78. An-Naba سُورَةُ النَّبَإِ
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine neyi soruyorlar
Ali BulaçBirbirlerine hangi şeyi sorup duruyorlar
Yusuf AliConcerning what are they disputing
«عمَّ» عن أي شيء «يتساءلون» يسال بعض قريش بعضا.
Elmalılı Hamdi YazırO büyük haberden (kıyametten) mi
Ali BulaçO büyük haberi mi
Yusuf AliConcerning the Great News
«عن النبأ العظيم» بيان لذلك الشيء والاستفهام لتفخيمه وهو ما جاء به النبي صلى الله عليه وسلم من القرآن المشتمل على البعث وغيره.
Elmalılı Hamdi YazırKi onlar onda ayrılığa düşmektedirler
Ali BulaçKi kendileri hakkında anlaşmazlık içindedirler
Yusuf AliAbout which they cannot agree
«الذي هم فيه مختلفون» فالمؤمنون يثبتونه والكافرون ينكرونه.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, ilerde bilecekler
Ali BulaçHayır; yakında bileceklerdir
Yusuf AliVerily, they shall soon (come to) know
«كلا» ردع «سيعلمون» ما يحل بهم على إنكارهم له.
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, ilerde bilecekler
Ali BulaçYine hayır; yakında bileceklerdir
Yusuf AliVerily, verily they shall soon (come to) know
«ثم كلا سيعلمون» تأكيد وجيء فيه بثم للإيذان بأن الوعيد الثاني أشد من الأول، ثم أومأ تعالى إلى القدرة على البعث فقال:
Elmalılı Hamdi YazırBiz yeryüzünü bir beşik yapmadık mı
Ali BulaçBiz, yeryüzünü bir döşek kılmadık mı
Yusuf AliHave We not made the earth as a wide expanse
«ألم نجعل الأرض مهادا» فراشا كالمهد.
Elmalılı Hamdi YazırDağları da birer kazık kılmadık mı
Ali BulaçDağları da birer kazık
Yusuf AliAnd the mountains as pegs
«والجبال أوتادا» تثبت بها الأرض كما تثبت الخيام بالأوتاد، والاستفهام للتقرير.
Elmalılı Hamdi YazırSizleri çift çift yarattık
Ali BulaçSizi çift çift yarattık
Yusuf AliAnd (have We not) created you in pairs
«وخلقناكم أزواجا» ذكورا وإناثا.
Elmalılı Hamdi YazırUykunuzu bir dinlenme yaptık
Ali BulaçUykunuzu bir dinlenme yaptık
Yusuf AliAnd made your sleep for rest
«وجعلنا نومكم سباتا» راحة لأبدانكم.
Elmalılı Hamdi YazırGeceyi bir örtü yaptık
Ali BulaçGeceyi bir örtü yaptık
Yusuf AliAnd made the night as a covering
«وجعلنا الليل لباسا» ساترا بسواده.
Elmalılı Hamdi YazırGündüzü de bir geçim zamanı yaptık
Ali BulaçGündüzü bir geçim-vakti kıldık
Yusuf AliAnd made the day as a means of subsistence
«وجعلنا النهار معاشا» وقتا للمعايش.
Elmalılı Hamdi YazırÜstünüze yedi sağlam bina (gök) çattık
Ali BulaçSizin üstünüze sapasağlam yedi-gök bina ettik
Yusuf AliAnd (have We not) built over you the seven firmaments
«وبنينا فوقكم سبعا» سبع سماوات «شدادا» جمع شديدة، أي قوية محكمة لا يؤثر فيها مرور الزمان.
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine ışık saçan bir kandil astık
Ali BulaçParıldadıkça parıldayan bir kandil (güneş) kıldık
Yusuf AliAnd placed (therein) a Light of Splendour
«وجعلنا سراجا» منيرا «وهاجا» وقادا: يعني الشمس.
