanet İşleri Mealiİnkarcılara o gün şöyle denir: "yalanlayıp durduğunuz şeye gidin
Elmalılı Hamdi Yazır(Kıyameti yalanlayanlara şöyle denir): "Haydin gidin o yalanladığınız şeye doğru
«انطلقوا إلى ما كنتم به» من العذاب «تكذبون».
Ali BulaçÜç dala ayrılmış bir gölgeye gidin
Diyanet İşleri Mealigölge yapmayan ve ateşten de korumayan cehennem dumanının üç kollu gölgesine gidin
Elmalılı Hamdi YazırHaydi gidin o üç çatallı gölgeye (cehenneme)
«انطلقوا إلى ظل ذي ثلاث شعب» هو دخان جهنم إذا ارتفع افترق ثلاث فرق لعظمه.
Ali BulaçNe gölge altında barındırır, ne (yakıcı) alevden korur
Diyanet İşleri Mealigölge yapmayan ve ateşten de korumayan cehennem dumanının üç kollu gölgesine gidin
Elmalılı Hamdi YazırO, ne gölgelendirir, ne alevden korur
«لا ظليل» كنين يظلهم من حر ذلك اليوم «ولا يغني» يرد عنهم شيئا «من اللهب» النار.
Ali BulaçGerçekten o, sanki her biri saray olan bir kıvılcım saçar
Diyanet İşleri MealiO gölgenin saçtığı her bir kıvılcım sanki birer sarı devedir, konak gibi de büyüktür
Elmalılı Hamdi YazırO, saray gibi kıvılcımlar atar
«إنها» أي النار «ترمي بشرر» هو ما تطاير منها «كالقصر» من البناء في عظمه وارتفاعه.
Ali BulaçHer biri, sanki sapsarı erkek deve sürüleri gibidir
Diyanet İşleri MealiO gölgenin saçtığı her bir kıvılcım sanki birer sarı devedir, konak gibi de büyüktür
Elmalılı Hamdi YazırSanki o kıvılcımlar, sarı sarı (erkek deve sürüleridir)
(كأنه جمالات) جمالات جمع جمل وفي قراءة جمالت (صفر) في هيئتها ولونها وفي الحديث "" شرار الناس أسود كالقير "" والعرب تسمي سود الإبل صفرا لشوب سوادها بصفرة فقيل صفر في الآية بمعنى سود لما ذكر وقيل لا، والشرر: جمع شرارة، والقير: القار.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçBu, onların konuşamayacakları bir gündür
Diyanet İşleri MealiBu, onların konuşamayacakları gündür
Elmalılı Hamdi YazırBugün, konuşamıyacakları gündür
«هذا» أي يوم القيامة «يوم لا ينطقون» فيه بشيء.
Ali BulaçVe onlara özür beyan etmeleri için izin verilmez
Diyanet İşleri MealiOnlara izin de verilmez ki özür beyan etsinler
Elmalılı Hamdi YazırKendilerine izin de verilmez ki, özür beyan etsinler
«ولا يؤذن لهم» في العذر «فيعتذرون» عطف على يؤذن من غير تسبب عنه فهو داخل في حيز النفي، أي لا إذن فلا اعتذار.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçBu, hüküm günüdür; sizi ve öncekileri 'birarada topladık
Diyanet İşleri MealiBu, sizleri ve öncekileri topladığımız hüküm günüdür
Elmalılı Hamdi YazırBu, işte o hüküm günüdür. Sizi ve öncekileri bir araya topladık
«هذا يوم الفصل جمعناكم» أيها المكذبون من هذه الأمة «والأولين» من المكذبين قبلكم فتحاسبون وتعذبون جميعا.
Ali BulaçŞayet kurabileceğiniz hileli bir düzeniniz varsa, durmaksızın bana karşı kurun
Diyanet İşleri MealiEğer bir düzeniniz varsa Bana kurun
Elmalılı Hamdi YazırBir hileniz varsa beni atlatın
«فإن كان لكم كيد» حيلة في دفع العذاب عنكم «فكيدون» فافعلوها.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçŞüphesiz muttaki olanlar, gölgeliklerde ve pınar-başlarındadır
Diyanet İşleri MealiAllah'a karşı gelmekten sakınmış olanlar, elbette gölgeliklerde ve pınar başlarındadırlar
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri gölgeler altında ve pınar başlarındadır
«إن المتقين في ظلال» أي تكاثف أشجار إذ لا شمس يظل من حرها «وعيون» نابعة من الماء.
Ali BulaçVe canlarının çekip-arzu ettiği meyveler (arasındadırlar)
Diyanet İşleri MealiCanlarının istediği meyveler arasındadırlar
Elmalılı Hamdi YazırCanlarının çektiğinden türlü meyveler arasındadırlar
«وفواكه مما يشتهون» فيه إعلام بأن المأكل والمشرب في الجنة بحسب شهواتهم بخلاف الدنيا فبحسب ما يجد الناس في الأغلب ويقال لهم:
Ali BulaçYaptıklarınıza karşılık olmak üzere, afiyetle yiyin ve için
Diyanet İşleri MealiOnlara denir ki: "İşlediklerinize karşılık afiyetle yiyiniz, içiniz
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Yaptıklarınıza karşılık afiyetle yiyin, için" (denir)
«كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما كنتم تعملون» من الطاعة.
Ali BulaçElbette Biz, 'iyi ve güzel' davrananları işte böyle ödüllendiririz
Diyanet İşleri MealiBiz, iyi davrananlara işte böyle karşılık veririz
Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz güzel amel işleyenleri böyle mükafatlandırırız
«إنا كذلك» كما جزينا المتقين «نجزي المحسنين».
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali Bulaç(Sizler de dünyada) Yiyin ve biraz yararlanın. Çünkü siz, suçlu-günahkar kimselersiniz
Diyanet İşleri MealiYiyiniz, biraz zevkleniniz bakalım, doğrusu sizler suçlularsınız
Elmalılı Hamdi YazırYiyin, zevklenin biraz, çünkü siz suçlularsınız
«كلوا وتمتعوا» خطاب للكفار في الدنيا «قليلا» من الزمان وغايته الموت، وفي هذا تهديد لهم «إنكم مجرمون».
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçOnlara: "Rüku edin" denildiği zaman, rüku etmezler
Diyanet İşleri MealiOnlara "Rüku edin" denildiğinde rükua varmazlar
Elmalılı Hamdi YazırOnlara: "Rüku edin" denildiği zaman etmezler
«وإذا قيل لهم اركعوا» صلوا «لا يركعون» لا يصلون.
Ali BulaçO gün, yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
Elmalılı Hamdi YazırVay haline o gün yalanlayanların
«ويل يومئذ للمكذبين».
Ali BulaçArtık onlar, bundan sonra hangi söze inanacaklar
Diyanet İşleri MealiKuran'dan başka hangi söze inanacaklar
Elmalılı Hamdi YazırArtık bundan (Kur'an'dan) sonra hangi söze inanacaklar
«فبأي حديث بعده» أي القرآن «يؤمنون» أي لا يمكن إيمانهم بغيره من كتب الله بعد تكذيبهم به لاشتماله على الإعجاز الذي لم يشتمل عليه غيره.