80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Yusuf Ali(The Prophet) frowned and turned away
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Ali BulaçSurat astı ve yüz çevirdi
Elmalılı Hamdi Yazır(Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü
«عبس» النبي: كلح وجهه «وتولى» أعرضَ لأجل:
Yusuf AliBecause there came to him the blind man (interrupting)
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Ali BulaçKendisine o kör geldi diye
Elmalılı Hamdi YazırKendisine âmâ geldi, diye
(أن جاءه الأعمى) عبد الله بن أم مكتوم فقطعه عما هو مشغول به ممن يرجو إسلامه من أشراف قريش الذين هو حريص على إسلامهم، ولم يدر الأعمى أنه مشغول بذلك فناداه: علمني مما علمك الله، فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم إلى بيته فعوتب في ذلك بما نزل في هذه السورة، فكان بعد ذلك يقول له إذا جاء: "" مرحبا بمن عاتبني فيه ربي "" ويبسط له رداءه.
Yusuf AliBut what could tell thee but that perchance he might grow (in spiritual understanding)
Diyanet İşleri MealiNe bilirsin, belki de o arınacak
Ali BulaçNerden biliyorsun; belki o, temizlenip-arınacak
Elmalılı Hamdi YazırNe bilirsin, belki o temizlenecek
«وما يُدريك» يعلمك «لعله يزكى» فيه إدغام التاء في الأصل في الزاي، أي يتطهر من الذنوب بما يسمع منك.
Yusuf AliOr that he might receive admonition, and the teaching might profit him
Diyanet İşleri MealiYahut öğüt alacaktı da bu öğüt kendisine fayda verecekti
Ali BulaçVeya öğüt alacak; böylelikle bu öğüt kendisine yarar sağlayacak
Elmalılı Hamdi YazırVeya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek
«أو يذكَّر» فيه إدغام التاء في الأصل في الذال أي يتعظ «فتنفعُه الذكرى» العظة المسموعة منك وفي قراءة بنصب تنفعه جواب الترجي.
Yusuf AliAs to one who regards Himself as self-sufficient
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Ali BulaçFakat kendini müstağni gören (hiçbir şeye ihtiyacı olmadığını sanan) ise
Elmalılı Hamdi YazırAma buna ihtiyaç hissetmeyene gelince
«أما من استغنى» بالمال.
Yusuf AliTo him dost thou attend
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Ali Bulaçİşte sen, onda 'yankı uyandırmaya’ çalışıyorsun
Elmalılı Hamdi YazırSen ona yöneliyorsun
«فأنت له تصدى» وفي قراءة بتشديد الصاد بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تقبل وتتعرض.
Yusuf AliThough it is no blame to thee if he grow not (in spiritual understanding)
Diyanet İşleri MealiArınmak istememesinden sana ne
Ali BulaçOysa, onun temizlenip-arınmasından sana ne
Elmalılı Hamdi YazırOnun temizlenmemesinden sana ne
«وما عليك ألا يزكى» يؤمن.
Yusuf AliBut as to him who came to thee striving earnestly
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçAma koşarak sana gelen ise
Elmalılı Hamdi YazırAma sana can atarak gelen
«وأما من جاءك يسعى» حال من فاعل جاء.
Yusuf AliAnd with fear (in his heart)
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçKi o, 'içi titreyerek korkar' bir durumdadır
Elmalılı Hamdi YazırAllah'tan korkarak gelmişken
«وهو يخشى» الله حال من فاعل يسعى وهو الأعمى.
Yusuf AliOf him wast thou unmindful
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçSen ona aldırış etmeden oyalanıyorsun
Elmalılı Hamdi YazırSen onunla ilgilenmiyorsun
«فأنت عنه تَلَهَّى» فيه حذف التاء الأخرى في الأصل أي تتشاغل.
Yusuf AliBy no means (should it be so)! For it is indeed a Message of instruction
Diyanet İşleri MealiDikkat et; bu Kuran bir öğüttür
Ali BulaçHayır; çünkü o (Kur'an), bir öğüttür
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, sakın. Çünkü o Kur'ân bir öğüttür
«كلا» لا تفعل مثل ذلك «إنها» أي السورة أو الآيات «تذكرة» عظة للخلق.
Yusuf AliTherefore let whoso will, keep it in remembrance
Diyanet İşleri MealiDileyen onu öğüt kabul eder
Ali BulaçArtık dileyen, onu 'düşünüp-öğüt alsın
Elmalılı Hamdi YazırArtık dileyen onu düşünür
«فمن شاء ذكره» حفظ ذلك فاتعظ به.
