80. Abasa سُورَةُ عَبَسَ
Süleyman AteşSurat astı ve döndü
Yusuf Ali(The Prophet) frowned and turned away
Ali BulaçSurat astı ve yüz çevirdi
Saheeh InternationalThe Prophet frowned and turned away
«عبس» النبي: كلح وجهه «وتولى» أعرضَ لأجل:
Süleyman AteşKör geldi diye
Yusuf AliBecause there came to him the blind man (interrupting)
Ali BulaçKendisine o kör geldi diye
Saheeh InternationalBecause there came to him the blind man, [interrupting]
(أن جاءه الأعمى) عبد الله بن أم مكتوم فقطعه عما هو مشغول به ممن يرجو إسلامه من أشراف قريش الذين هو حريص على إسلامهم، ولم يدر الأعمى أنه مشغول بذلك فناداه: علمني مما علمك الله، فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم إلى بيته فعوتب في ذلك بما نزل في هذه السورة، فكان بعد ذلك يقول له إذا جاء: "" مرحبا بمن عاتبني فيه ربي "" ويبسط له رداءه.
Süleyman AteşNe bilirsin belki o arınacak
Yusuf AliBut what could tell thee but that perchance he might grow (in spiritual understanding)
Ali BulaçNerden biliyorsun; belki o, temizlenip-arınacak
Saheeh InternationalBut what would make you perceive, [O Muhammad], that perhaps he might be purified
«وما يُدريك» يعلمك «لعله يزكى» فيه إدغام التاء في الأصل في الزاي، أي يتطهر من الذنوب بما يسمع منك.
Süleyman AteşYahut öğüt dinleyecek de öğüt, kendisine yarayacak
Yusuf AliOr that he might receive admonition, and the teaching might profit him
Ali BulaçVeya öğüt alacak; böylelikle bu öğüt kendisine yarar sağlayacak
Saheeh InternationalOr be reminded and the remembrance would benefit him
«أو يذكَّر» فيه إدغام التاء في الأصل في الذال أي يتعظ «فتنفعُه الذكرى» العظة المسموعة منك وفي قراءة بنصب تنفعه جواب الترجي.
Süleyman AteşKendisini zengin görüp tenezzül etmeyene gelince
Yusuf AliAs to one who regards Himself as self-sufficient
Ali BulaçFakat kendini müstağni gören (hiçbir şeye ihtiyacı olmadığını sanan) ise
Saheeh InternationalAs for he who thinks himself without need
«أما من استغنى» بالمال.
Süleyman AteşSen ona yöneliyorsun
Yusuf AliTo him dost thou attend
Ali Bulaçİşte sen, onda 'yankı uyandırmaya’ çalışıyorsun
Saheeh InternationalTo him you give attention
«فأنت له تصدى» وفي قراءة بتشديد الصاد بإدغام التاء الثانية في الأصل فيها: تقبل وتتعرض.
Süleyman AteşOnun arınmamasından sana ne
Yusuf AliThough it is no blame to thee if he grow not (in spiritual understanding)
Ali BulaçOysa, onun temizlenip-arınmasından sana ne
Saheeh InternationalAnd not upon you [is any blame] if he will not be purified
«وما عليك ألا يزكى» يؤمن.
Süleyman AteşFakat koşarak sana gelen
Yusuf AliBut as to him who came to thee striving earnestly
Ali BulaçAma koşarak sana gelen ise
Saheeh InternationalBut as for he who came to you striving [for knowledge]
«وأما من جاءك يسعى» حال من فاعل جاء.
Süleyman AteşSaygılı olarak gelmişken
Yusuf AliAnd with fear (in his heart)
Ali BulaçKi o, 'içi titreyerek korkar' bir durumdadır
Saheeh InternationalWhile he fears [Allah]
«وهو يخشى» الله حال من فاعل يسعى وهو الأعمى.
Süleyman AteşSen onunla ilgilenmiyorsun
Yusuf AliOf him wast thou unmindful
Ali BulaçSen ona aldırış etmeden oyalanıyorsun
Saheeh InternationalFrom him you are distracted
«فأنت عنه تَلَهَّى» فيه حذف التاء الأخرى في الأصل أي تتشاغل.
Süleyman AteşHayır (olmaz böyle şey); o (ayetler), bir hatırlatmadır
Yusuf AliBy no means (should it be so)! For it is indeed a Message of instruction
Ali BulaçHayır; çünkü o (Kur'an), bir öğüttür
Saheeh InternationalNo! Indeed, these verses are a reminder
«كلا» لا تفعل مثل ذلك «إنها» أي السورة أو الآيات «تذكرة» عظة للخلق.
Süleyman AteşDileyen onu düşünüp öğüt alır
Yusuf AliTherefore let whoso will, keep it in remembrance
Ali BulaçArtık dileyen, onu 'düşünüp-öğüt alsın
Saheeh InternationalSo whoever wills may remember it
«فمن شاء ذكره» حفظ ذلك فاتعظ به.
