78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Yusuf AliConcerning what are they disputing
Ali BulaçBirbirlerine hangi şeyi sorup duruyorlar
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine neyi soruyorlar
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Yusuf AliConcerning the Great News
Ali BulaçO büyük haberi mi
Elmalılı Hamdi YazırO büyük haberden (kıyametten) mi
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Yusuf AliAbout which they cannot agree
Ali BulaçKi kendileri hakkında anlaşmazlık içindedirler
Elmalılı Hamdi YazırKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Yusuf AliVerily, they shall soon (come to) know
Ali BulaçHayır; yakında bileceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırHayır, ilerde bilecekler
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Yusuf AliVerily, verily they shall soon (come to) know
Ali BulaçYine hayır; yakında bileceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ilerde bilecekler
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Yusuf AliHave We not made the earth as a wide expanse
Ali BulaçBiz, yeryüzünü bir döşek kılmadık mı
Elmalılı Hamdi YazırBiz yeryüzünü bir beşik yapmadık mı
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Yusuf AliAnd the mountains as pegs
Ali BulaçDağları da birer kazık
Elmalılı Hamdi YazırDağları da birer kazık kılmadık mı
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Yusuf AliAnd (have We not) created you in pairs
Ali BulaçSizi çift çift yarattık
Elmalılı Hamdi YazırSizleri çift çift yarattık
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Yusuf AliAnd made your sleep for rest
Ali BulaçUykunuzu bir dinlenme yaptık
Elmalılı Hamdi YazırUykunuzu bir dinlenme yaptık
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Yusuf AliAnd made the night as a covering
Ali BulaçGeceyi bir örtü yaptık
Elmalılı Hamdi YazırGeceyi bir örtü yaptık
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Yusuf AliAnd made the day as a means of subsistence
Ali BulaçGündüzü bir geçim-vakti kıldık
Elmalılı Hamdi YazırGündüzü de bir geçim zamanı yaptık
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Yusuf AliAnd (have We not) built over you the seven firmaments
Ali BulaçSizin üstünüze sapasağlam yedi-gök bina ettik
Elmalılı Hamdi YazırÜstünüze yedi sağlam bina (gök) çattık
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Yusuf AliAnd placed (therein) a Light of Splendour
Ali BulaçParıldadıkça parıldayan bir kandil (güneş) kıldık
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine ışık saçan bir kandil astık
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Yusuf AliAnd do We not send down from the clouds water in abundance
Ali BulaçSıkıp suyu çıkaran (bulut)lardan 'bardaktan boşanırcasına su' indirdik
Elmalılı Hamdi YazırYoğunlaşmış bulutlardan şarıl şarıl bir su indirdik
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Yusuf AliThat We may produce therewith corn and vegetables
Ali BulaçBununla taneler ve bitkiler bitirip-çıkaralım diye
Elmalılı Hamdi YazırOnunla taneler ve otlar çıkaralım diye
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Yusuf AliAnd gardens of luxurious growth
Ali BulaçVe birbirine sarmaş-dolaş bahçeleri de
Elmalılı Hamdi YazırVe sarmaş dolaş bağlar bahçeler (çıkaralım diye)
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Yusuf AliVerily the Day of Sorting out is a thing appointed
Ali BulaçŞüphesiz o hüküm (fasl) günü, belirlenmiş bir vakittir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o hüküm günü kararlaştırılmış bir vakit olmuştur
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Yusuf AliThe Day that the Trumpet shall be sounded, and ye shall come forth in crowds
Ali BulaçSur'a üfürüleceği gün, artık siz dalga dalga geleceksiniz
Elmalılı Hamdi YazırO gün Sûr'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Yusuf AliAnd the heavens shall be opened as if there were doors
Ali BulaçO sırada gök açılmış ve kapı kapı olmuştur
Elmalılı Hamdi YazırGök de açılmış, kapı kapı olmuştur
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Yusuf AliAnd the mountains shall vanish, as if they were a mirage
Ali BulaçDağlar yürütülmüş, artık bir serab oluvermiştir
Elmalılı Hamdi YazırDağlar yürütülmüş, serap olmuştur
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Yusuf AliTruly Hell is as a place of ambush
Ali BulaçGerçekten cehennem, bir gözetleme yeridir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Cehennem gözetleme yeri olmuştur
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Yusuf AliFor the transgressors a place of destination
Ali BulaçTaşkınlık edip-azanlar için son bir varış yeridir
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için son varılacak yer olmuştur
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Yusuf AliThey will dwell therein for ages
Ali BulaçBütün zamanlar boyunca içinde kalacaklardır
Elmalılı Hamdi YazırOrada çağlarca kalacaklardır
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Yusuf AliNothing cool shall they taste therein, nor any drink
Ali BulaçOrada ne serinlik tadacaklar, ne bir içecek