Yusuf Ali(It is) in Books held (greatly) in honour
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Ali BulaçO (Kur'an), 'şerefli-üstün' sahifelerdedir
Elmalılı Hamdi YazırO, değerli sahifelerdedir
«في صحف» خبر ثان لأنها وما قبله اعتراض «مكرمة» عند الله.
Yusuf AliExalted (in dignity), kept pure and holy
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Ali BulaçYüceltilmiş, tertemiz (mutahhar) kılınmış
Elmalılı Hamdi YazırYüksek tutulan tertemiz sahifelerde
«مرفوعة» في السماء «مطهرة» منزهة عن مس الشياطين.
Yusuf Ali(Written) by the hands of scribes
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Ali BulaçKatiplerin ellerinde
Elmalılı Hamdi YazırYazıcıların ellerindedir
«بأيدي سفرة» كتبة ينسخونها من اللوح المحفوظ.
Yusuf AliHonourable and Pious and Just
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Ali Bulaç(Ki onlar,) Üstün değerli, 'iyilik ve dürüstlük sembolü
Elmalılı Hamdi YazırDeğerli, iyi yazıcıların
«كرام بررة» مطيعين لله تعالى وهم الملائكة.
Yusuf AliWoe to man! What hath made him reject God
Diyanet İşleri MealiCanı çıksın o insanın, o ne nankördür
Ali BulaçKahrolası insan, ne kadar nankördür
Elmalılı Hamdi YazırO kahrolası insan, ne nankör şey
«قتل الإنسان» لعن الكافر «ما أكفره» استفهام توبيخ، أي ما حمله على الكفر.
Yusuf AliFrom what stuff hath He created him
Diyanet İşleri MealiAllah onu hangi şeyden yaratmış
Ali Bulaç(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
Elmalılı Hamdi YazırO yaratan onu hangi şeyden yarattı
«من أي شيءٍ خلقه» استفهام تقرير، ثم بينه فقال:
Yusuf AliFrom a sperm-drop: He hath created him, and then mouldeth him in due proportions
Diyanet İşleri MealiOnu meniden yaratıp merhalelerden geçirerek ona şekil vermiş
Ali BulaçBir damla sudan yarattı da onu 'bir ölçüyle biçime soktu
Elmalılı Hamdi YazırBir damla sudan, onu yarattı da biçime koydu
«من نطفة خلقه فقدره» علقة ثم مضغة إلى آخر خلقه.
Yusuf AliThen doth He make His path smooth for him
Diyanet İşleri MealiSonra, yolu ona kolaylaştırmıştır
Ali BulaçSonra ona yolu kolaylaştırdı
Elmalılı Hamdi YazırSonra ona yolunu kolaylaştırdı
«ثم السبيل» أي طريق خروجه من بطن أمه «يَسَّره».
Yusuf AliThen He causeth him to die, and putteth him in his grave
Diyanet İşleri MealiSonra onu öldürür ve kabre koyar
Ali BulaçSonra onu öldürdü, böylece kabre gömdürdü
Elmalılı Hamdi YazırSonra onu öldürdü de kabre koydurdu
«ثم أماته فأقبره» جعله في قبر يستره.
Yusuf AliThen, when it is His Will, He will raise him up (again)
Diyanet İşleri MealiSonra, dilediği zaman onu tekrar diriltir
Ali BulaçSonra dilediği zaman onu diriltir
Elmalılı Hamdi YazırSonra dilediği vakit onu tekrar diriltir
«ثم إذا شاء أنشره» للبعث.
Yusuf AliBy no means hath he fulfilled what God hath commanded him
Diyanet İşleri MealiHayır; Allah'ın kendisine buyurduğunu hala yerine getirmemiştir
Ali BulaçHayır; ona (Allah'ın) emrettiğini yerine getirmedi
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, doğrusu o, hiç Allah'ın emrini tam yerine getirmedi
«كلا» حقا «لمَّا يقض» لم يفعل «ما أمره» به ربه.
Yusuf AliThen let man look at his food, (and how We provide it)
Diyanet İşleri Mealiİnsan, yiyeceğine bir baksın
Ali BulaçBir de insan, yediğine bir bakıversin
Elmalılı Hamdi YazırBir de o insan yiyeceğine baksın
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «إلى طعامه» كيف قدر ودبر له.
Yusuf AliFor that We pour forth water in abundance
Diyanet İşleri MealiDoğrusu suyu bol bol indirmekteyiz
Ali BulaçBiz şüphesiz, suyu akıttıkça akıttık
Elmalılı Hamdi YazırBiz o suyu bol bol döktük
«أنا صببنا الماء» من السحاب «صبا».
Yusuf AliAnd We split the earth in fragments
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçSonra yeri yardıkça yardık
Elmalılı Hamdi YazırSonra toprağı nasıl da yardık
«ثم شققنا الأرض» بالنبات «شقا».
