80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Elmalılı Hamdi Yazır(Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü
Saheeh InternationalThe Prophet frowned and turned away
Süleyman AteşSurat astı ve döndü
«عبس» النبي: كلح وجهه «وتولى» أعرضَ لأجل:
Elmalılı Hamdi YazırKendisine âmâ geldi, diye
Saheeh InternationalBecause there came to him the blind man, [interrupting]
Süleyman AteşKör geldi diye
(أن جاءه الأعمى) عبد الله بن أم مكتوم فقطعه عما هو مشغول به ممن يرجو إسلامه من أشراف قريش الذين هو حريص على إسلامهم، ولم يدر الأعمى أنه مشغول بذلك فناداه: علمني مما علمك الله، فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم إلى بيته فعوتب في ذلك بما نزل في هذه السورة، فكان بعد ذلك يقول له إذا جاء: "" مرحبا بمن عاتبني فيه ربي "" ويبسط له رداءه.
Elmalılı Hamdi YazırNe bilirsin, belki o temizlenecek
Saheeh InternationalBut what would make you perceive, [O Muhammad], that perhaps he might be purified
Süleyman AteşNe bilirsin belki o arınacak
«وما يُدريك» يعلمك «لعله يزكى» فيه إدغام التاء في الأصل في الزاي، أي يتطهر من الذنوب بما يسمع منك.
Elmalılı Hamdi YazırVeya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek
Saheeh InternationalOr be reminded and the remembrance would benefit him
Süleyman AteşYahut öğüt dinleyecek de öğüt, kendisine yarayacak
«أو يذكَّر» فيه إدغام التاء في الأصل في الذال أي يتعظ «فتنفعُه الذكرى» العظة المسموعة منك وفي قراءة بنصب تنفعه جواب الترجي.
Elmalılı Hamdi YazırAma buna ihtiyaç hissetmeyene gelince
Saheeh InternationalAs for he who thinks himself without need
Süleyman AteşKendisini zengin görüp tenezzül etmeyene gelince
«أما من استغنى» بالمال.
Elmalılı Hamdi YazırSen ona yöneliyorsun
Saheeh InternationalTo him you give attention
Süleyman AteşSen ona yöneliyorsun
«فأنت له تصدى» وفي قراءة بتشديد الصاد بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تقبل وتتعرض.
Elmalılı Hamdi YazırOnun temizlenmemesinden sana ne
Saheeh InternationalAnd not upon you [is any blame] if he will not be purified
Süleyman AteşOnun arınmamasından sana ne
«وما عليك ألا يزكى» يؤمن.
Elmalılı Hamdi YazırAma sana can atarak gelen
Saheeh InternationalBut as for he who came to you striving [for knowledge]
Süleyman AteşFakat koşarak sana gelen
«وأما من جاءك يسعى» حال من فاعل جاء.
Elmalılı Hamdi YazırAllah'tan korkarak gelmişken
Saheeh InternationalWhile he fears [Allah]
Süleyman AteşSaygılı olarak gelmişken
«وهو يخشى» الله حال من فاعل يسعى وهو الأعمى.
Elmalılı Hamdi YazırSen onunla ilgilenmiyorsun
Saheeh InternationalFrom him you are distracted
Süleyman AteşSen onunla ilgilenmiyorsun
«فأنت عنه تَلَهَّى» فيه حذف التاء الأخرى في الأصل أي تتشاغل.
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, sakın. Çünkü o Kur'ân bir öğüttür
Saheeh InternationalNo! Indeed, these verses are a reminder
Süleyman AteşHayır (olmaz böyle şey); o (ayetler), bir hatırlatmadır
«كلا» لا تفعل مثل ذلك «إنها» أي السورة أو الآيات «تذكرة» عظة للخلق.
Elmalılı Hamdi YazırArtık dileyen onu düşünür
Saheeh InternationalSo whoever wills may remember it
Süleyman AteşDileyen onu düşünüp öğüt alır
«فمن شاء ذكره» حفظ ذلك فاتعظ به.
