80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Ali BulaçSurat astı ve yüz çevirdi
«عبس» النبي: كلح وجهه «وتولى» أعرضَ لأجل:
Diyanet İşleri MealiYanına kör bir kimse geldi diye (Peygamber) yüzünü asıp çevirdi
Ali BulaçKendisine o kör geldi diye
(أن جاءه الأعمى) عبد الله بن أم مكتوم فقطعه عما هو مشغول به ممن يرجو إسلامه من أشراف قريش الذين هو حريص على إسلامهم، ولم يدر الأعمى أنه مشغول بذلك فناداه: علمني مما علمك الله، فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم إلى بيته فعوتب في ذلك بما نزل في هذه السورة، فكان بعد ذلك يقول له إذا جاء: "" مرحبا بمن عاتبني فيه ربي "" ويبسط له رداءه.
Diyanet İşleri MealiNe bilirsin, belki de o arınacak
Ali BulaçNerden biliyorsun; belki o, temizlenip-arınacak
«وما يُدريك» يعلمك «لعله يزكى» فيه إدغام التاء في الأصل في الزاي، أي يتطهر من الذنوب بما يسمع منك.
Diyanet İşleri MealiYahut öğüt alacaktı da bu öğüt kendisine fayda verecekti
Ali BulaçVeya öğüt alacak; böylelikle bu öğüt kendisine yarar sağlayacak
«أو يذكَّر» فيه إدغام التاء في الأصل في الذال أي يتعظ «فتنفعُه الذكرى» العظة المسموعة منك وفي قراءة بنصب تنفعه جواب الترجي.
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Ali BulaçFakat kendini müstağni gören (hiçbir şeye ihtiyacı olmadığını sanan) ise
«أما من استغنى» بالمال.
Diyanet İşleri MealiAma sen, kendisini öğütten müstağni gören kimseyi karşına alıp ilgileniyorsun
Ali Bulaçİşte sen, onda 'yankı uyandırmaya’ çalışıyorsun
«فأنت له تصدى» وفي قراءة بتشديد الصاد بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تقبل وتتعرض.
Diyanet İşleri MealiArınmak istememesinden sana ne
Ali BulaçOysa, onun temizlenip-arınmasından sana ne
«وما عليك ألا يزكى» يؤمن.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçAma koşarak sana gelen ise
«وأما من جاءك يسعى» حال من فاعل جاء.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçKi o, 'içi titreyerek korkar' bir durumdadır
«وهو يخشى» الله حال من فاعل يسعى وهو الأعمى.
Diyanet İşleri MealiSen, Allah'tan korkup sana koşarak gelen kimseye aldırmıyorsun
Ali BulaçSen ona aldırış etmeden oyalanıyorsun
«فأنت عنه تَلَهَّى» فيه حذف التاء الأخرى في الأصل أي تتشاغل.
Diyanet İşleri MealiDikkat et; bu Kuran bir öğüttür
Ali BulaçHayır; çünkü o (Kur'an), bir öğüttür
«كلا» لا تفعل مثل ذلك «إنها» أي السورة أو الآيات «تذكرة» عظة للخلق.
Diyanet İşleri MealiDileyen onu öğüt kabul eder
Ali BulaçArtık dileyen, onu 'düşünüp-öğüt alsın
«فمن شاء ذكره» حفظ ذلك فاتعظ به.
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Ali BulaçO (Kur'an), 'şerefli-üstün' sahifelerdedir
«في صحف» خبر ثان لأنها وما قبله اعتراض «مكرمة» عند الله.
Diyanet İşleri MealiO, kutsal kılınmış, yüceltilmiş, arınmış sahifeler üzerindedir
Ali BulaçYüceltilmiş, tertemiz (mutahhar) kılınmış
«مرفوعة» في السماء «مطهرة» منزهة عن مس الشياطين.
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Ali BulaçKatiplerin ellerinde
«بأيدي سفرة» كتبة ينسخونها من اللوح المحفوظ.
Diyanet İşleri Mealiİyi kimseler, saygıdeğer elçilerin eliyle yazılmıştır
Ali Bulaç(Ki onlar,) Üstün değerli, 'iyilik ve dürüstlük sembolü
«كرام بررة» مطيعين لله تعالى وهم الملائكة.
Diyanet İşleri MealiCanı çıksın o insanın, o ne nankördür
Ali BulaçKahrolası insan, ne kadar nankördür
«قتل الإنسان» لعن الكافر «ما أكفره» استفهام توبيخ، أي ما حمله على الكفر.
Diyanet İşleri MealiAllah onu hangi şeyden yaratmış
Ali Bulaç(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
«من أي شيءٍ خلقه» استفهام تقرير، ثم بينه فقال:
Diyanet İşleri MealiOnu meniden yaratıp merhalelerden geçirerek ona şekil vermiş
Ali BulaçBir damla sudan yarattı da onu 'bir ölçüyle biçime soktu
«من نطفة خلقه فقدره» علقة ثم مضغة إلى آخر خلقه.
