82. Al-Infitaar سُورَةُ الانفِطَارِ
Elmalılı Hamdi YazırGök çatladığı vakit
Süleyman AteşGök yarıldığı zaman
Yusuf AliWhen the Sky is cleft asunder
مكية"إذا السماء انفطرت"، انشقت.
Elmalılı Hamdi YazırYıldızlar döküldüğü vakit
Süleyman AteşYıldızlar saçıldığı zaman
Yusuf AliWhen the Stars are scattered
"وإذا الكواكب انتثرت"، تساقطت.
Elmalılı Hamdi YazırDenizler yarılıp akıtıldığı vakit
Süleyman AteşDenizler fışkırtıldığı zaman
Yusuf AliWhen the Oceans are suffered to burst forth
"وإذا البحار فجرت"، فجر بعضها في بعض، واختلط العذب بالملح، فصارت بحراً واحداً. وقال الربيع: "فجرت": فاضت.
Elmalılı Hamdi YazırKabirlerin içi dışına getirildiği vakit
Süleyman AteşKabirlerin içi dışına getirildiği zaman
Yusuf AliAnd when the Graves are turned upside down
"وإذا القبور بعثرت"، بحثت وقلب ترابها وبعث ما فيها من الموتى أحياءً، يقال: بعثرت الحوض وبحثرته، إذا قلبته فجعلت أسفله أعلاه.
Elmalılı Hamdi YazırHerkes neyi önünden gönderdiğini ve neyi geri bıraktığını bilir
Süleyman AteşHer can, ne (yapıp) öne sürdüğünü ve ne (yapmayıp) geride bıraktığını bilir
Yusuf Ali(Then) shall each soul know what it hath sent forward and (what it hath) kept back
( علمت نفس ما قدمت وأخرت ) قيل : " ما قدمت " من عمل صالح أو سيئ و " أخرت " من سنة حسنة أو سيئة . وقيل : " ما قدمت " من الصدقات و " أخرت " من التركات على ما ذكرنا في قوله : " ينبأ الإنسان يومئذ بما قدم وأخر " ( القيامة - 13 ) .
Elmalılı Hamdi YazırEy insan! İhsanı bol Rabb'ine karşı seni aldatan nedir
Süleyman AteşEy insan, seni engin kerem sahibi Rabbine karşı ne aldatıp isyana sürükledi
Yusuf AliO man! What has seduced thee from thy Lord Most Beneficent
( يا أيها الإنسان ما غرك بربك الكريم ) ما خدعك وسول لك الباطل حتى أضعت ما وجب عليك . والمعنى : ماذا أمنك من [ عذابه ] قال عطاء : نزلت في الوليد بن المغيرة .وقال الكلبي ومقاتل : نزلت في الأسود بن شريق ضرب النبي فلم يعاقبه الله - عز وجل - فأنزل الله هذه الآية يقول : ما الذي غرك بربك الكريم المتجاوز عنك إذ لم يعاقبك عاجلا بكفرك ؟ قال قتادة : غره عدوه المسلط عليه يعني الشيطان قال مقاتل : غره عفو الله حين لم يعاقبه في أول [ مرة ] . وقال السدي : غره رفق الله به .وقال ابن مسعود : ما منكم من أحد إلا سيخلو الله به يوم القيامة . فيقول : يا ابن آدم ما غرك بي ؟ يا ابن آدم ماذا عملت فيما [ علمت ] ؟ يا ابن آدم ماذا أجبت المرسلين ؟ .وقيل للفضيل بن عياض : لو أقامك الله يوم القيامة فقال : ما غرك بربك الكريم ماذا كنت تقول ؟ قال : أقول غرني ستورك المرخاة .وقال يحيى بن معاذ : لو أقامني بين يديه فقال ما غرك بي ؟ [ فأقول ] غرني بك برك بي سالفا وآنفا .وقال أبو بكر الوراق : لو قال لي : ما غرك بربك الكريم لقلت : غرني كرم الكريم .قال بعض أهل الإشارة : إنما قال بربك الكريم دون سائر أسمائه وصفاته كأنه لقنه الإجابة حتى يقول : غرني كرم الكريم .
Elmalılı Hamdi YazırO Allah ki seni yarattı, seni düzgün yapılı kılıp ölçülü bir biçim verdi
Süleyman AteşO (Rab) ki seni yarattı, seni düzenledi, sana ölçülü bir biçim verdi
Yusuf AliHim Who created thee. Fashioned thee in due proportion, and gave thee a just bias
"الذي خلقك فسواك فعدلك"، قرأ أهل الكوفة وأبو جعفر "فعدلك" بالتخفيف أي صرفك وأمالك إلى أي صورة شاء حسناً وقبيحاً وطويلاً وقصيراً. وقرأ الآخرون بالتشديد أي قومك وجعلك معتدل الخلق والأعضاء.