Elmalılı Hamdi YazırO, değerli sahifelerdedir
Saheeh International[It is recorded] in honored sheets
Süleyman Ateş(O öğüt) Sahifeler içindedir: Değer verilen
«في صحف» خبر ثان لأنها وما قبله اعتراض «مكرمة» عند الله.
Elmalılı Hamdi YazırYüksek tutulan tertemiz sahifelerde
Saheeh InternationalExalted and purified
Süleyman AteşSaygı ile yükseltilen, tertemiz (sayfalar)
«مرفوعة» في السماء «مطهرة» منزهة عن مس الشياطين.
Elmalılı Hamdi YazırYazıcıların ellerindedir
Saheeh International[Carried] by the hands of messenger-angels
Süleyman AteşYazıcıların ellerinde
«بأيدي سفرة» كتبة ينسخونها من اللوح المحفوظ.
Elmalılı Hamdi YazırDeğerli, iyi yazıcıların
Saheeh InternationalNoble and dutiful
Süleyman AteşDeğerli, iyi (yazıcıların)
«كرام بررة» مطيعين لله تعالى وهم الملائكة.
Elmalılı Hamdi YazırO kahrolası insan, ne nankör şey
Saheeh InternationalCursed is man; how disbelieving is he
Süleyman AteşKahrolası insan, ne kadar da nankördür
«قتل الإنسان» لعن الكافر «ما أكفره» استفهام توبيخ، أي ما حمله على الكفر.
Elmalılı Hamdi YazırO yaratan onu hangi şeyden yarattı
Saheeh InternationalFrom what substance did He create him
Süleyman Ateş(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
«من أي شيءٍ خلقه» استفهام تقرير، ثم بينه فقال:
Elmalılı Hamdi YazırBir damla sudan, onu yarattı da biçime koydu
Saheeh InternationalFrom a sperm-drop He created him and destined for him
Süleyman AteşNutfe (sperm)den. Onu yarattı, ona biçim verdi
«من نطفة خلقه فقدره» علقة ثم مضغة إلى آخر خلقه.
Elmalılı Hamdi YazırSonra ona yolunu kolaylaştırdı
Saheeh InternationalThen He eased the way for him
Süleyman AteşSonra ona yolu kolaylaştırdı
«ثم السبيل» أي طريق خروجه من بطن أمه «يَسَّره».
Elmalılı Hamdi YazırSonra onu öldürdü de kabre koydurdu
Saheeh InternationalThen He causes his death and provides a grave for him
Süleyman AteşSonra onu öldürdü, kabre koydurdu
«ثم أماته فأقبره» جعله في قبر يستره.
Elmalılı Hamdi YazırSonra dilediği vakit onu tekrar diriltir
Saheeh InternationalThen when He wills, He will resurrect him
Süleyman AteşSonra dilediği zaman onu diriltip kaldırdı
«ثم إذا شاء أنشره» للبعث.
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, doğrusu o, hiç Allah'ın emrini tam yerine getirmedi
Saheeh InternationalNo! Man has not yet accomplished what He commanded him
Süleyman AteşHayır, insan, O'nun kendisine emrettiğini yapmadı
«كلا» حقا «لمَّا يقض» لم يفعل «ما أمره» به ربه.
Elmalılı Hamdi YazırBir de o insan yiyeceğine baksın
Saheeh InternationalThen let mankind look at his food
Süleyman Ateşİnsan şu yiyeceğine baksın
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «إلى طعامه» كيف قدر ودبر له.
Elmalılı Hamdi YazırBiz o suyu bol bol döktük
Saheeh InternationalHow We poured down water in torrents
Süleyman AteşBiz suyu iyice döktük
«أنا صببنا الماء» من السحاب «صبا».
Elmalılı Hamdi YazırSonra toprağı nasıl da yardık
Saheeh InternationalThen We broke open the earth, splitting [it with sprouts]
Süleyman AteşSonra toprağı güzelce yardık da
«ثم شققنا الأرض» بالنبات «شقا».
Elmalılı Hamdi YazırBu suretle orada ekinler bitirdik
Saheeh InternationalAnd caused to grow within it grain
Süleyman AteşOrada bitirdik: Dane
«فأنبتنا فيها حبا» كالحنطة والشعير.
