80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Yusuf Ali(The Prophet) frowned and turned away
Elmalılı Hamdi Yazır(Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü
Saheeh InternationalThe Prophet frowned and turned away
Süleyman AteşSurat astı ve döndü
«عبس» النبي: كلح وجهه «وتولى» أعرضَ لأجل:
Yusuf AliBecause there came to him the blind man (interrupting)
Elmalılı Hamdi YazırKendisine âmâ geldi, diye
Saheeh InternationalBecause there came to him the blind man, [interrupting]
Süleyman AteşKör geldi diye
(أن جاءه الأعمى) عبد الله بن أم مكتوم فقطعه عما هو مشغول به ممن يرجو إسلامه من أشراف قريش الذين هو حريص على إسلامهم، ولم يدر الأعمى أنه مشغول بذلك فناداه: علمني مما علمك الله، فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم إلى بيته فعوتب في ذلك بما نزل في هذه السورة، فكان بعد ذلك يقول له إذا جاء: "" مرحبا بمن عاتبني فيه ربي "" ويبسط له رداءه.
Yusuf AliBut what could tell thee but that perchance he might grow (in spiritual understanding)
Elmalılı Hamdi YazırNe bilirsin, belki o temizlenecek
Saheeh InternationalBut what would make you perceive, [O Muhammad], that perhaps he might be purified
Süleyman AteşNe bilirsin belki o arınacak
«وما يُدريك» يعلمك «لعله يزكى» فيه إدغام التاء في الأصل في الزاي، أي يتطهر من الذنوب بما يسمع منك.
Yusuf AliOr that he might receive admonition, and the teaching might profit him
Elmalılı Hamdi YazırVeya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek
Saheeh InternationalOr be reminded and the remembrance would benefit him
Süleyman AteşYahut öğüt dinleyecek de öğüt, kendisine yarayacak
«أو يذكَّر» فيه إدغام التاء في الأصل في الذال أي يتعظ «فتنفعُه الذكرى» العظة المسموعة منك وفي قراءة بنصب تنفعه جواب الترجي.
Yusuf AliAs to one who regards Himself as self-sufficient
Elmalılı Hamdi YazırAma buna ihtiyaç hissetmeyene gelince
Saheeh InternationalAs for he who thinks himself without need
Süleyman AteşKendisini zengin görüp tenezzül etmeyene gelince
«أما من استغنى» بالمال.
Yusuf AliTo him dost thou attend
Elmalılı Hamdi YazırSen ona yöneliyorsun
Saheeh InternationalTo him you give attention
Süleyman AteşSen ona yöneliyorsun
«فأنت له تصدى» وفي قراءة بتشديد الصاد بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تقبل وتتعرض.
Yusuf AliThough it is no blame to thee if he grow not (in spiritual understanding)
Elmalılı Hamdi YazırOnun temizlenmemesinden sana ne
Saheeh InternationalAnd not upon you [is any blame] if he will not be purified
Süleyman AteşOnun arınmamasından sana ne
«وما عليك ألا يزكى» يؤمن.
Yusuf AliBut as to him who came to thee striving earnestly
Elmalılı Hamdi YazırAma sana can atarak gelen
Saheeh InternationalBut as for he who came to you striving [for knowledge]
Süleyman AteşFakat koşarak sana gelen
«وأما من جاءك يسعى» حال من فاعل جاء.
Yusuf AliAnd with fear (in his heart)
Elmalılı Hamdi YazırAllah'tan korkarak gelmişken
Saheeh InternationalWhile he fears [Allah]
Süleyman AteşSaygılı olarak gelmişken
«وهو يخشى» الله حال من فاعل يسعى وهو الأعمى.
Yusuf AliOf him wast thou unmindful
Elmalılı Hamdi YazırSen onunla ilgilenmiyorsun
Saheeh InternationalFrom him you are distracted
Süleyman AteşSen onunla ilgilenmiyorsun
«فأنت عنه تَلَهَّى» فيه حذف التاء الأخرى في الأصل أي تتشاغل.
Yusuf AliBy no means (should it be so)! For it is indeed a Message of instruction
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, sakın. Çünkü o Kur'ân bir öğüttür
Saheeh InternationalNo! Indeed, these verses are a reminder
Süleyman AteşHayır (olmaz böyle şey); o (ayetler), bir hatırlatmadır
«كلا» لا تفعل مثل ذلك «إنها» أي السورة أو الآيات «تذكرة» عظة للخلق.
Yusuf AliTherefore let whoso will, keep it in remembrance
Elmalılı Hamdi YazırArtık dileyen onu düşünür
Saheeh InternationalSo whoever wills may remember it
Süleyman AteşDileyen onu düşünüp öğüt alır
«فمن شاء ذكره» حفظ ذلك فاتعظ به.