Yusuf AliAnd produce therein corn
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçBöylece onda taneler bitirdik
Elmalılı Hamdi YazırBu suretle orada ekinler bitirdik
«فأنبتنا فيها حبا» كالحنطة والشعير.
Yusuf AliAnd Grapes and nutritious plants
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçÜzümler, yoncalar
Elmalılı Hamdi YazırÜzümler, yoncalar
«وعنبا وقضبا» هو القت الرطب.
Yusuf AliAnd Olives and Dates
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçZeytinler, hurmalar
Elmalılı Hamdi YazırZeytinlikler, hurmalıklar
«وزيتونا ونخلا».
Yusuf AliAnd enclosed Gardens, dense with lofty trees
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçBoyları birbiriyle yarışan ve içiçe girmiş ağaçlı bahçeler
Elmalılı Hamdi Yazırİri ve sık ağaçlı bahçeler
«وحدائق غلبا» بساتين كثيرة الأشجار.
Yusuf AliAnd fruits and fodder
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçMeyveler ve otlaklıklar
Elmalılı Hamdi YazırMeyveler, çayırlar bitirdik
«وفاكهة وأبّا» ما ترعاه البهائم وقيل التبن.
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
Diyanet İşleri MealiBunlar sizin ve hayvanlarınız için geçimliktir
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
Elmalılı Hamdi YazırSiz ve hayvanlarınız faydalansın diye
«متاعا» متعة أو تمتيعا كما تقدم في السورة قبلها «لكم ولأنعامكم» تقدم فيها أيضا.
Yusuf AliAt length, when there comes the Deafening Noise
Diyanet İşleri MealiO muazzam gürültü, kıyamet kopup geldiği zaman
Ali BulaçFakat 'kulakları patlatırcasına olan o gürleme' geldiği zaman
Elmalılı Hamdi YazırKulakları sağır eden o gürültü geldiğinde
«فإذا جاءت الصاخة» النفخة الثانية.
Yusuf AliThat Day shall a man flee from his own brother
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçKişi o gün, kendi kardeşinden kaçar
Elmalılı Hamdi YazırO gün kişi kaçar, kardeşinden
«يوم يفر المرء من أخيه».
Yusuf AliAnd from his mother and his father
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçAnnesinden ve babasından
Elmalılı Hamdi YazırAnasından, babasından
«وأمه وأبيه».
Yusuf AliAnd from his wife and his children
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçEşinden ve çocuklarından
Elmalılı Hamdi YazırEşinden ve oğullarından
«وصاحبته» زوجته «وبنيه» يوم بدل من إذا، وجوابها دل عليه.
Yusuf AliEach one of them, that Day, will have enough concern (of his own) to make him indifferent to the others
Diyanet İşleri MealiO gün, herkesin kendine yeter derdi vardır
Ali BulaçO gün, onlardan her birisinin kendine yetecek bir işi vardır
Elmalılı Hamdi YazırOnlardan her birinin o gün başından aşan işi vardır
«لكل امرىءٍ منهم يومئذ شأن يغنيه» حال يشغله عن شأن غيره، أي اشتغل كل واحد بنفسه.
Yusuf AliSome faces that Day will be beaming
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Ali BulaçO gün, öyle yüzler vardır ki apaydınlıktır
Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki, o gün parıl parıl
وجوه يومئذ مسفرة» مضيئة.
Yusuf AliLaughing, rejoicing
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Ali BulaçGüler ve sevinç içindedir
Elmalılı Hamdi YazırGüler, sevinir
«ضاحكة مستبشرة» فرحة وهم المؤمنون.
Yusuf AliAnd other faces that Day will be dust-stained
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Ali BulaçVe o gün, öyle yüzler de vardır ki üzerini toz bürümüştür
Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki, o gün tozlanmış
«ووجوه يومئذ عليها غَبَرة» غبار.
Yusuf AliBlackness will cover them
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Ali BulaçBir karartı sarıp-kaplamıştır
Elmalılı Hamdi YazırOnları karanlık bürümüş
«ترهقها» تغشاها «قترة» ظلمة وسواد.
Yusuf AliSuch will be the Rejecters of God, the doers of iniquity
Diyanet İşleri Mealiİşte bunlar inkarcı olanlar, Allah'ın buyruğundan çıkanlardır
Ali Bulaçİşte onlar da, kafir, facir olanlardır
Elmalılı Hamdi Yazırİşte onlardır kâfirler, haktan sapanlar
«أولئك» أهل هذه الحال «هم الكفرة الفجرة» أي الجامعون بين الكفر والفجور.