Elmalılı Hamdi YazırYoğunlaşmış bulutlardan şarıl şarıl bir su indirdik
Ali BulaçSıkıp suyu çıkaran (bulut)lardan 'bardaktan boşanırcasına su' indirdik
Yusuf AliAnd do We not send down from the clouds water in abundance
«وأنزلنا من المعصرات» السحابات التي حان لها أن تمطر، كالمعصر الجارية التي دنت من الحيض «ماءً ثجاجا» صبابا.
Elmalılı Hamdi YazırOnunla taneler ve otlar çıkaralım diye
Ali BulaçBununla taneler ve bitkiler bitirip-çıkaralım diye
Yusuf AliThat We may produce therewith corn and vegetables
«لنخرج به حبا» كالحنطة «ونباتا» كالتين.
Elmalılı Hamdi YazırVe sarmaş dolaş bağlar bahçeler (çıkaralım diye)
Ali BulaçVe birbirine sarmaş-dolaş bahçeleri de
Yusuf AliAnd gardens of luxurious growth
«وجنات» بساتين «ألفافا» ملتفة، جمع لفيف كشريف وأشراف.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o hüküm günü kararlaştırılmış bir vakit olmuştur
Ali BulaçŞüphesiz o hüküm (fasl) günü, belirlenmiş bir vakittir
Yusuf AliVerily the Day of Sorting out is a thing appointed
«إن يوم الفصل» بين الخلائق «كان ميقاتا» وقتا للثواب والعقاب.
Elmalılı Hamdi YazırO gün Sûr'a üflenir, bölük bölük gelirsiniz
Ali BulaçSur'a üfürüleceği gün, artık siz dalga dalga geleceksiniz
Yusuf AliThe Day that the Trumpet shall be sounded, and ye shall come forth in crowds
«يوم ينفخ في الصور» القرن بدل من يوم الفصل أو بيان له والنافخ إسرافيل «فتأتون» من قبوركم إلى الموقف «أفواجا» جماعات مختلفة.
Elmalılı Hamdi YazırGök de açılmış, kapı kapı olmuştur
Ali BulaçO sırada gök açılmış ve kapı kapı olmuştur
Yusuf AliAnd the heavens shall be opened as if there were doors
«وفُتِّحت السماء» بالتشديد والتخفيف شققت لنزول الملائكة «فكانت أبوابا» ذات أبواب.
Elmalılı Hamdi YazırDağlar yürütülmüş, serap olmuştur
Ali BulaçDağlar yürütülmüş, artık bir serab oluvermiştir
Yusuf AliAnd the mountains shall vanish, as if they were a mirage
«وسيِّرت الجبال» ذهب بها عن أماكنها «فكانت سرابا» هباء، أي مثله في خفة سيرها.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Cehennem gözetleme yeri olmuştur
Ali BulaçGerçekten cehennem, bir gözetleme yeridir
Yusuf AliTruly Hell is as a place of ambush
«إن جهنم كانت مرصادا» راصدة أو مرصدة.
Elmalılı Hamdi YazırAzgınlar için son varılacak yer olmuştur
Ali BulaçTaşkınlık edip-azanlar için son bir varış yeridir
Yusuf AliFor the transgressors a place of destination
«للطاغين» الكافرين فلا يتجاوزونها «مآبا» مرجعا لهم فيدخلونها.
Elmalılı Hamdi YazırOrada çağlarca kalacaklardır
Ali BulaçBütün zamanlar boyunca içinde kalacaklardır
Yusuf AliThey will dwell therein for ages
«لابثين» حال مقدرة، أي مقدَّرا لبثهم «فيها أحقابا» دهورا لا نهاية لها جمع حقب بضم أوله.
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne bir serinlik tadacaklar, ne de içecek bir şey
Ali BulaçOrada ne serinlik tadacaklar, ne bir içecek
Yusuf AliNothing cool shall they taste therein, nor any drink
«لا يذوقون فيها بردا» نوما فإنهم لا يذوقونه «ولا شرابا» ما يشرب تلذذا.