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne bir serinlik tadacaklar, ne de içecek bir şey
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Yusuf AliSave a boiling fluid and a fluid, dark, murky, intensely cold
Ali BulaçKaynar sudan ve irinden başka
Elmalılı Hamdi YazırAncak bir kaynar su ve irin (içecekler)
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Yusuf AliA fitting recompense (for them)
Ali Bulaç(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak
Elmalılı Hamdi YazırBir ceza ki tam yaptıklarına uygun
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Yusuf AliFor that they used not to fear any account (for their deeds)
Ali BulaçDoğrusu onlar, hesaba çekileceklerini ummuyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar hiçbir hesap ummazlardı
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Yusuf AliBut they (impudently) treated Our Signs as false
Ali BulaçBizim ayetlerimizi yalanlayabildikleri kadar yalanlıyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi yalanlaya yalanlaya tam bir yalancı olmuşlardı
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Yusuf AliAnd all things have We preserved on record
Ali BulaçOysa Biz, herşeyi yazıp saymışızdır
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise herşeyi sayıp bir kitaba geçirmişiz
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Yusuf AliSo taste ye (the fruits of your deeds); for no increase shall We grant you, except in Punishment
Ali BulaçŞimdi tadın. Size artık azaptan başkasını arttırmayacağız
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Şimdi tadın (cezanızı). Artık size azabınızı artırmaktan başka bir şey yapmayacağız" (denir)
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Yusuf AliVerily for the Righteous there will be a fulfilment of (the heart's) desires
Ali BulaçGerçek şu ki, muttakiler için 'bir kurtuluş ve mutluluk' vardır
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri için bir kurtuluş var
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Yusuf AliGardens enclosed, and grapevines
Ali BulaçNice bahçeler ve üzüm bağları
Elmalılı Hamdi YazırBahçeler var, bağlar var
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Yusuf AliCompanions of equal age
Ali BulaçGöğüsleri henüz tomurcuklanmış yaşıt kızlar
Elmalılı Hamdi YazırMemeleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar var
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Yusuf AliAnd a cup full (to the brim)
Ali BulaçDopdolu kadehler
Elmalılı Hamdi YazırDopdolu kadehler var
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Yusuf AliNo vanity shall they hear therein, nor Untruth
Ali Bulaçİçinde, ne 'boş ve saçma bir söz' işitirler, ne bir yalan
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne boş bir söz işitirler, ne de bir yalan
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Yusuf AliRecompense from thy Lord, a gift, (amply) sufficient
Ali BulaçRabbinden bir karşılık olmak üzere yeterli bir bağış(tır bu)
Elmalılı Hamdi Yazır(Bunlar) Rabbinden yeterli bir bağış olarak (verilir)
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Yusuf Ali(From) the Lord of the heavens and the earth, and all between, (God) Most Gracious: None shall have power to argue with Him
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi Rahman olan (Allah); O’na hitap etmeye güç yetiremezler
Elmalılı Hamdi YazırO, göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbidir. Rahmân'dır. Hiç kimse ondan bir hitaba mâlik olamaz
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Yusuf AliThe Day that the Spirit and the angels will stand forth in ranks, none shall speak except any who is permitted by (God) Most Gracious, and He will say what is right
Ali BulaçRuh ve meleklerin saflar halinde duracakları gün; Rahman'ın kendilerine izin verdikleri dışında olanlar konuşmazlar. (Konuşacak olan da,) Doğruyu söyleyecektir
Elmalılı Hamdi YazırO gün Ruh ve melekler sıra sıra dururlar. Rahmân'ın izin verdikleri dışında hiç kimse konuşamaz. İzin verilen de doğruyu söyler
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Yusuf AliThat Day will be the sure Reality: Therefore, whoso will, let him take a (straight) return to his Lord
Ali Bulaçİşte bu, hak gündür. Şu halde dileyen Rabbine bir dönüşyolu edinsin
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu hak gündür. Artık dileyen Rabbine bir yol tutar
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Yusuf AliVerily, We have warned you of a Penalty near, the Day when man will see (the deeds) which his hands have sent forth, and the Unbeliever will say, "Woe unto me! Would that I were (metre) dust
Ali BulaçGerçekten Biz sizi yakın bir azab ile uyardık. Kişinin kendi ellerinin önceden takdim ettiklerine bakacağı gün, kafir olan da: "Ah, keşke ben bir toprak oluverseydim" diyecek
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yakın bir azap ile uyardık. O gün kişi ellerinin ne takdim ettiğine bakacak ve kâfir diyecek ki: "Ah ne olaydı, ben bir toprak olaydım
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.