78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Ali BulaçBirbirlerine hangi şeyi sorup duruyorlar
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine neyi soruyorlar
Süleyman AteşBirbirlerine hangi şeyden soruyorlar
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Ali BulaçO büyük haberi mi
Elmalılı Hamdi YazırO büyük haberden (kıyametten) mi
Süleyman AteşO büyük haberden mi
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Ali BulaçKi kendileri hakkında anlaşmazlık içindedirler
Elmalılı Hamdi YazırKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
Süleyman AteşKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Ali BulaçHayır; yakında bileceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırHayır, ilerde bilecekler
Süleyman AteşHayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Ali BulaçYine hayır; yakında bileceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ilerde bilecekler
Süleyman AteşSonra hayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Ali BulaçBiz, yeryüzünü bir döşek kılmadık mı
Elmalılı Hamdi YazırBiz yeryüzünü bir beşik yapmadık mı
Süleyman AteşYapmadık mı biz, Arzı bir beşik
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Ali BulaçDağları da birer kazık
Elmalılı Hamdi YazırDağları da birer kazık kılmadık mı
Süleyman AteşDağları birer kazık
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Ali BulaçSizi çift çift yarattık
Elmalılı Hamdi YazırSizleri çift çift yarattık
Süleyman AteşVe sizi çift çift yarattık
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Ali BulaçUykunuzu bir dinlenme yaptık
Elmalılı Hamdi YazırUykunuzu bir dinlenme yaptık
Süleyman AteşUykunuzu dinlenme yaptık
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Ali BulaçGeceyi bir örtü yaptık
Elmalılı Hamdi YazırGeceyi bir örtü yaptık
Süleyman AteşGeceyi (sizi sarıp örten) bir giysi yaptık
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Ali BulaçGündüzü bir geçim-vakti kıldık
Elmalılı Hamdi YazırGündüzü de bir geçim zamanı yaptık
Süleyman AteşGündüzü de geçim zamanı yaptık
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Ali BulaçSizin üstünüze sapasağlam yedi-gök bina ettik
Elmalılı Hamdi YazırÜstünüze yedi sağlam bina (gök) çattık
Süleyman AteşÜstünüzde yedi sağlam (gök) bina ettik
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Ali BulaçParıldadıkça parıldayan bir kandil (güneş) kıldık
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine ışık saçan bir kandil astık
Süleyman AteşVe (orada) parıl parıl parlayan bir lamba yarattık
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Ali BulaçSıkıp suyu çıkaran (bulut)lardan 'bardaktan boşanırcasına su' indirdik
Elmalılı Hamdi YazırYoğunlaşmış bulutlardan şarıl şarıl bir su indirdik
Süleyman AteşSıkışan(bulut)lardan şarıl şarıl su indirdik
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Ali BulaçBununla taneler ve bitkiler bitirip-çıkaralım diye
Elmalılı Hamdi YazırOnunla taneler ve otlar çıkaralım diye
Süleyman AteşKi onunla çıkaralım: Dane(ler), bitki(ler)
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Ali BulaçVe birbirine sarmaş-dolaş bahçeleri de
Elmalılı Hamdi YazırVe sarmaş dolaş bağlar bahçeler (çıkaralım diye)
Süleyman AteşVe (ağaçları) birbirine sarmaş dolaş bahçeler
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Ali BulaçŞüphesiz o hüküm (fasl) günü, belirlenmiş bir vakittir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o hüküm günü kararlaştırılmış bir vakit olmuştur
Süleyman AteşMuhakkak ki (haklının, haksızın ayırdedileceği) hüküm günü, belirlenmiş bir vakittir
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Ali BulaçSur'a üfürüleceği gün, artık siz dalga dalga geleceksiniz
Elmalılı Hamdi YazırO gün Sûr'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
Süleyman AteşO gün Sur'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Ali BulaçO sırada gök açılmış ve kapı kapı olmuştur
Elmalılı Hamdi YazırGök de açılmış, kapı kapı olmuştur
Süleyman AteşGök açılmış, kapı kapı olmuştur
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Ali BulaçDağlar yürütülmüş, artık bir serab oluvermiştir
Elmalılı Hamdi YazırDağlar yürütülmüş, serap olmuştur
Süleyman AteşDağlar yürütülmüş, bir serab olmuştur
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Ali BulaçGerçekten cehennem, bir gözetleme yeridir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Cehennem gözetleme yeri olmuştur
Süleyman AteşCehennem de gözetleme yeri olmuş(suçluları gözetleyip durmakta)dır
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Ali BulaçTaşkınlık edip-azanlar için son bir varış yeridir
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için son varılacak yer olmuştur
Süleyman AteşAzgınların varacağı yerdir
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Ali BulaçBütün zamanlar boyunca içinde kalacaklardır
Elmalılı Hamdi YazırOrada çağlarca kalacaklardır
Süleyman AteşOrada çağlar boyu kalacalardır