Süleyman Ateş(O öğüt) Sahifeler içindedir: Değer verilen
Yusuf Ali(It is) in Books held (greatly) in honour
Ali BulaçO (Kur'an), 'şerefli-üstün' sahifelerdedir
Saheeh International[It is recorded] in honored sheets
«في صحف» خبر ثان لأنها وما قبله اعتراض «مكرمة» عند الله.
Süleyman AteşSaygı ile yükseltilen, tertemiz (sayfalar)
Yusuf AliExalted (in dignity), kept pure and holy
Ali BulaçYüceltilmiş, tertemiz (mutahhar) kılınmış
Saheeh InternationalExalted and purified
«مرفوعة» في السماء «مطهرة» منزهة عن مس الشياطين.
Süleyman AteşYazıcıların ellerinde
Yusuf Ali(Written) by the hands of scribes
Ali BulaçKatiplerin ellerinde
Saheeh International[Carried] by the hands of messenger-angels
«بأيدي سفرة» كتبة ينسخونها من اللوح المحفوظ.
Süleyman AteşDeğerli, iyi (yazıcıların)
Yusuf AliHonourable and Pious and Just
Ali Bulaç(Ki onlar,) Üstün değerli, 'iyilik ve dürüstlük sembolü
Saheeh InternationalNoble and dutiful
«كرام بررة» مطيعين لله تعالى وهم الملائكة.
Süleyman AteşKahrolası insan, ne kadar da nankördür
Yusuf AliWoe to man! What hath made him reject God
Ali BulaçKahrolası insan, ne kadar nankördür
Saheeh InternationalCursed is man; how disbelieving is he
«قتل الإنسان» لعن الكافر «ما أكفره» استفهام توبيخ، أي ما حمله على الكفر.
Süleyman Ateş(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
Yusuf AliFrom what stuff hath He created him
Ali Bulaç(Allah) Onu hangi şeyden yarattı
Saheeh InternationalFrom what substance did He create him
«من أي شيءٍ خلقه» استفهام تقرير، ثم بينه فقال:
Süleyman AteşNutfe (sperm)den. Onu yarattı, ona biçim verdi
Yusuf AliFrom a sperm-drop: He hath created him, and then mouldeth him in due proportions
Ali BulaçBir damla sudan yarattı da onu 'bir ölçüyle biçime soktu
Saheeh InternationalFrom a sperm-drop He created him and destined for him
«من نطفة خلقه فقدره» علقة ثم مضغة إلى آخر خلقه.
Süleyman AteşSonra ona yolu kolaylaştırdı
Yusuf AliThen doth He make His path smooth for him
Ali BulaçSonra ona yolu kolaylaştırdı
Saheeh InternationalThen He eased the way for him
«ثم السبيل» أي طريق خروجه من بطن أمه «يَسَّره».
Süleyman AteşSonra onu öldürdü, kabre koydurdu
Yusuf AliThen He causeth him to die, and putteth him in his grave
Ali BulaçSonra onu öldürdü, böylece kabre gömdürdü
Saheeh InternationalThen He causes his death and provides a grave for him
«ثم أماته فأقبره» جعله في قبر يستره.
Süleyman AteşSonra dilediği zaman onu diriltip kaldırdı
Yusuf AliThen, when it is His Will, He will raise him up (again)
Ali BulaçSonra dilediği zaman onu diriltir
Saheeh InternationalThen when He wills, He will resurrect him
«ثم إذا شاء أنشره» للبعث.
Süleyman AteşHayır, insan, O'nun kendisine emrettiğini yapmadı
Yusuf AliBy no means hath he fulfilled what God hath commanded him
Ali BulaçHayır; ona (Allah'ın) emrettiğini yerine getirmedi
Saheeh InternationalNo! Man has not yet accomplished what He commanded him
«كلا» حقا «لمَّا يقض» لم يفعل «ما أمره» به ربه.
Süleyman Ateşİnsan şu yiyeceğine baksın
Yusuf AliThen let man look at his food, (and how We provide it)
Ali BulaçBir de insan, yediğine bir bakıversin
Saheeh InternationalThen let mankind look at his food
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «إلى طعامه» كيف قدر ودبر له.
Süleyman AteşBiz suyu iyice döktük
Yusuf AliFor that We pour forth water in abundance
Ali BulaçBiz şüphesiz, suyu akıttıkça akıttık
Saheeh InternationalHow We poured down water in torrents
«أنا صببنا الماء» من السحاب «صبا».
Süleyman AteşSonra toprağı güzelce yardık da
Yusuf AliAnd We split the earth in fragments
Ali BulaçSonra yeri yardıkça yardık
Saheeh InternationalThen We broke open the earth, splitting [it with sprouts]
«ثم شققنا الأرض» بالنبات «شقا».
Süleyman AteşOrada bitirdik: Dane
Yusuf AliAnd produce therein corn
Ali BulaçBöylece onda taneler bitirdik
Saheeh InternationalAnd caused to grow within it grain
«فأنبتنا فيها حبا» كالحنطة والشعير.
