78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Ali BulaçBirbirlerine hangi şeyi sorup duruyorlar
Diyanet İşleri MealiNeyi soruşturuyorlar
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Ali BulaçO büyük haberi mi
Diyanet İşleri MealiÜzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Ali BulaçKi kendileri hakkında anlaşmazlık içindedirler
Diyanet İşleri MealiÜzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Ali BulaçHayır; yakında bileceklerdir
Diyanet İşleri MealiHayır; şüphesiz görüp bileceklerdir
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Ali BulaçYine hayır; yakında bileceklerdir
Diyanet İşleri MealiYine hayır; elbette görüp bileceklerdir
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Ali BulaçBiz, yeryüzünü bir döşek kılmadık mı
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Ali BulaçDağları da birer kazık
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Ali BulaçSizi çift çift yarattık
Diyanet İşleri MealiSizi çift çift yarattık
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Ali BulaçUykunuzu bir dinlenme yaptık
Diyanet İşleri MealiUykunuzu dinlenme vakti kıldık
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Ali BulaçGeceyi bir örtü yaptık
Diyanet İşleri MealiGeceyi bir örtü yaptık
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Ali BulaçGündüzü bir geçim-vakti kıldık
Diyanet İşleri MealiGündüzü geçimi sağlama vakti kıldık
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Ali BulaçSizin üstünüze sapasağlam yedi-gök bina ettik
Diyanet İşleri MealiÜstünüze yedi kat sağlam gök bina ettik
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Ali BulaçParıldadıkça parıldayan bir kandil (güneş) kıldık
Diyanet İşleri MealiParlak ışık veren güneşi varettik
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Ali BulaçSıkıp suyu çıkaran (bulut)lardan 'bardaktan boşanırcasına su' indirdik
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Ali BulaçBununla taneler ve bitkiler bitirip-çıkaralım diye
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Ali BulaçVe birbirine sarmaş-dolaş bahçeleri de
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Ali BulaçŞüphesiz o hüküm (fasl) günü, belirlenmiş bir vakittir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, hüküm gününün vakti elbette tesbit edilmiştir
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Ali BulaçSur'a üfürüleceği gün, artık siz dalga dalga geleceksiniz
Diyanet İşleri MealiSura üfürüldüğü gün hepiniz bölük bölük gelirsiniz
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Ali BulaçO sırada gök açılmış ve kapı kapı olmuştur
Diyanet İşleri MealiGökler kapı kapı açılacaktır
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Ali BulaçDağlar yürütülmüş, artık bir serab oluvermiştir
Diyanet İşleri MealiDağlar yürütülüp serap olacaktır
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Ali BulaçGerçekten cehennem, bir gözetleme yeridir
Diyanet İşleri MealiCehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Ali BulaçTaşkınlık edip-azanlar için son bir varış yeridir
Diyanet İşleri MealiCehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Ali BulaçBütün zamanlar boyunca içinde kalacaklardır
Diyanet İşleri MealiOrada çağlar boyunca (nice devirler) kalacaklardır
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Ali BulaçOrada ne serinlik tadacaklar, ne bir içecek
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Ali BulaçKaynar sudan ve irinden başka
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Ali Bulaç(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Ali BulaçDoğrusu onlar, hesaba çekileceklerini ummuyorlardı
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, hesaba çekileceklerini sanmazlardı
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Ali BulaçBizim ayetlerimizi yalanlayabildikleri kadar yalanlıyorlardı
Diyanet İşleri MealiAyetlerimizi hep yalan sayıp dururlardı
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Ali BulaçOysa Biz, herşeyi yazıp saymışızdır
Diyanet İşleri MealiBiz de herşeyi yazıp saymışızdır
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Ali BulaçŞimdi tadın. Size artık azaptan başkasını arttırmayacağız
Diyanet İşleri MealiŞöyle deriz: "Artık tadınız, bundan böyle size azabdan başka bir şey artırmayız
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Ali BulaçGerçek şu ki, muttakiler için 'bir kurtuluş ve mutluluk' vardır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Ali BulaçNice bahçeler ve üzüm bağları
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Ali BulaçGöğüsleri henüz tomurcuklanmış yaşıt kızlar
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Ali BulaçDopdolu kadehler
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Ali Bulaçİçinde, ne 'boş ve saçma bir söz' işitirler, ne bir yalan
Diyanet İşleri MealiOrada boş ve yalan söz işitmezler
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Ali BulaçRabbinden bir karşılık olmak üzere yeterli bir bağış(tır bu)
Diyanet İşleri MealiBunlar Rabbinin katından, hesabları karşılığı verilenlerdir
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi Rahman olan (Allah); O’na hitap etmeye güç yetiremezler
Diyanet İşleri MealiO, göklerin, yerin ve ikisi arasında olanların Rabbidir. O, önünde kimsenin konuşmayacağı Rahman olan Allah'tır
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Ali BulaçRuh ve meleklerin saflar halinde duracakları gün; Rahman'ın kendilerine izin verdikleri dışında olanlar konuşmazlar. (Konuşacak olan da,) Doğruyu söyleyecektir
Diyanet İşleri MealiCebrail ve meleklerin dizi dizi durdukları gün, Rahman olan Allah'ın izni olmadan kimse konuşamayacaktır. Konuştuğu zaman da doğruyu söyleyecektir
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Ali Bulaçİşte bu, hak gündür. Şu halde dileyen Rabbine bir dönüşyolu edinsin
Diyanet İşleri Mealiİşte gerçek gün budur. Dileyen kimse, Rabbine götürecek bir yol benimser
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Ali BulaçGerçekten Biz sizi yakın bir azab ile uyardık. Kişinin kendi ellerinin önceden takdim ettiklerine bakacağı gün, kafir olan da: "Ah, keşke ben bir toprak oluverseydim" diyecek
Diyanet İşleri MealiSizi, yakın gelecekteki bir azabla uyardık; o gün kişi elleriyle sunduğuna bakar ve inkarcı da: "Keşke toprak olaydım" der
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.