78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Yusuf AliConcerning what are they disputing
Süleyman AteşBirbirlerine hangi şeyden soruyorlar
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Yusuf AliConcerning the Great News
Süleyman AteşO büyük haberden mi
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Yusuf AliAbout which they cannot agree
Süleyman AteşKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Yusuf AliVerily, they shall soon (come to) know
Süleyman AteşHayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Yusuf AliVerily, verily they shall soon (come to) know
Süleyman AteşSonra hayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Yusuf AliHave We not made the earth as a wide expanse
Süleyman AteşYapmadık mı biz, Arzı bir beşik
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Yusuf AliAnd the mountains as pegs
Süleyman AteşDağları birer kazık
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Yusuf AliAnd (have We not) created you in pairs
Süleyman AteşVe sizi çift çift yarattık
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Yusuf AliAnd made your sleep for rest
Süleyman AteşUykunuzu dinlenme yaptık
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Yusuf AliAnd made the night as a covering
Süleyman AteşGeceyi (sizi sarıp örten) bir giysi yaptık
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Yusuf AliAnd made the day as a means of subsistence
Süleyman AteşGündüzü de geçim zamanı yaptık
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Yusuf AliAnd (have We not) built over you the seven firmaments
Süleyman AteşÜstünüzde yedi sağlam (gök) bina ettik
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Yusuf AliAnd placed (therein) a Light of Splendour
Süleyman AteşVe (orada) parıl parıl parlayan bir lamba yarattık
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Yusuf AliAnd do We not send down from the clouds water in abundance
Süleyman AteşSıkışan(bulut)lardan şarıl şarıl su indirdik
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Yusuf AliThat We may produce therewith corn and vegetables
Süleyman AteşKi onunla çıkaralım: Dane(ler), bitki(ler)
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Yusuf AliAnd gardens of luxurious growth
Süleyman AteşVe (ağaçları) birbirine sarmaş dolaş bahçeler
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Yusuf AliVerily the Day of Sorting out is a thing appointed
Süleyman AteşMuhakkak ki (haklının, haksızın ayırdedileceği) hüküm günü, belirlenmiş bir vakittir
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Yusuf AliThe Day that the Trumpet shall be sounded, and ye shall come forth in crowds
Süleyman AteşO gün Sur'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Yusuf AliAnd the heavens shall be opened as if there were doors
Süleyman AteşGök açılmış, kapı kapı olmuştur
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Yusuf AliAnd the mountains shall vanish, as if they were a mirage
Süleyman AteşDağlar yürütülmüş, bir serab olmuştur
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Yusuf AliTruly Hell is as a place of ambush
Süleyman AteşCehennem de gözetleme yeri olmuş(suçluları gözetleyip durmakta)dır
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Yusuf AliFor the transgressors a place of destination
Süleyman AteşAzgınların varacağı yerdir
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Yusuf AliThey will dwell therein for ages
Süleyman AteşOrada çağlar boyu kalacalardır
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Yusuf AliNothing cool shall they taste therein, nor any drink
Süleyman AteşOrada ne bir serinlik, ne de içilecek bir şey tadarlar
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Yusuf AliSave a boiling fluid and a fluid, dark, murky, intensely cold
Süleyman AteşYalnız kaynar su ve irin (içerler)
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Yusuf AliA fitting recompense (for them)
Süleyman AteşYaptıklarına uygun bir ceza olarak
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Yusuf AliFor that they used not to fear any account (for their deeds)
Süleyman AteşÇünkü onlar bir hesap (görüleceğini) ummuyorlardı
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Yusuf AliBut they (impudently) treated Our Signs as false
Süleyman AteşAyetlerimizi de tamamen yalanlamışlardı
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Yusuf AliAnd all things have We preserved on record
Süleyman AteşBiz de her şeyi sayıp yazmıştık
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Yusuf AliSo taste ye (the fruits of your deeds); for no increase shall We grant you, except in Punishment
Süleyman AteşŞimdi tadın (yaptıklarınızın tadını), artık size azabdan başka bir şey artırmayacağız! So taste (of that which ye have earned). No increase do We give you save of torment
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Yusuf AliVerily for the Righteous there will be a fulfilment of (the heart's) desires
Süleyman AteşKorunanlar için de başarı ödülü vardır
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Yusuf AliGardens enclosed, and grapevines
Süleyman AteşBahçeler, bağlar
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Yusuf AliCompanions of equal age
Süleyman AteşGöğüsleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Yusuf AliAnd a cup full (to the brim)
Süleyman AteşVe dolu kadeh(ler)
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Yusuf AliNo vanity shall they hear therein, nor Untruth
Süleyman AteşOrada ne boş söz ne de yalan işitirler
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Yusuf AliRecompense from thy Lord, a gift, (amply) sufficient
Süleyman AteşRabbinden bir karşılık, yeterli bir bağış olarak
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Yusuf Ali(From) the Lord of the heavens and the earth, and all between, (God) Most Gracious: None shall have power to argue with Him
Süleyman AteşGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi, çok merhametli (Rab). O'nun (izni olmadan) huzurunda konuşamazlar
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Yusuf AliThe Day that the Spirit and the angels will stand forth in ranks, none shall speak except any who is permitted by (God) Most Gracious, and He will say what is right
Süleyman AteşO gün Ruh ve melekler, sıra sıra dururlar. Ancak Rahman'ın izin verdiği konuşabilir, o da doğruyu söyler
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Yusuf AliThat Day will be the sure Reality: Therefore, whoso will, let him take a (straight) return to his Lord
Süleyman Ateşİşte bu, hak günüdür. Artık dileyen, Rabbine varan bir yol tutar
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Yusuf AliVerily, We have warned you of a Penalty near, the Day when man will see (the deeds) which his hands have sent forth, and the Unbeliever will say, "Woe unto me! Would that I were (metre) dust
Süleyman AteşBiz sizi yakın bir azab ile uyardık. O gün kişi, ellerinin (yapıp) öne sürdüğü işlere bakar ve kafir: "Keşke ben, toprak olsaydım!" der
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.