77. Al-Mursalaat سُورَةُ المُرۡسَلَاتِ
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun birbiri ardınca gönderilenlere
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«والمرسلات عُرفا» أي الرياح متتابعة كعرف الفرس يتلو بعضه بعضا ونصبه على الحال.
Elmalılı Hamdi YazırBüküp devirenlere
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«فالعاصفات عصفا» الرياح الشديدة.
Elmalılı Hamdi YazırYaydıkça yayanlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«والناشرات نشرا» الرياح تنشر المطر.
Elmalılı Hamdi YazırSeçip ayıranlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«فالفارقات فرقا» أي آيات القرآن تفرق بين الحق والباطل والحلال والحرام.
Elmalılı Hamdi YazırBir öğüt bırakanlara
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«فالملقيات ذكرا» أي الملائكة تنزل بالوحي إلى الأنبياء والرسل يلقون الوحي إلى الأمم.
Elmalılı Hamdi YazırGerek özür için olsun, gerek uyarı için
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«عذْرا أو نذرا» أي للإعذار والإنذار من الله تعالى وفي قراءة بضم ذال نذرا وقرئ بضم ذال عذرا.
Elmalılı Hamdi YazırHerhalde size vaad olunan kesinlikle olacaktır
Diyanet İşleri MealiBirbiri ardından gönderilenlere ve görevlerine koştukça koşanlara, Allah'ın buyruklarını yaydıkça yayanlara ve hak ile batılın arasını ayırdıkça ayıranlara, kötülüğü önlemek veya uyarmak için vahiy getiren meleklere and olsun ki, size söz verilen kıyamet şüphesiz kopacaktır
«إنما توعدون» أي يا كفار مكة من البعث والعذاب «لواقع» كائن لا محالة.
Elmalılı Hamdi YazırHani o yıldızlar silindiği zaman
Diyanet İşleri MealiYıldızların ışığı giderildiği zaman
«فإذا النجوم طمست» محي نورها.
Elmalılı Hamdi YazırGök yarıldığı zaman
Diyanet İşleri MealiGök yarıldığı zaman
«وإذا السماء فرجت» شقت.
Elmalılı Hamdi YazırDağlar savrulduğu zaman
Diyanet İşleri MealiDağlar pamuk gibi atıldığı zaman
«وإذا الجبال نسفت» فتتت وسيرت.
Elmalılı Hamdi YazırElçiler, tayin edilen vakitlerine erdirildikleri zaman
Diyanet İşleri MealiPeygamberlere ümmetleri hakkında şahidlik vakitleri bildirildiği zaman
«وإذا الرسل أُقتت» بالواو وبالهمزة بدلا منها، أي جمعت لوقت.
Elmalılı Hamdi YazırBunlar hangi güne ertelendiler
Diyanet İşleri MealiBu, hangi güne bırakılmıştı
«لأي يوم» ليوم عظيم «أُجلت» للشهادة على أممهم بالتبليغ.
Elmalılı Hamdi YazırHüküm gününe
Diyanet İşleri MealiHüküm gününe bırakılmıştı
«ليوم الفصل» بين الخلق ويؤخذ منه جواب إذا، أي وقع الفصل بين الخلائق.
Elmalılı Hamdi YazırBildin mi, nedir o hüküm günü
Diyanet İşleri MealiHüküm gününün ne olduğunu sen nerden bilirsin
«وما أدراك ما يوم الفصل» تهويل لشأنه.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين» هذا وعيد لهم.
Elmalılı Hamdi YazırBiz, öncekileri helak etmedik mi
Diyanet İşleri MealiÖncekileri yok etmedik mi? Ardından, sonrakileri de onlara katarız
«ألم نهلك الأولين» بتكذيبهم، أي أهلكناهم.
Elmalılı Hamdi YazırSonra geridekileri de onlara katarız
Diyanet İşleri MealiÖncekileri yok etmedik mi? Ardından, sonrakileri de onlara katarız
«ثم نتبعهم الآخرين» ممن كذبوا ككفار مكة فنهلكهم.