Süleyman AteşÜzüm, yonca
Yusuf AliAnd Grapes and nutritious plants
Ali BulaçÜzümler, yoncalar
Saheeh InternationalAnd grapes and herbage
«وعنبا وقضبا» هو القت الرطب.
Süleyman AteşZeytin, hurma
Yusuf AliAnd Olives and Dates
Ali BulaçZeytinler, hurmalar
Saheeh InternationalAnd olive and palm trees
«وزيتونا ونخلا».
Süleyman Ateşİri ve gür bahçeler
Yusuf AliAnd enclosed Gardens, dense with lofty trees
Ali BulaçBoyları birbiriyle yarışan ve içiçe girmiş ağaçlı bahçeler
Saheeh InternationalAnd gardens of dense shrubbery
«وحدائق غلبا» بساتين كثيرة الأشجار.
Süleyman AteşMeyva ve çayır
Yusuf AliAnd fruits and fodder
Ali BulaçMeyveler ve otlaklıklar
Saheeh InternationalAnd fruit and grass
«وفاكهة وأبّا» ما ترعاه البهائم وقيل التبن.
Süleyman AteşSizin ve hayvanlarınızın geçimi için
Yusuf AliFor use and convenience to you and your cattle
Ali BulaçSize ve hayvanlarınıza bir yarar (meta) olmak üzere
Saheeh International[As] enjoyment for you and your grazing livestock
«متاعا» متعة أو تمتيعا كما تقدم في السورة قبلها «لكم ولأنعامكم» تقدم فيها أيضا.
Süleyman AteşÇarpınca kulakları sağır eden o gürültü geldiği zaman
Yusuf AliAt length, when there comes the Deafening Noise
Ali BulaçFakat 'kulakları patlatırcasına olan o gürleme' geldiği zaman
Saheeh InternationalBut when there comes the Deafening Blast
«فإذا جاءت الصاخة» النفخة الثانية.
Süleyman Ateşİşte o gün kişi kaçar: kardeşinden
Yusuf AliThat Day shall a man flee from his own brother
Ali BulaçKişi o gün, kendi kardeşinden kaçar
Saheeh InternationalOn the Day a man will flee from his brother
«يوم يفر المرء من أخيه».
Süleyman AteşAnasından, babasından
Yusuf AliAnd from his mother and his father
Ali BulaçAnnesinden ve babasından
Saheeh InternationalAnd his mother and his father
«وأمه وأبيه».
Süleyman AteşEşinden ve oğullarından
Yusuf AliAnd from his wife and his children
Ali BulaçEşinden ve çocuklarından
Saheeh InternationalAnd his wife and his children
«وصاحبته» زوجته «وبنيه» يوم بدل من إذا، وجوابها دل عليه.
Süleyman AteşO gün, onlardan her kişinin, kendisine yeter derecede işi vardır
Yusuf AliEach one of them, that Day, will have enough concern (of his own) to make him indifferent to the others
Ali BulaçO gün, onlardan her birisinin kendine yetecek bir işi vardır
Saheeh InternationalFor every man, that Day, will be a matter adequate for him
«لكل امرىءٍ منهم يومئذ شأن يغنيه» حال يشغله عن شأن غيره، أي اشتغل كل واحد بنفسه.
Süleyman AteşYüzler var ki o gün parıl parıl
Yusuf AliSome faces that Day will be beaming
Ali BulaçO gün, öyle yüzler vardır ki apaydınlıktır
Saheeh International[Some] faces, that Day, will be bright
وجوه يومئذ مسفرة» مضيئة.
Süleyman AteşGüleç, sevinçli
Yusuf AliLaughing, rejoicing
Ali BulaçGüler ve sevinç içindedir
Saheeh InternationalLaughing, rejoicing at good news
«ضاحكة مستبشرة» فرحة وهم المؤمنون.
Süleyman AteşYüzler de var ki o gün tozlanmış
Yusuf AliAnd other faces that Day will be dust-stained
Ali BulaçVe o gün, öyle yüzler de vardır ki üzerini toz bürümüştür
Saheeh InternationalAnd [other] faces, that Day, will have upon them dust
«ووجوه يومئذ عليها غَبَرة» غبار.
Süleyman AteşOnları karanlık bürümüş (öylesine üzgün, öylesine dertli)
Yusuf AliBlackness will cover them
Ali BulaçBir karartı sarıp-kaplamıştır
Saheeh InternationalBlackness will cover them
«ترهقها» تغشاها «قترة» ظلمة وسواد.
Süleyman Ateşİşte onlar kafirler, Hak'tan sapanlardır
Yusuf AliSuch will be the Rejecters of God, the doers of iniquity
Ali Bulaçİşte onlar da, kafir, facir olanlardır
Saheeh InternationalThose are the disbelievers, the wicked ones
«أولئك» أهل هذه الحال «هم الكفرة الفجرة» أي الجامعون بين الكفر والفجور.