Yusuf Ali(It is) in Books held (greatly) in honour
Elmalılı Hamdi YazırO, değerli sahifelerdedir
Saheeh International[It is recorded] in honored sheets
Süleyman Ateş(O öğüt) Sahifeler içindedir: Değer verilen
«في صحف» خبر ثان لأنها وما قبله اعتراض «مكرمة» عند الله.
Yusuf AliExalted (in dignity), kept pure and holy
Elmalılı Hamdi YazırYüksek tutulan tertemiz sahifelerde
Saheeh InternationalExalted and purified
Süleyman AteşSaygı ile yükseltilen, tertemiz (sayfalar)
«مرفوعة» في السماء «مطهرة» منزهة عن مس الشياطين.
Yusuf Ali(Written) by the hands of scribes
Elmalılı Hamdi YazırYazıcıların ellerindedir
Saheeh International[Carried] by the hands of messenger-angels
Süleyman AteşYazıcıların ellerinde
«بأيدي سفرة» كتبة ينسخونها من اللوح المحفوظ.
Yusuf AliHonourable and Pious and Just
Elmalılı Hamdi YazırDeğerli, iyi yazıcıların
Saheeh InternationalNoble and dutiful
Süleyman AteşDeğerli, iyi (yazıcıların)
«كرام بررة» مطيعين لله تعالى وهم الملائكة.
Yusuf AliWoe to man! What hath made him reject God
Elmalılı Hamdi YazırO kahrolası insan, ne nankör şey
Saheeh InternationalCursed is man; how disbelieving is he
Süleyman AteşKahrolası insan, ne kadar da nankördür
«قتل الإنسان» لعن الكافر «ما أكفره» استفهام توبيخ، أي ما حمله على الكفر.
Yusuf AliFrom what stuff hath He created him
Elmalılı Hamdi YazırO yaratan onu hangi şeyden yarattı
Saheeh InternationalFrom what substance did He create him
Süleyman Ateş(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
«من أي شيءٍ خلقه» استفهام تقرير، ثم بينه فقال:
Yusuf AliFrom a sperm-drop: He hath created him, and then mouldeth him in due proportions
Elmalılı Hamdi YazırBir damla sudan, onu yarattı da biçime koydu
Saheeh InternationalFrom a sperm-drop He created him and destined for him
Süleyman AteşNutfe (sperm)den. Onu yarattı, ona biçim verdi
«من نطفة خلقه فقدره» علقة ثم مضغة إلى آخر خلقه.
Yusuf AliThen doth He make His path smooth for him
Elmalılı Hamdi YazırSonra ona yolunu kolaylaştırdı
Saheeh InternationalThen He eased the way for him
Süleyman AteşSonra ona yolu kolaylaştırdı
«ثم السبيل» أي طريق خروجه من بطن أمه «يَسَّره».
Yusuf AliThen He causeth him to die, and putteth him in his grave
Elmalılı Hamdi YazırSonra onu öldürdü de kabre koydurdu
Saheeh InternationalThen He causes his death and provides a grave for him
Süleyman AteşSonra onu öldürdü, kabre koydurdu
«ثم أماته فأقبره» جعله في قبر يستره.
Yusuf AliThen, when it is His Will, He will raise him up (again)
Elmalılı Hamdi YazırSonra dilediği vakit onu tekrar diriltir
Saheeh InternationalThen when He wills, He will resurrect him
Süleyman AteşSonra dilediği zaman onu diriltip kaldırdı
«ثم إذا شاء أنشره» للبعث.
Yusuf AliBy no means hath he fulfilled what God hath commanded him
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, doğrusu o, hiç Allah'ın emrini tam yerine getirmedi
Saheeh InternationalNo! Man has not yet accomplished what He commanded him
Süleyman AteşHayır, insan, O'nun kendisine emrettiğini yapmadı
«كلا» حقا «لمَّا يقض» لم يفعل «ما أمره» به ربه.
Yusuf AliThen let man look at his food, (and how We provide it)
Elmalılı Hamdi YazırBir de o insan yiyeceğine baksın
Saheeh InternationalThen let mankind look at his food
Süleyman Ateşİnsan şu yiyeceğine baksın
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «إلى طعامه» كيف قدر ودبر له.
Yusuf AliFor that We pour forth water in abundance
Elmalılı Hamdi YazırBiz o suyu bol bol döktük
Saheeh InternationalHow We poured down water in torrents
Süleyman AteşBiz suyu iyice döktük
«أنا صببنا الماء» من السحاب «صبا».
Yusuf AliAnd We split the earth in fragments
Elmalılı Hamdi YazırSonra toprağı nasıl da yardık
Saheeh InternationalThen We broke open the earth, splitting [it with sprouts]
Süleyman AteşSonra toprağı güzelce yardık da
«ثم شققنا الأرض» بالنبات «شقا».
Yusuf AliAnd produce therein corn
Elmalılı Hamdi YazırBu suretle orada ekinler bitirdik
Saheeh InternationalAnd caused to grow within it grain
Süleyman AteşOrada bitirdik: Dane
«فأنبتنا فيها حبا» كالحنطة والشعير.
