78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Diyanet İşleri MealiNeyi soruşturuyorlar
Süleyman AteşBirbirlerine hangi şeyden soruyorlar
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine neyi soruyorlar
Ali BulaçBirbirlerine hangi şeyi sorup duruyorlar
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Diyanet İşleri MealiÜzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
Süleyman AteşO büyük haberden mi
Elmalılı Hamdi YazırO büyük haberden (kıyametten) mi
Ali BulaçO büyük haberi mi
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Diyanet İşleri MealiÜzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
Süleyman AteşKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
Elmalılı Hamdi YazırKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
Ali BulaçKi kendileri hakkında anlaşmazlık içindedirler
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Diyanet İşleri MealiHayır; şüphesiz görüp bileceklerdir
Süleyman AteşHayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
Elmalılı Hamdi YazırHayır, ilerde bilecekler
Ali BulaçHayır; yakında bileceklerdir
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Diyanet İşleri MealiYine hayır; elbette görüp bileceklerdir
Süleyman AteşSonra hayır (dedikleri gibi değil), yakında bilecekler
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ilerde bilecekler
Ali BulaçYine hayır; yakında bileceklerdir
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
Süleyman AteşYapmadık mı biz, Arzı bir beşik
Elmalılı Hamdi YazırBiz yeryüzünü bir beşik yapmadık mı
Ali BulaçBiz, yeryüzünü bir döşek kılmadık mı
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Diyanet İşleri MealiBiz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
Süleyman AteşDağları birer kazık
Elmalılı Hamdi YazırDağları da birer kazık kılmadık mı
Ali BulaçDağları da birer kazık
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Diyanet İşleri MealiSizi çift çift yarattık
Süleyman AteşVe sizi çift çift yarattık
Elmalılı Hamdi YazırSizleri çift çift yarattık
Ali BulaçSizi çift çift yarattık
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Diyanet İşleri MealiUykunuzu dinlenme vakti kıldık
Süleyman AteşUykunuzu dinlenme yaptık
Elmalılı Hamdi YazırUykunuzu bir dinlenme yaptık
Ali BulaçUykunuzu bir dinlenme yaptık
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Diyanet İşleri MealiGeceyi bir örtü yaptık
Süleyman AteşGeceyi (sizi sarıp örten) bir giysi yaptık
Elmalılı Hamdi YazırGeceyi bir örtü yaptık
Ali BulaçGeceyi bir örtü yaptık
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Diyanet İşleri MealiGündüzü geçimi sağlama vakti kıldık
Süleyman AteşGündüzü de geçim zamanı yaptık
Elmalılı Hamdi YazırGündüzü de bir geçim zamanı yaptık
Ali BulaçGündüzü bir geçim-vakti kıldık
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Diyanet İşleri MealiÜstünüze yedi kat sağlam gök bina ettik
Süleyman AteşÜstünüzde yedi sağlam (gök) bina ettik
Elmalılı Hamdi YazırÜstünüze yedi sağlam bina (gök) çattık
Ali BulaçSizin üstünüze sapasağlam yedi-gök bina ettik
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Diyanet İşleri MealiParlak ışık veren güneşi varettik
Süleyman AteşVe (orada) parıl parıl parlayan bir lamba yarattık
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine ışık saçan bir kandil astık
Ali BulaçParıldadıkça parıldayan bir kandil (güneş) kıldık
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
Süleyman AteşSıkışan(bulut)lardan şarıl şarıl su indirdik
Elmalılı Hamdi YazırYoğunlaşmış bulutlardan şarıl şarıl bir su indirdik
Ali BulaçSıkıp suyu çıkaran (bulut)lardan 'bardaktan boşanırcasına su' indirdik
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
Süleyman AteşKi onunla çıkaralım: Dane(ler), bitki(ler)
Elmalılı Hamdi YazırOnunla taneler ve otlar çıkaralım diye
Ali BulaçBununla taneler ve bitkiler bitirip-çıkaralım diye
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Diyanet İşleri MealiTaneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
Süleyman AteşVe (ağaçları) birbirine sarmaş dolaş bahçeler
Elmalılı Hamdi YazırVe sarmaş dolaş bağlar bahçeler (çıkaralım diye)
Ali BulaçVe birbirine sarmaş-dolaş bahçeleri de