Elmalılı Hamdi YazırAncak bir kaynar su ve irin (içecekler)
Ali BulaçKaynar sudan ve irinden başka
Yusuf AliSave a boiling fluid and a fluid, dark, murky, intensely cold
«إلا» لكن «حميما» ماءً حارا غاية الحرارة «وغسَّاقا» بالتخفيف والتشديد ما يسيل من صديد أهل النار فإنهم يذوقونه جوزوا بذلك.
Elmalılı Hamdi YazırBir ceza ki tam yaptıklarına uygun
Ali Bulaç(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak
Yusuf AliA fitting recompense (for them)
«جزاءً وفاقا» موافقا لعملهم فلا ذنب أعظم من الكفر ولا عذاب أعظم من النار.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar hiçbir hesap ummazlardı
Ali BulaçDoğrusu onlar, hesaba çekileceklerini ummuyorlardı
Yusuf AliFor that they used not to fear any account (for their deeds)
«إنهم كانوا لا يرجون» يخافون «حسابا» لإنكارهم البعث.
Elmalılı Hamdi YazırÂyetlerimizi yalanlaya yalanlaya tam bir yalancı olmuşlardı
Ali BulaçBizim ayetlerimizi yalanlayabildikleri kadar yalanlıyorlardı
Yusuf AliBut they (impudently) treated Our Signs as false
«وكذبوا بآياتنا» القرآن «كِذَّابا» تكذيبا.
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise herşeyi sayıp bir kitaba geçirmişiz
Ali BulaçOysa Biz, herşeyi yazıp saymışızdır
Yusuf AliAnd all things have We preserved on record
«وكل شيءٍ» من الأعمال «أحصيناه» ضبطناه «كتابا» كتبا في اللوح المحفوظ لنجازي عليه ومن ذلك تكذيبهم بالقرآن.
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlara): "Şimdi tadın (cezanızı). Artık size azabınızı artırmaktan başka bir şey yapmayacağız" (denir)
Ali BulaçŞimdi tadın. Size artık azaptan başkasını arttırmayacağız
Yusuf AliSo taste ye (the fruits of your deeds); for no increase shall We grant you, except in Punishment
«فذوقوا» أي فيقال لهم في الآخرة عند وقوع العذاب ذوقوا جزاءكم «فلن نزيدكم إلا عذابا» فوق عذابكم.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz takva sahipleri için bir kurtuluş var
Ali BulaçGerçek şu ki, muttakiler için 'bir kurtuluş ve mutluluk' vardır
Yusuf AliVerily for the Righteous there will be a fulfilment of (the heart's) desires
«إن للمتقين مفازا» مكان فوز في الجنة.
Elmalılı Hamdi YazırBahçeler var, bağlar var
Ali BulaçNice bahçeler ve üzüm bağları
Yusuf AliGardens enclosed, and grapevines
«حدائق» بساتين بدل من مفازا أو بيان له «وأعنابا» عطف على مفازا.
Elmalılı Hamdi YazırMemeleri tomurcuklanmış yaşıt kızlar var
Ali BulaçGöğüsleri henüz tomurcuklanmış yaşıt kızlar
Yusuf AliCompanions of equal age
«وكواعب» جواري تكعبت ثديهن جمع كاعب «أترابا» على سن واحد، جمع تِرب بكسر التاء وسكون الراء.
Elmalılı Hamdi YazırDopdolu kadehler var
Ali BulaçDopdolu kadehler
Yusuf AliAnd a cup full (to the brim)
(وكأسا دهاقا) خمرا مالئة محالها، وفي سورة القتال: "" وأنهار من خمر "".
Elmalılı Hamdi YazırOrada ne boş bir söz işitirler, ne de bir yalan
Ali Bulaçİçinde, ne 'boş ve saçma bir söz' işitirler, ne bir yalan
Yusuf AliNo vanity shall they hear therein, nor Untruth
«لا يسمعون فيها» أي الجنة عند شرب الخمر وغيرها من الأحوال «لغوا» باطلا من القول «ولا كذَابا» بالتخفيف، أي: كذبا، وبالتشديد أي تكذيبا من واحد لغيره بخلاف ما يقع في الدنيا عند شرب الخمر.
