80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Saheeh InternationalThe Prophet frowned and turned away
Yusuf Ali(The Prophet) frowned and turned away
مكية"عبس"، كلح، "وتولى"، أعرض بوجهه.
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Saheeh InternationalBecause there came to him the blind man, [interrupting]
Yusuf AliBecause there came to him the blind man (interrupting)
( أن جاءه الأعمى ) [ أي : لأن جاءه الأعمى ] وهو ابن أم مكتوم ، واسمه عبد الله بن شريح بن مالك بن ربيعة الفهري من بني عامر بن لؤي ، وذلك أنه أتى رسول الله - صلى الله عليه وسلم - ، وهو يناجي عتبة بن ربيعة ، وأبا جهل بن هشام ، والعباس بن عبد المطلب ، وأبي بن خلف ، وأخاه أمية ، يدعوهم إلى الله ، يرجو إسلامهم ، فقال ابن أم مكتوم : [ يا رسول الله ] أقرئني وعلمني مما علمك الله ، فجعل يناديه ويكرر النداء ، ولا يدري أنه مقبل على غيره حتى ظهرت الكراهية في وجه رسول الله - صلى الله عليه وسلم - لقطعه كلامه ، وقال في نفسه : يقول هؤلاء الصناديد : إنما أتباعه العميان والعبيد والسفلة ، فعبس وجهه وأعرض عنه ، وأقبل على القوم الذين يكلمهم ، فأنزل الله هذه الآيات ، فكان رسول الله - صلى الله عليه وسلم - بعد ذلك يكرمه ، وإذا رآه قال : مرحبا بمن عاتبني فيه ربي ، ويقول له : هل لك من حاجة ؟ واستخلفه على المدينة مرتين في غزوتين غزاهما ، قال أنس بن مالك : فرأيته يوم القادسية عليه درع ومعه راية سوداء .
Diyanet İşleri MealiNe bilirsin, belki de o arınacak
Saheeh InternationalBut what would make you perceive, [O Muhammad], that perhaps he might be purified
Yusuf AliBut what could tell thee but that perchance he might grow (in spiritual understanding)
"وما يدريك لعله يزكى"، يتطهر من الذنوب بالعمل الصالح وما يتعلمه منك، وقال ابن زيد: يسلم.
Diyanet İşleri MealiYahut öğüt alacaktı da bu öğüt kendisine fayda verecekti
Saheeh InternationalOr be reminded and the remembrance would benefit him
Yusuf AliOr that he might receive admonition, and the teaching might profit him
"أو يذكر"، يتعظ، "فتنفعه الذكرى"، الموعظة قرأ عاصم: "فتنفعه" بنصب العين على جواب لعل بالفاء، وقراءة العامة بالرفع نسقاً على قوله: "يذكر".
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Saheeh InternationalAs for he who thinks himself without need
Yusuf AliAs to one who regards Himself as self-sufficient
"أما من استغنى"، قال ابن عباس: عن الله وعن الإيمان بما له من المال.
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Saheeh InternationalTo him you give attention
Yusuf AliTo him dost thou attend
"فأنت له تصدى"، تتعرض له وتقبل عليه وتصغي إليه كلامه، وقرأ أهل الحجاز: "تصدى" بتشديد الصاد على الإدغام، أي: تتصدى، وقرأ الآخرون بتخفيف الصاد على الحذف.
Diyanet İşleri MealiArınmak istememesinden sana ne
Saheeh InternationalAnd not upon you [is any blame] if he will not be purified
Yusuf AliThough it is no blame to thee if he grow not (in spiritual understanding)
" وما عليك أن لا يزكى "، لا يؤمن ولا يهتدي، إن عليك إلا البلاغ.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Saheeh InternationalBut as for he who came to you striving [for knowledge]
Yusuf AliBut as to him who came to thee striving earnestly
"وأما من جاءك يسعى"، يمشي يعني: ابن أم مكتوم.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Saheeh InternationalWhile he fears [Allah]
Yusuf AliAnd with fear (in his heart)
"وهو يخشى"، الله عز وجل.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Saheeh InternationalFrom him you are distracted
Yusuf AliOf him wast thou unmindful
"فأنت عنه تلهى"، تتشاغل وتعرض عنه.
Diyanet İşleri MealiDikkat et; bu Kuran bir öğüttür
Saheeh InternationalNo! Indeed, these verses are a reminder
Yusuf AliBy no means (should it be so)! For it is indeed a Message of instruction
"كلا"، زجر، أي لا تفعل بعدها مثلها، "إنها" يعني هذه الموعظة. وقال مقاتل: آيات القرآن، "تذكرة"، موعظة وتذكير للخلق.