Elmalılı Hamdi YazırBiz suçlulara böyle yaparız
Diyanet İşleri MealiSuçlulara böyle yaparız
«كذلك» مثل ما فعلنا بالمكذبين «نفعل بالمجرمين» بكل من أجرم فيما يستقبل فنهلكهم.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vah haline
Diyanet İşleri MealiO gün, yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين» تأكيد.
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi âdi bir sudan yaratmadık mı
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
«أَلم نخلقكم من ماء مهين» ضعيف وهو المني.
Elmalılı Hamdi YazırOnu sağlam bir yerde oturttuk
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
«فجعلناه في قرار مكين» حريز وهو الرحم.
Elmalılı Hamdi YazırBelli bir süreye kadar
Diyanet İşleri MealiSizi bayağı bir sudan yaratıp onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere yerleştirmedik mi
«إلى قدر معلوم» وهو وقت الولادة.
Elmalılı Hamdi YazırDemek ki biçimlendirmişiz. Ne güzel biçimlendireniz biz
Diyanet İşleri MealiBuna gücümüz yeter; Biz ne güzel güç yetireniz
«فقَدرنا» على ذلك «فنعم القادرون» نحن.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırYeryüzünü bir tokat (toplanma yeri) yapmadık mı
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü, dirilerin ve ölülerin toplantı yeri yapmadık mı
«ألم نجعل الأرض كفاتا» مصدر كفت بمعنى ضم، أي ضامة.
Elmalılı Hamdi YazırGerek diriler, gerekse ölüler için
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü, dirilerin ve ölülerin toplantı yeri yapmadık mı
«أحياءً» على ظهرها «وأمواتا» في بطنها.
Elmalılı Hamdi YazırOrada yüksek yüksek dağlar oturtup da size bir tatlı su sunmadık mı
Diyanet İşleri MealiOrada yüksek yüksek sabit dağlar var edip size tatlı sular içirmedik mi
«وجعلنا فيها رواسيَ شامخات» جبالا مرتفعات «وأسقيناكم ماء فراتا» عذبا.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların vay o gün haline
«ويل يومئذ للمكذبين» ويقال للمكذبين يوم القيامة:
Elmalılı Hamdi Yazır(Kıyameti yalanlayanlara şöyle denir): "Haydin gidin o yalanladığınız şeye doğru
Diyanet İşleri Mealiİnkarcılara o gün şöyle denir: "yalanlayıp durduğunuz şeye gidin
«انطلقوا إلى ما كنتم به» من العذاب «تكذبون».
Elmalılı Hamdi YazırHaydi gidin o üç çatallı gölgeye (cehenneme)
Diyanet İşleri Mealigölge yapmayan ve ateşten de korumayan cehennem dumanının üç kollu gölgesine gidin
«انطلقوا إلى ظل ذي ثلاث شعب» هو دخان جهنم إذا ارتفع افترق ثلاث فرق لعظمه.
Elmalılı Hamdi YazırO, ne gölgelendirir, ne alevden korur
Diyanet İşleri Mealigölge yapmayan ve ateşten de korumayan cehennem dumanının üç kollu gölgesine gidin
«لا ظليل» كنين يظلهم من حر ذلك اليوم «ولا يغني» يرد عنهم شيئا «من اللهب» النار.
Elmalılı Hamdi YazırO, saray gibi kıvılcımlar atar
Diyanet İşleri MealiO gölgenin saçtığı her bir kıvılcım sanki birer sarı devedir, konak gibi de büyüktür
«إنها» أي النار «ترمي بشرر» هو ما تطاير منها «كالقصر» من البناء في عظمه وارتفاعه.
Elmalılı Hamdi YazırSanki o kıvılcımlar, sarı sarı (erkek deve sürüleridir)
Diyanet İşleri MealiO gölgenin saçtığı her bir kıvılcım sanki birer sarı devedir, konak gibi de büyüktür
(كأنه جمالات) جمالات جمع جمل وفي قراءة جمالت (صفر) في هيئتها ولونها وفي الحديث "" شرار الناس أسود كالقير "" والعرب تسمي سود الإبل صفرا لشوب سوادها بصفرة فقيل صفر في الآية بمعنى سود لما ذكر وقيل لا، والشرر: جمع شرارة، والقير: القار.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırBugün, konuşamıyacakları gündür
Diyanet İşleri MealiBu, onların konuşamayacakları gündür
«هذا» أي يوم القيامة «يوم لا ينطقون» فيه بشيء.