Yusuf AliAnd Grapes and nutritious plants
Elmalılı Hamdi YazırÜzümler, yoncalar
Saheeh InternationalAnd grapes and herbage
Süleyman AteşÜzüm, yonca
«وعنبا وقضبا» هو القت الرطب.
Yusuf AliAnd Olives and Dates
Elmalılı Hamdi YazırZeytinlikler, hurmalıklar
Saheeh InternationalAnd olive and palm trees
Süleyman AteşZeytin, hurma
«وزيتونا ونخلا».
Yusuf AliAnd enclosed Gardens, dense with lofty trees
Elmalılı Hamdi Yazırİri ve sık ağaçlı bahçeler
Saheeh InternationalAnd gardens of dense shrubbery
Süleyman Ateşİri ve gür bahçeler
«وحدائق غلبا» بساتين كثيرة الأشجار.
Yusuf AliAnd fruits and fodder
Elmalılı Hamdi YazırMeyveler, çayırlar bitirdik
Saheeh InternationalAnd fruit and grass
Süleyman AteşMeyva ve çayır
«وفاكهة وأبّا» ما ترعاه البهائم وقيل التبن.
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
Elmalılı Hamdi YazırSiz ve hayvanlarınız faydalansın diye
Saheeh International[As] enjoyment for you and your grazing livestock
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
«متاعا» متعة أو تمتيعا كما تقدم في السورة قبلها «لكم ولأنعامكم» تقدم فيها أيضا.
Yusuf AliAt length, when there comes the Deafening Noise
Elmalılı Hamdi YazırKulakları sağır eden o gürültü geldiğinde
Saheeh InternationalBut when there comes the Deafening Blast
Süleyman AteşÇarpınca kulakları sağır eden o gürültü geldiği zaman
«فإذا جاءت الصاخة» النفخة الثانية.
Yusuf AliThat Day shall a man flee from his own brother
Elmalılı Hamdi YazırO gün kişi kaçar, kardeşinden
Saheeh InternationalOn the Day a man will flee from his brother
Süleyman Ateşİşte o gün kişi kaçar: kardeşinden
«يوم يفر المرء من أخيه».
Yusuf AliAnd from his mother and his father
Elmalılı Hamdi YazırAnasından, babasından
Saheeh InternationalAnd his mother and his father
Süleyman AteşAnasından, babasından
«وأمه وأبيه».
Yusuf AliAnd from his wife and his children
Elmalılı Hamdi YazırEşinden ve oğullarından
Saheeh InternationalAnd his wife and his children
Süleyman AteşEşinden ve oğullarından
«وصاحبته» زوجته «وبنيه» يوم بدل من إذا، وجوابها دل عليه.
Yusuf AliEach one of them, that Day, will have enough concern (of his own) to make him indifferent to the others
Elmalılı Hamdi YazırOnlardan her birinin o gün başından aşan işi vardır
Saheeh InternationalFor every man, that Day, will be a matter adequate for him
Süleyman AteşO gün, onlardan her kişinin, kendisine yeter derecede işi vardır
«لكل امرىءٍ منهم يومئذ شأن يغنيه» حال يشغله عن شأن غيره، أي اشتغل كل واحد بنفسه.
Yusuf AliSome faces that Day will be beaming
Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki, o gün parıl parıl
Saheeh International[Some] faces, that Day, will be bright
Süleyman AteşYüzler var ki o gün parıl parıl
وجوه يومئذ مسفرة» مضيئة.
Yusuf AliLaughing, rejoicing
Elmalılı Hamdi YazırGüler, sevinir
Saheeh InternationalLaughing, rejoicing at good news
Süleyman AteşGüleç, sevinçli
«ضاحكة مستبشرة» فرحة وهم المؤمنون.
Yusuf AliAnd other faces that Day will be dust-stained
Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki, o gün tozlanmış
Saheeh InternationalAnd [other] faces, that Day, will have upon them dust
Süleyman AteşYüzler de var ki o gün tozlanmış
«ووجوه يومئذ عليها غَبَرة» غبار.
Yusuf AliBlackness will cover them
Elmalılı Hamdi YazırOnları karanlık bürümüş
Saheeh InternationalBlackness will cover them
Süleyman AteşOnları karanlık bürümüş (öylesine üzgün, öylesine dertli)
«ترهقها» تغشاها «قترة» ظلمة وسواد.
Yusuf AliSuch will be the Rejecters of God, the doers of iniquity
Elmalılı Hamdi Yazırİşte onlardır kâfirler, haktan sapanlar
Saheeh InternationalThose are the disbelievers, the wicked ones
Süleyman Ateşİşte onlar kafirler, Hak'tan sapanlardır
«أولئك» أهل هذه الحال «هم الكفرة الفجرة» أي الجامعون بين الكفر والفجور.