Diyanet İşleri MealiDileyen onu öğüt kabul eder
Saheeh InternationalSo whoever wills may remember it
Yusuf AliTherefore let whoso will, keep it in remembrance
"فمن شاء"، من عباد الله، "ذكره"، أي اتعظ به. وقال مقاتل: فمن شاء الله ذكره وفهمه، واتعظ بمشيئته وتفهيمه، والهاء في "ذكره" راجعة إلى القرآن والتنزيل والوعظ.
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Saheeh International[It is recorded] in honored sheets
Yusuf Ali(It is) in Books held (greatly) in honour
ثم أخبر عن جلالته عنده فقال: "في صحف مكرمة"، يعني اللوح المحفوظ. وقيل: كتب الأنبياء عليهم السلام، دليله قوله تعالى: " إن هذا لفي الصحف الأولى * صحف إبراهيم وموسى " (الأعلى- 18، 19).
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Saheeh InternationalExalted and purified
Yusuf AliExalted (in dignity), kept pure and holy
"مرفوعة"، رفيعة القدر عند الله عز وجل، وقيل: مرفوعة يعني في السماء السابعة. "مطهرة"، لا يمسها إلا المطهرون، وهم الملائكة.
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Saheeh International[Carried] by the hands of messenger-angels
Yusuf Ali(Written) by the hands of scribes
"بأيدي سفرة"، قال ابن عباس ومجاهد: كتبة، وهم الملائكة الكرام الكاتبون، واحدهم سافر، يقال: سفرت أي كتبت. ومنه قيل للكاتب: سافر، وللكتاب: سفر، وجمعه: أسفار. وقال الآخرون: هم الرسل من الملائكة واحدهم سفير، وهو الرسول، وسفير القوم الذي يسعى بينهم للصلح، وسفرت بين القوم إذا أصلحت بينهم.
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Saheeh InternationalNoble and dutiful
Yusuf AliHonourable and Pious and Just
ثم أثنى عليهم فقال: "كرام بررة"، أي: كرام على الله، بررة مطيعين، جمع بار.
Diyanet İşleri MealiCanı çıksın o insanın, o ne nankördür
Saheeh InternationalCursed is man; how disbelieving is he
Yusuf AliWoe to man! What hath made him reject God
قوله - عز وجل - : ( قتل الإنسان ) أي لعن الكافر . قال مقاتل : نزلت في عتبة بن أبي لهب ( ما أكفره ) ما أشد كفره بالله مع كثرة إحسانه إليه وأياديه عنده ، على طريق التعجب ، قال الزجاج : معناه : اعجبوا أنتم من كفره . وقال الكلبي ومقاتل : هو " ما " الاستفهام ، يعني : أي شيء حمله على الكفر ؟
Diyanet İşleri MealiAllah onu hangi şeyden yaratmış
Saheeh InternationalFrom what substance did He create him
Yusuf AliFrom what stuff hath He created him
ثم بين من أمره ما كان ينبغي معه أن يعلم أن الله خالقه فقال: "من أي شيء خلقه"، لفظه استفهام ومعناه التقرير.
Diyanet İşleri MealiOnu meniden yaratıp merhalelerden geçirerek ona şekil vermiş
Saheeh InternationalFrom a sperm-drop He created him and destined for him
Yusuf AliFrom a sperm-drop: He hath created him, and then mouldeth him in due proportions
ثم فسره فقال: "من نطفة خلقه فقدره"، أطواراً: نطفة ثم علقة إلى آخر خلقه، قال الكلبي: قدر خلقه، رأسه وعينيه ويديه ورجليه.
Diyanet İşleri MealiSonra, yolu ona kolaylaştırmıştır
Saheeh InternationalThen He eased the way for him
Yusuf AliThen doth He make His path smooth for him
"ثم السبيل يسره"، أي طريق خروجه من بطن أمه. قال السدي ومقاتل، والحسن ومجاهد: يعني طريق الحق والباطل، سهل له العلم به، كما قال: "إنا هديناه السبيل" (الإنسان- 3) "وهديناه النجدين" (البلد-10)، وقيل: يسر على كل أحد ما خلقه له وقدره عليه.