Elmalılı Hamdi YazırÜzümler, yoncalar
Saheeh InternationalAnd grapes and herbage
Süleyman AteşÜzüm, yonca
«وعنبا وقضبا» هو القت الرطب.
Elmalılı Hamdi YazırZeytinlikler, hurmalıklar
Saheeh InternationalAnd olive and palm trees
Süleyman AteşZeytin, hurma
«وزيتونا ونخلا».
Elmalılı Hamdi Yazırİri ve sık ağaçlı bahçeler
Saheeh InternationalAnd gardens of dense shrubbery
Süleyman Ateşİri ve gür bahçeler
«وحدائق غلبا» بساتين كثيرة الأشجار.
Elmalılı Hamdi YazırMeyveler, çayırlar bitirdik
Saheeh InternationalAnd fruit and grass
Süleyman AteşMeyva ve çayır
«وفاكهة وأبّا» ما ترعاه البهائم وقيل التبن.
Elmalılı Hamdi YazırSiz ve hayvanlarınız faydalansın diye
Saheeh International[As] enjoyment for you and your grazing livestock
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
«متاعا» متعة أو تمتيعا كما تقدم في السورة قبلها «لكم ولأنعامكم» تقدم فيها أيضا.
Elmalılı Hamdi YazırKulakları sağır eden o gürültü geldiğinde
Saheeh InternationalBut when there comes the Deafening Blast
Süleyman AteşÇarpınca kulakları sağır eden o gürültü geldiği zaman
«فإذا جاءت الصاخة» النفخة الثانية.
Elmalılı Hamdi YazırO gün kişi kaçar, kardeşinden
Saheeh InternationalOn the Day a man will flee from his brother
Süleyman Ateşİşte o gün kişi kaçar: kardeşinden
«يوم يفر المرء من أخيه».
Elmalılı Hamdi YazırAnasından, babasından
Saheeh InternationalAnd his mother and his father
Süleyman AteşAnasından, babasından
«وأمه وأبيه».
Elmalılı Hamdi YazırEşinden ve oğullarından
Saheeh InternationalAnd his wife and his children
Süleyman AteşEşinden ve oğullarından
«وصاحبته» زوجته «وبنيه» يوم بدل من إذا، وجوابها دل عليه.
Elmalılı Hamdi YazırOnlardan her birinin o gün başından aşan işi vardır
Saheeh InternationalFor every man, that Day, will be a matter adequate for him
Süleyman AteşO gün, onlardan her kişinin, kendisine yeter derecede işi vardır
«لكل امرىءٍ منهم يومئذ شأن يغنيه» حال يشغله عن شأن غيره، أي اشتغل كل واحد بنفسه.
Elmalılı Hamdi YazırYüzler var ki, o gün parıl parıl
Saheeh International[Some] faces, that Day, will be bright
Süleyman AteşYüzler var ki o gün parıl parıl
وجوه يومئذ مسفرة» مضيئة.
Elmalılı Hamdi YazırGüler, sevinir
Saheeh InternationalLaughing, rejoicing at good news
Süleyman AteşGüleç, sevinçli
«ضاحكة مستبشرة» فرحة وهم المؤمنون.
Elmalılı Hamdi YazırYüzler de var ki, o gün tozlanmış
Saheeh InternationalAnd [other] faces, that Day, will have upon them dust
Süleyman AteşYüzler de var ki o gün tozlanmış
«ووجوه يومئذ عليها غَبَرة» غبار.
Elmalılı Hamdi YazırOnları karanlık bürümüş
Saheeh InternationalBlackness will cover them
Süleyman AteşOnları karanlık bürümüş (öylesine üzgün, öylesine dertli)
«ترهقها» تغشاها «قترة» ظلمة وسواد.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte onlardır kâfirler, haktan sapanlar
Saheeh InternationalThose are the disbelievers, the wicked ones
Süleyman Ateşİşte onlar kafirler, Hak'tan sapanlardır
«أولئك» أهل هذه الحال «هم الكفرة الفجرة» أي الجامعون بين الكفر والفجور.