Elmalılı Hamdi Yazır(Bunlar) Rabbinden yeterli bir bağış olarak (verilir)
Ali BulaçRabbinden bir karşılık olmak üzere yeterli bir bağış(tır bu)
Yusuf AliRecompense from thy Lord, a gift, (amply) sufficient
«جزاءً من ربك» أي جزاهم الله بذلك جزاء «عطاءً» بدل من جزاء «حسابا» أي كثيرا، من قولهم: أعطاني فأحسبني، أي أكثر علي حتى قلت حسبي.
Elmalılı Hamdi YazırO, göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbidir. Rahmân'dır. Hiç kimse ondan bir hitaba mâlik olamaz
Ali BulaçGöklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi Rahman olan (Allah); O’na hitap etmeye güç yetiremezler
Yusuf Ali(From) the Lord of the heavens and the earth, and all between, (God) Most Gracious: None shall have power to argue with Him
«ربِّ السماوات والأرض» بالجر والرفع «وما بينهما الرحمنِ» كذلك وبرفعه مع جر رب «لا يملكون» أي الخلق «منه» تعالى «خطابا» أي لا يقدر أحد أن يخاطبه خوفا منه.
Elmalılı Hamdi YazırO gün Ruh ve melekler sıra sıra dururlar. Rahmân'ın izin verdikleri dışında hiç kimse konuşamaz. İzin verilen de doğruyu söyler
Ali BulaçRuh ve meleklerin saflar halinde duracakları gün; Rahman'ın kendilerine izin verdikleri dışında olanlar konuşmazlar. (Konuşacak olan da,) Doğruyu söyleyecektir
Yusuf AliThe Day that the Spirit and the angels will stand forth in ranks, none shall speak except any who is permitted by (God) Most Gracious, and He will say what is right
«يوم» ظرف لـ لا يملكون «يقوم الروح» جبريل أو جند الله «والملائكة صفا» حال، أي مصطفين «لا يتكلمون» أي الخلق «إلا من أذن له الرحمن» في الكلام «وقال» قولا «صوابا» من المؤمنين والملائكة كأن يشفعوا لمن ارتضى.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bu hak gündür. Artık dileyen Rabbine bir yol tutar
Ali Bulaçİşte bu, hak gündür. Şu halde dileyen Rabbine bir dönüşyolu edinsin
Yusuf AliThat Day will be the sure Reality: Therefore, whoso will, let him take a (straight) return to his Lord
«ذلك اليوم الحق» الثابت وقوعه وهو يوم القيامة «فمن شاء اتخذ إلى ربه مآبا» مرجعا، أي رجع إلى الله بطاعته ليسلم من العذاب فيه.
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yakın bir azap ile uyardık. O gün kişi ellerinin ne takdim ettiğine bakacak ve kâfir diyecek ki: "Ah ne olaydı, ben bir toprak olaydım
Ali BulaçGerçekten Biz sizi yakın bir azab ile uyardık. Kişinin kendi ellerinin önceden takdim ettiklerine bakacağı gün, kafir olan da: "Ah, keşke ben bir toprak oluverseydim" diyecek
Yusuf AliVerily, We have warned you of a Penalty near, the Day when man will see (the deeds) which his hands have sent forth, and the Unbeliever will say, "Woe unto me! Would that I were (metre) dust
«إنا أنذرناكم» يا كفار مكة «عذابا قريبا» عذاب يوم القيامة الآتي، وكل آت قريب «يوم» ظرف لعذابا بصفته «ينظر المرء» كل امرئ «ما قدمت يداه» من خير وشر «ويقول الكافر يا» حرف تنبيه «ليتني كنت ترابا» يعني فلا أعذب يقول ذلك عندما يقول الله تعالى للبهائم بعد الاقتصاص من بعضها لبعض: كوني ترابا.