Diyanet İşleri MealiSonra onu öldürür ve kabre koyar
Saheeh InternationalThen He causes his death and provides a grave for him
Yusuf AliThen He causeth him to die, and putteth him in his grave
( ثم أماته فأقبره ) جعل له قبرا يوارى فيه . قال الفراء : جعله مقبورا ولم يجعله ممن يلقى كالسباع والطيور . يقال : قبرت الميت إذا دفنته ، وأقبره الله : أي صيره بحيث يقبر ، وجعله ذا قبر ، كما يقال : طردت فلانا والله أطرده أي صيره طريدا .
Diyanet İşleri MealiSonra, dilediği zaman onu tekrar diriltir
Saheeh InternationalThen when He wills, He will resurrect him
Yusuf AliThen, when it is His Will, He will raise him up (again)
"ثم إذا شاء أنشره"، أحياه بعد موته.
Diyanet İşleri MealiHayır; Allah'ın kendisine buyurduğunu hala yerine getirmemiştir
Saheeh InternationalNo! Man has not yet accomplished what He commanded him
Yusuf AliBy no means hath he fulfilled what God hath commanded him
"كلا"، رداً عليه، أي: ليس كما يقول ويظن هذا الكافر، وقال الحسن: حقاً. "لما يقض ما أمره"، أي لم يفعل ما أمره الله به ولم يؤد ما فرض عليه.
Diyanet İşleri Mealiİnsan, yiyeceğine bir baksın
Saheeh InternationalThen let mankind look at his food
Yusuf AliThen let man look at his food, (and how We provide it)
ولما ذكر خلق ابن آدم ذكر رزقه ليعتبر فقال: "فلينظر الإنسان إلى طعامه"، كيف قدره ربه ودبره له وجعله سبباً لحياته. وقال مجاهد: إلى مدخله ومخرجه.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu suyu bol bol indirmekteyiz
Saheeh InternationalHow We poured down water in torrents
Yusuf AliFor that We pour forth water in abundance
ثم بين فقال: "أنا" قرأ أهل الكوفة: "أنا" بالفتح على تكرير الخافض، مجازه: فلينظر إلى أنا وقرأ الآخرون بالكسر على الاستئناف. "صببنا الماء صباً"، يعني المطر.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalThen We broke open the earth, splitting [it with sprouts]
Yusuf AliAnd We split the earth in fragments
"ثم شققنا الأرض شقاً"، بالنبات.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalAnd caused to grow within it grain
Yusuf AliAnd produce therein corn
"فأنبتنا فيها حباً"، يعني الحبوب التي يتغذى بها.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalAnd grapes and herbage
Yusuf AliAnd Grapes and nutritious plants
"وعنباً وقضباً"، وهو القت الرطب، سمي بذلك لأنه يقضب في كل الأيام يقطع. وقال الحسن: القضب: العلف للدواب.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalAnd olive and palm trees
Yusuf AliAnd Olives and Dates
"وزيتوناً"، وهو ما يعصر منه الزيت، "ونخلاً"، جمع نخلة.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalAnd gardens of dense shrubbery
Yusuf AliAnd enclosed Gardens, dense with lofty trees
"وحدائق غلباً"، غلاظ الأشجار، واحدها أغلب، ومنه قيل لغليظ الرقبة: أغلب. وقال مجاهد ومقاتل: الغلب: الملتفة الشجر بعضه في بعض، قال ابن عباس: طوالاً.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Saheeh InternationalAnd fruit and grass
Yusuf AliAnd fruits and fodder
( وفاكهة ) يريد ألوان الفواكه ( وأبا ) يعني الكلأ والمرعى الذي لم يزرعه الناس ، مما يأكله الأنعام والدواب .قال عكرمة : " الفاكهة " ما يأكله الناس ، و " الأب " ما يأكله الدواب . ومثله عن قتادة قال : الفاكهة لكم والأب لأنعامكم .وقال سعيد بن جبير عن ابن عباس قال : ما أنبتت [ الأرض ] مما يأكل الناس والأنعام .وروي عن إبراهيم التيمي أن أبا بكر سئل عن قوله : " وفاكهة وأبا " فقال : أي سماء تظلني وأي أرض تقلني إذا قلت في كتاب الله ما لا أعلم .وروى ابن شهاب عن أنس أنه سمع عمر بن الخطاب قرأ هذه الآية ثم قال : كل هذا قد عرفنا فما الأب ؟ ثم رفض عصا كانت بيده وقال : هذا [ والله ] لعمر الله التكلف ، وما عليك يا ابن [ أم ] عمر أن لا تدري ما الأب ، ثم قال : اتبعوا ما تبين لكم من هذا الكتاب ، وما لا [ تبين ] فدعوه .