Diyanet İşleri MealiSonra, yolu ona kolaylaştırmıştır
Ali BulaçSonra ona yolu kolaylaştırdı
«ثم السبيل» أي طريق خروجه من بطن أمه «يَسَّره».
Diyanet İşleri MealiSonra onu öldürür ve kabre koyar
Ali BulaçSonra onu öldürdü, böylece kabre gömdürdü
«ثم أماته فأقبره» جعله في قبر يستره.
Diyanet İşleri MealiSonra, dilediği zaman onu tekrar diriltir
Ali BulaçSonra dilediği zaman onu diriltir
«ثم إذا شاء أنشره» للبعث.
Diyanet İşleri MealiHayır; Allah'ın kendisine buyurduğunu hala yerine getirmemiştir
Ali BulaçHayır; ona (Allah'ın) emrettiğini yerine getirmedi
«كلا» حقا «لمَّا يقض» لم يفعل «ما أمره» به ربه.
Diyanet İşleri Mealiİnsan, yiyeceğine bir baksın
Ali BulaçBir de insan, yediğine bir bakıversin
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «إلى طعامه» كيف قدر ودبر له.
Diyanet İşleri MealiDoğrusu suyu bol bol indirmekteyiz
Ali BulaçBiz şüphesiz, suyu akıttıkça akıttık
«أنا صببنا الماء» من السحاب «صبا».
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçSonra yeri yardıkça yardık
«ثم شققنا الأرض» بالنبات «شقا».
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçBöylece onda taneler bitirdik
«فأنبتنا فيها حبا» كالحنطة والشعير.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçÜzümler, yoncalar
«وعنبا وقضبا» هو القت الرطب.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçZeytinler, hurmalar
«وزيتونا ونخلا».
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçBoyları birbiriyle yarışan ve içiçe girmiş ağaçlı bahçeler
«وحدائق غلبا» بساتين كثيرة الأشجار.
Diyanet İşleri MealiSonra yeryüzünü iyice yarmakta ve orada taneli ekinler, üzümler, sebzeler, zeytin, hurma ağaçları ve bahçelerde koca koca ağaçlı meyveler ve çayırlar bitirmekteyiz
Ali BulaçMeyveler ve otlaklıklar
«وفاكهة وأبّا» ما ترعاه البهائم وقيل التبن.
Diyanet İşleri MealiBunlar sizin ve hayvanlarınız için geçimliktir
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
«متاعا» متعة أو تمتيعا كما تقدم في السورة قبلها «لكم ولأنعامكم» تقدم فيها أيضا.
Diyanet İşleri MealiO muazzam gürültü, kıyamet kopup geldiği zaman
Ali BulaçFakat 'kulakları patlatırcasına olan o gürleme' geldiği zaman
«فإذا جاءت الصاخة» النفخة الثانية.
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçKişi o gün, kendi kardeşinden kaçar
«يوم يفر المرء من أخيه».
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçAnnesinden ve babasından
«وأمه وأبيه».
Diyanet İşleri MealiO gün, kişi kardeşinden, annesinden, babasından, karısından ve oğullarından, kaçar
Ali BulaçEşinden ve çocuklarından
«وصاحبته» زوجته «وبنيه» يوم بدل من إذا، وجوابها دل عليه.
Diyanet İşleri MealiO gün, herkesin kendine yeter derdi vardır
Ali BulaçO gün, onlardan her birisinin kendine yetecek bir işi vardır
«لكل امرىءٍ منهم يومئذ شأن يغنيه» حال يشغله عن شأن غيره، أي اشتغل كل واحد بنفسه.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Ali BulaçO gün, öyle yüzler vardır ki apaydınlıktır
وجوه يومئذ مسفرة» مضيئة.
Diyanet İşleri MealiO gün bir takım yüzler aydınlıktır, gülmekte ve sevinmektedir
Ali BulaçGüler ve sevinç içindedir
«ضاحكة مستبشرة» فرحة وهم المؤمنون.
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Ali BulaçVe o gün, öyle yüzler de vardır ki üzerini toz bürümüştür
«ووجوه يومئذ عليها غَبَرة» غبار.
Diyanet İşleri MealiO gün birtakım yüzler de tozlanmış ve onları karanlık bürümüştür
Ali BulaçBir karartı sarıp-kaplamıştır
«ترهقها» تغشاها «قترة» ظلمة وسواد.
Diyanet İşleri Mealiİşte bunlar inkarcı olanlar, Allah'ın buyruğundan çıkanlardır
Ali Bulaçİşte onlar da, kafir, facir olanlardır
«أولئك» أهل هذه الحال «هم الكفرة الفجرة» أي الجامعون بين الكفر والفجور.