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, hüküm gününün vakti elbette tesbit edilmiştir
Süleyman AteşMuhakkak ki (haklının, haksızın ayırdedileceği) hüküm günü, belirlenmiş bir vakittir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o hüküm günü kararlaştırılmış bir vakit olmuştur
Ali BulaçŞüphesiz o hüküm (fasl) günü, belirlenmiş bir vakittir
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Diyanet İşleri MealiSura üfürüldüğü gün hepiniz bölük bölük gelirsiniz
Süleyman AteşO gün Sur'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
Elmalılı Hamdi YazırO gün Sûr'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
Ali BulaçSur'a üfürüleceği gün, artık siz dalga dalga geleceksiniz
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Diyanet İşleri MealiGökler kapı kapı açılacaktır
Süleyman AteşGök açılmış, kapı kapı olmuştur
Elmalılı Hamdi YazırGök de açılmış, kapı kapı olmuştur
Ali BulaçO sırada gök açılmış ve kapı kapı olmuştur
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Diyanet İşleri MealiDağlar yürütülüp serap olacaktır
Süleyman AteşDağlar yürütülmüş, bir serab olmuştur
Elmalılı Hamdi YazırDağlar yürütülmüş, serap olmuştur
Ali BulaçDağlar yürütülmüş, artık bir serab oluvermiştir
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Diyanet İşleri MealiCehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
Süleyman AteşCehennem de gözetleme yeri olmuş(suçluları gözetleyip durmakta)dır
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Cehennem gözetleme yeri olmuştur
Ali BulaçGerçekten cehennem, bir gözetleme yeridir
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Diyanet İşleri MealiCehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
Süleyman AteşAzgınların varacağı yerdir
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için son varılacak yer olmuştur
Ali BulaçTaşkınlık edip-azanlar için son bir varış yeridir
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Diyanet İşleri MealiOrada çağlar boyunca (nice devirler) kalacaklardır
Süleyman AteşOrada çağlar boyu kalacalardır
Elmalılı Hamdi YazırOrada çağlarca kalacaklardır
Ali BulaçBütün zamanlar boyunca içinde kalacaklardır
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
Süleyman AteşOrada ne bir serinlik, ne de içilecek bir şey tadarlar
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne bir serinlik tadacaklar, ne de içecek bir şey
Ali BulaçOrada ne serinlik tadacaklar, ne bir içecek
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
Süleyman AteşYalnız kaynar su ve irin (içerler)
Elmalılı Hamdi YazırAncak bir kaynar su ve irin (içecekler)
Ali BulaçKaynar sudan ve irinden başka
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Diyanet İşleri MealiOrada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
Süleyman AteşYaptıklarına uygun bir ceza olarak
Elmalılı Hamdi YazırBir ceza ki tam yaptıklarına uygun
Ali Bulaç(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, hesaba çekileceklerini sanmazlardı
Süleyman AteşÇünkü onlar bir hesap (görüleceğini) ummuyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar hiçbir hesap ummazlardı
Ali BulaçDoğrusu onlar, hesaba çekileceklerini ummuyorlardı
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Diyanet İşleri MealiAyetlerimizi hep yalan sayıp dururlardı
Süleyman AteşAyetlerimizi de tamamen yalanlamışlardı
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi yalanlaya yalanlaya tam bir yalancı olmuşlardı
Ali BulaçBizim ayetlerimizi yalanlayabildikleri kadar yalanlıyorlardı
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Diyanet İşleri MealiBiz de herşeyi yazıp saymışızdır
Süleyman AteşBiz de her şeyi sayıp yazmıştık
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise herşeyi sayıp bir kitaba geçirmişiz
Ali BulaçOysa Biz, herşeyi yazıp saymışızdır
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Diyanet İşleri MealiŞöyle deriz: "Artık tadınız, bundan böyle size azabdan başka bir şey artırmayız
Süleyman AteşŞimdi tadın (yaptıklarınızın tadını), artık size azabdan başka bir şey artırmayacağız! So taste (of that which ye have earned). No increase do We give you save of torment