Diyanet İşleri MealiBunlar sizin ve hayvanlarınız için geçimliktir
Saheeh International[As] enjoyment for you and your grazing livestock
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
"متاعاً لكم"، منفعة لكم يعني الفاكهة، "ولأنعامكم"، يعني العشب.
Diyanet İşleri MealiO muazzam gürültü, kıyamet kopup geldiği zaman
Saheeh InternationalBut when there comes the Deafening Blast
Yusuf AliAt length, when there comes the Deafening Noise
ثم ذكر القيامة فقال: "فإذا جاءت الصاخة"، يعني صيحة القيامة سميت بذلك لأنها تصخ الأسماع، أي تبالغ في الأسماع حتى تكاد تصمها.
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Saheeh InternationalOn the Day a man will flee from his brother
Yusuf AliThat Day shall a man flee from his own brother
"يوم يفر المرء من أخيه".
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Saheeh InternationalAnd his mother and his father
Yusuf AliAnd from his mother and his father
"وأمه وأبيه".
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Saheeh InternationalAnd his wife and his children
Yusuf AliAnd from his wife and his children
"وصاحبته وبنيه"لا يلتفت إلى واحد منهم لشغله بنفسه .حكي عن قتادة قال في هذه الآية يوم يفر المرء من أخيه وأمه وأبيه وصاحبته وبنيه قال : يفر هابيل من قابيل ، ويفر النبي - صلى الله عليه وسلم - من أمه ، وإبراهيم - عليه السلام - من أبيه ، ولوط - عليه السلام - من صاحبته ، ونوح - عليه السلام - من ابنه .
Diyanet İşleri MealiO gün, herkesin kendine yeter derdi vardır
Saheeh InternationalFor every man, that Day, will be a matter adequate for him
Yusuf AliEach one of them, that Day, will have enough concern (of his own) to make him indifferent to the others
( لكل امرئ منهم يومئذ شأن يغنيه ) يشغله عن شأن غيره .أخبرنا أحمد بن إبراهيم الشريحي ، أخبرنا أحمد بن محمد بن إبراهيم الثعلبي ، أخبرني الحسين بن محمد بن عبد الله ، حدثنا عبد الله بن عبد الرحمن ، حدثنا محمد بن عبد العزيز ، حدثنا ابن أبي أويس ، حدثنا أبي ، عن محمد بن أبي عياش ، عن عطاء بن يسار ، عن سودة زوج النبي - صلى الله عليه وسلم - قالت : قال رسول الله - صلى الله عليه وسلم - : " يبعث الناس حفاة عراة غرلا قد ألجمهم العرق وبلغ شحوم الآذان ، فقلت : يا رسول الله ، واسوأتاه ينظر بعضنا إلى بعض ؟ فقال : قد شغل الناس ، لكل امرئ منهم يومئذ شأن يغنيه " .
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Saheeh International[Some] faces, that Day, will be bright
Yusuf AliSome faces that Day will be beaming
"وجوه يومئذ مسفرة"، مشرقة مضيئة.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Saheeh InternationalLaughing, rejoicing at good news
Yusuf AliLaughing, rejoicing
"ضاحكة"، بالسرور "مستبشرة"، فرحة بما نالت من كرامة الله عز وجل.
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Saheeh InternationalAnd [other] faces, that Day, will have upon them dust
Yusuf AliAnd other faces that Day will be dust-stained
"ووجوه يومئذ عليها غبرة"، سواد وكآبة الهم والحزن.
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Saheeh InternationalBlackness will cover them
Yusuf AliBlackness will cover them
"ترهقها قترة"، تعلوها وتغشاها ظلمة وكسوف. قال ابن عباس: تغشاها ذلة. قال ابن زيد: الفرق بين الغبرة والقترة: أن القترة ما ارتفع من الغبار فلحق بالسماء، والغبرة ما كان أسفل في الأرض.
Diyanet İşleri Mealiİşte bunlar inkarcı olanlar, Allah'ın buyruğundan çıkanlardır
Saheeh InternationalThose are the disbelievers, the wicked ones
Yusuf AliSuch will be the Rejecters of God, the doers of iniquity
"أولئك"، الذين يصنع بهم هذا، "هم الكفرة الفجرة"، جمع الكافر والفاجر.