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Ali BulaçOrada ne serinlik tadacaklar, ne bir içecek
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne bir serinlik tadacaklar, ne de içecek bir şey
Süleyman AteşOrada ne bir serinlik, ne de içilecek bir şey tadarlar
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Ali BulaçKaynar sudan ve irinden başka
Elmalılı Hamdi YazırAncak bir kaynar su ve irin (içecekler)
Süleyman AteşYalnız kaynar su ve irin (içerler)
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Ali Bulaç(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak
Elmalılı Hamdi YazırBir ceza ki tam yaptıklarına uygun
Süleyman AteşYaptıklarına uygun bir ceza olarak
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Ali BulaçDoğrusu onlar, hesaba çekileceklerini ummuyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar hiçbir hesap ummazlardı
Süleyman AteşÇünkü onlar bir hesap (görüleceğini) ummuyorlardı
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Ali BulaçBizim ayetlerimizi yalanlayabildikleri kadar yalanlıyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi yalanlaya yalanlaya tam bir yalancı olmuşlardı
Süleyman AteşAyetlerimizi de tamamen yalanlamışlardı
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Ali BulaçOysa Biz, herşeyi yazıp saymışızdır
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise herşeyi sayıp bir kitaba geçirmişiz
Süleyman AteşBiz de her şeyi sayıp yazmıştık
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Ali BulaçŞimdi tadın. Size artık azaptan başkasını arttırmayacağız
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Şimdi tadın (cezanızı). Artık size azabınızı artırmaktan başka bir şey yapmayacağız" (denir)
Süleyman AteşŞimdi tadın (yaptıklarınızın tadını), artık size azabdan başka bir şey artırmayacağız! So taste (of that which ye have earned). No increase do We give you save of torment
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Ali BulaçGerçek şu ki, muttakiler için 'bir kurtuluş ve mutluluk' vardır
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri için bir kurtuluş var
Süleyman AteşKorunanlar için de başarı ödülü vardır
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Ali BulaçNice bahçeler ve üzüm bağları
Elmalılı Hamdi YazırBahçeler var, bağlar var
Süleyman AteşBahçeler, bağlar
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Ali BulaçGöğüsleri henüz tomurcuklanmış yaşıt kızlar
Elmalılı Hamdi YazırMemeleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar var
Süleyman AteşGöğüsleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Ali BulaçDopdolu kadehler
Elmalılı Hamdi YazırDopdolu kadehler var
Süleyman AteşVe dolu kadeh(ler)
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Ali Bulaçİçinde, ne 'boş ve saçma bir söz' işitirler, ne bir yalan
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne boş bir söz işitirler, ne de bir yalan
Süleyman AteşOrada ne boş söz ne de yalan işitirler
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Ali BulaçRabbinden bir karşılık olmak üzere yeterli bir bağış(tır bu)
Elmalılı Hamdi Yazır(Bunlar) Rabbinden yeterli bir bağış olarak (verilir)
Süleyman AteşRabbinden bir karşılık, yeterli bir bağış olarak
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi Rahman olan (Allah); O’na hitap etmeye güç yetiremezler
Elmalılı Hamdi YazırO, göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbidir. Rahmân'dır. Hiç kimse ondan bir hitaba mâlik olamaz
Süleyman AteşGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi, çok merhametli (Rab). O'nun (izni olmadan) huzurunda konuşamazlar
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Ali BulaçRuh ve meleklerin saflar halinde duracakları gün; Rahman'ın kendilerine izin verdikleri dışında olanlar konuşmazlar. (Konuşacak olan da,) Doğruyu söyleyecektir
Elmalılı Hamdi YazırO gün Ruh ve melekler sıra sıra dururlar. Rahmân'ın izin verdikleri dışında hiç kimse konuşamaz. İzin verilen de doğruyu söyler
Süleyman AteşO gün Ruh ve melekler, sıra sıra dururlar. Ancak Rahman'ın izin verdiği konuşabilir, o da doğruyu söyler
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Ali Bulaçİşte bu, hak gündür. Şu halde dileyen Rabbine bir dönüşyolu edinsin
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu hak gündür. Artık dileyen Rabbine bir yol tutar
Süleyman Ateşİşte bu, hak günüdür. Artık dileyen, Rabbine varan bir yol tutar
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Ali BulaçGerçekten Biz sizi yakın bir azab ile uyardık. Kişinin kendi ellerinin önceden takdim ettiklerine bakacağı gün, kafir olan da: "Ah, keşke ben bir toprak oluverseydim" diyecek
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yakın bir azap ile uyardık. O gün kişi ellerinin ne takdim ettiğine bakacak ve kâfir diyecek ki: "Ah ne olaydı, ben bir toprak olaydım
Süleyman AteşBiz sizi yakın bir azab ile uyardık. O gün kişi, ellerinin (yapıp) öne sürdüğü işlere bakar ve kafir: "Keşke ben, toprak olsaydım!" der
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.