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Şimdi tadın (cezanızı). Artık size azabınızı artırmaktan başka bir şey yapmayacağız" (denir)
Ali BulaçŞimdi tadın. Size artık azaptan başkasını arttırmayacağız
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
Süleyman AteşKorunanlar için de başarı ödülü vardır
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri için bir kurtuluş var
Ali BulaçGerçek şu ki, muttakiler için 'bir kurtuluş ve mutluluk' vardır
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
Süleyman AteşBahçeler, bağlar
Elmalılı Hamdi YazırBahçeler var, bağlar var
Ali BulaçNice bahçeler ve üzüm bağları
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
Süleyman AteşGöğüsleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar
Elmalılı Hamdi YazırMemeleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar var
Ali BulaçGöğüsleri henüz tomurcuklanmış yaşıt kızlar
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
Süleyman AteşVe dolu kadeh(ler)
Elmalılı Hamdi YazırDopdolu kadehler var
Ali BulaçDopdolu kadehler
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Diyanet İşleri MealiOrada boş ve yalan söz işitmezler
Süleyman AteşOrada ne boş söz ne de yalan işitirler
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne boş bir söz işitirler, ne de bir yalan
Ali Bulaçİçinde, ne 'boş ve saçma bir söz' işitirler, ne bir yalan
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Diyanet İşleri MealiBunlar Rabbinin katından, hesabları karşılığı verilenlerdir
Süleyman AteşRabbinden bir karşılık, yeterli bir bağış olarak
Elmalılı Hamdi Yazır(Bunlar) Rabbinden yeterli bir bağış olarak (verilir)
Ali BulaçRabbinden bir karşılık olmak üzere yeterli bir bağış(tır bu)
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Diyanet İşleri MealiO, göklerin, yerin ve ikisi arasında olanların Rabbidir. O, önünde kimsenin konuşmayacağı Rahman olan Allah'tır
Süleyman AteşGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi, çok merhametli (Rab). O'nun (izni olmadan) huzurunda konuşamazlar
Elmalılı Hamdi YazırO, göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbidir. Rahmân'dır. Hiç kimse ondan bir hitaba mâlik olamaz
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi Rahman olan (Allah); O’na hitap etmeye güç yetiremezler
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Diyanet İşleri MealiCebrail ve meleklerin dizi dizi durdukları gün, Rahman olan Allah'ın izni olmadan kimse konuşamayacaktır. Konuştuğu zaman da doğruyu söyleyecektir
Süleyman AteşO gün Ruh ve melekler, sıra sıra dururlar. Ancak Rahman'ın izin verdiği konuşabilir, o da doğruyu söyler
Elmalılı Hamdi YazırO gün Ruh ve melekler sıra sıra dururlar. Rahmân'ın izin verdikleri dışında hiç kimse konuşamaz. İzin verilen de doğruyu söyler
Ali BulaçRuh ve meleklerin saflar halinde duracakları gün; Rahman'ın kendilerine izin verdikleri dışında olanlar konuşmazlar. (Konuşacak olan da,) Doğruyu söyleyecektir
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Diyanet İşleri Mealiİşte gerçek gün budur. Dileyen kimse, Rabbine götürecek bir yol benimser
Süleyman Ateşİşte bu, hak günüdür. Artık dileyen, Rabbine varan bir yol tutar
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu hak gündür. Artık dileyen Rabbine bir yol tutar
Ali Bulaçİşte bu, hak gündür. Şu halde dileyen Rabbine bir dönüşyolu edinsin
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Diyanet İşleri MealiSizi, yakın gelecekteki bir azabla uyardık; o gün kişi elleriyle sunduğuna bakar ve inkarcı da: "Keşke toprak olaydım" der
Süleyman AteşBiz sizi yakın bir azab ile uyardık. O gün kişi, ellerinin (yapıp) öne sürdüğü işlere bakar ve kafir: "Keşke ben, toprak olsaydım!" der
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yakın bir azap ile uyardık. O gün kişi ellerinin ne takdim ettiğine bakacak ve kâfir diyecek ki: "Ah ne olaydı, ben bir toprak olaydım
Ali BulaçGerçekten Biz sizi yakın bir azab ile uyardık. Kişinin kendi ellerinin önceden takdim ettiklerine bakacağı gün, kafir olan da: "Ah, keşke ben bir toprak oluverseydim" diyecek
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.