Elmalılı Hamdi YazırKendilerine izin de verilmez ki, özür beyan etsinler
Diyanet İşleri MealiOnlara izin de verilmez ki özür beyan etsinler
«ولا يؤذن لهم» في العذر «فيعتذرون» عطف على يؤذن من غير تسبب عنه فهو داخل في حيز النفي، أي لا إذن فلا اعتذار.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırBu, işte o hüküm günüdür. Sizi ve öncekileri bir araya topladık
Diyanet İşleri MealiBu, sizleri ve öncekileri topladığımız hüküm günüdür
«هذا يوم الفصل جمعناكم» أيها المكذبون من هذه الأمة «والأولين» من المكذبين قبلكم فتحاسبون وتعذبون جميعا.
Elmalılı Hamdi YazırBir hileniz varsa beni atlatın
Diyanet İşleri MealiEğer bir düzeniniz varsa Bana kurun
«فإن كان لكم كيد» حيلة في دفع العذاب عنكم «فكيدون» فافعلوها.
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiYalanlamış olanların o gün vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri gölgeler altında ve pınar başlarındadır
Diyanet İşleri MealiAllah'a karşı gelmekten sakınmış olanlar, elbette gölgeliklerde ve pınar başlarındadırlar
«إن المتقين في ظلال» أي تكاثف أشجار إذ لا شمس يظل من حرها «وعيون» نابعة من الماء.
Elmalılı Hamdi YazırCanlarının çektiğinden türlü meyveler arasındadırlar
Diyanet İşleri MealiCanlarının istediği meyveler arasındadırlar
«وفواكه مما يشتهون» فيه إعلام بأن المأكل والمشرب في الجنة بحسب شهواتهم بخلاف الدنيا فبحسب ما يجد الناس في الأغلب ويقال لهم:
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Yaptıklarınıza karşılık afiyetle yiyin, için" (denir)
Diyanet İşleri MealiOnlara denir ki: "İşlediklerinize karşılık afiyetle yiyiniz, içiniz
«كلوا واشربوا هنيئا» حال، أي متهنئين «بما كنتم تعملون» من الطاعة.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte biz güzel amel işleyenleri böyle mükafatlandırırız
Diyanet İşleri MealiBiz, iyi davrananlara işte böyle karşılık veririz
«إنا كذلك» كما جزينا المتقين «نجزي المحسنين».
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırYiyin, zevklenin biraz, çünkü siz suçlularsınız
Diyanet İşleri MealiYiyiniz, biraz zevkleniniz bakalım, doğrusu sizler suçlularsınız
«كلوا وتمتعوا» خطاب للكفار في الدنيا «قليلا» من الزمان وغايته الموت، وفي هذا تهديد لهم «إنكم مجرمون».
Elmalılı Hamdi YazırO gün yalanlayanların vay haline
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırOnlara: "Rüku edin" denildiği zaman etmezler
Diyanet İşleri MealiOnlara "Rüku edin" denildiğinde rükua varmazlar
«وإذا قيل لهم اركعوا» صلوا «لا يركعون» لا يصلون.
Elmalılı Hamdi YazırVay haline o gün yalanlayanların
Diyanet İşleri MealiO gün yalanlamış olanların vay haline
«ويل يومئذ للمكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırArtık bundan (Kur'an'dan) sonra hangi söze inanacaklar
Diyanet İşleri MealiKuran'dan başka hangi söze inanacaklar
«فبأي حديث بعده» أي القرآن «يؤمنون» أي لا يمكن إيمانهم بغيره من كتب الله بعد تكذيبهم به لاشتماله على الإعجاز الذي لم يشتمل عليه غيره.