Elmalılı Hamdi YazırSeni dilediği her hangi bir şekilde parçalardan oluşturdu
Süleyman AteşSeni(n organlarını) dilediği şekilde birbirine ekledi
Yusuf AliIn whatever Form He wills, does He put thee together
( في أي صورة ما شاء ركبك ) قال مجاهد والكلبي ومقاتل : في أي شبه من أب أو أم أو خال أو عم .وجاء في الحديث : أن النطفة إذا استقرت في الرحم أحضر كل عرق بينه وبين آدم ثم قرأ " في أي صورة ما شاء ركبك " . وذكر الفراء قولا آخر : " في أي صورة ما شاء ركبك " إن شاء في صورة إنسان وإن شاء في صورة دابة أو حيوان آخر .
Elmalılı Hamdi YazırHayır hayır, siz cezayı yalanlıyorsunuz
Süleyman AteşHayır, (bu gururunuzun sebebi şudur) siz ceza (görme)yi yalanlıyorsunuz
Yusuf AliDay! nit ye do reject Right and Judgment
"كلا بل تكذبون"، قرأ أبو جعفر بالياء، وقرأ الآخرون بالتاء لقوله: "وإن عليكم لحافظين" "بالدين"، بالجزاء والحساب.
Elmalılı Hamdi YazırOysa üzerinizde koruyucular var
Süleyman AteşOysa üzerinizde koruyucu(yaptıklarınızı zabtedici melek)ler vardır
Yusuf AliBut verily over you (are appointed angels) to protect you
"وإن عليكم لحافظين"، رقباء من الملائكة يحفظون عليكم أعمالكم.
Elmalılı Hamdi YazırDeğerli yazıcılar
Süleyman AteşDeğerli yazıcılar
Yusuf AliKind and honourable,- Writing down (your deeds)
"كراماً" على الله، "كاتبين"، يكتبون أقوالكم وأعمالكم.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar, siz her ne yaparsanız bilirler
Süleyman AteşYaptığınız herşeyi bilirler
Yusuf AliThey know (and understand) all that ye do
"يعلمون ما تفعلون"، من خير أو شر.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz iyiler nimet içindedirler
Süleyman Ateşİyiler ni'met içindedirler
Yusuf AliAs for the Righteous, they will be in bliss
قوله عز وجل: "إن الأبرار لفي نعيم"، الأبرار الذين بروا وصدقوا في إيمانهم بأداء فرائض الله عز وجل واجتناب معاصيه.
Elmalılı Hamdi YazırKötüler de cehennemdedirler
Süleyman AteşKötüler de yakıcı ateş içindedirler
Yusuf AliAnd the Wicked - they will be in the Fire
( وإن الفجار لفي جحيم ) روي أن سليمان بن عبد الملك قال لأبي حازم المدني : ليت شعري ما لنا عند الله ؟ قال : اعرض عملك على كتاب الله فإنك تعلم ما لك عند الله . قال : فأين أجد في كتاب الله ؟ قال عند قوله : " إن الأبرار لفي نعيم وإن الفجار لفي جحيم " قال سليمان : فأين رحمة الله ؟ قال : " قريب من المحسنين " ( الأعراف - 56 ) .
Elmalılı Hamdi YazırCeza günü ona girecekler
Süleyman AteşCeza günü oraya girerler
Yusuf AliWhich they will enter on the Day of Judgment
قوله عز وجل: "يصلونها يوم الدين"، يدخلونها يوم القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar o cehennemin gözünden kaçamazlar
Süleyman AteşOnlar ondan (hiçbir yere kaçıp) kaybolacak değillerdir
Yusuf AliAnd they will not be able to keep away therefrom
"وما هم عنها بغائبين".
Elmalılı Hamdi YazırCeza gününün ne olduğunu sen bilir misin
Süleyman AteşCeza gününün ne olduğunu sen nereden bileceksin
Yusuf AliAnd what will explain to thee what the Day of Judgment is
ثم عظم ذلك اليوم، فقال: "وما أدراك ما يوم الدين".
Elmalılı Hamdi YazırEvet, bilir misin nedir acaba o ceza günü
Süleyman AteşVe yine ceza gününün ne olduğunu sen nereden bileceksin
Yusuf AliAgain, what will explain to thee what the Day of Judgment is
ثم كرر تعجباً لشأنه فقال: "ثم ما أدراك ما يوم الدين".
Elmalılı Hamdi YazırO gün, hiç kimsenin başkası için hiçbir şeye sahip olamadığı gündür. O gün buyruk yalnız Allah'ındır
Süleyman AteşO, kimsenin kimseye yardım edemeyeceği bir gündür! O gün buyruk, yalnız Allah'ındır
Yusuf Ali(It will be) the Day when no soul shall have power (to do) aught for another: For the command, that Day, will be (wholly) with God
( يوم لا تملك ) قرأ أهل الكوفة والبصرة : " يوم " برفع الميم ردا على اليوم الأول وقرأ الآخرون بنصبها أي : في يوم يعني : هذه الأشياء في يوم لا تملك ( نفس لنفس شيئا ) قال مقاتل : يعني لنفس كافرة شيئا من المنفعة ( والأمر يومئذ لله ) أي لم يملك الله في ذلك اليوم أحدا شيئا كما ملكهم في الدنيا .