84. Al-Inshiqaaq سُورَةُ الانشِقَاقِ
Elmalılı Hamdi YazırGök yarıldığı
Süleyman AteşGök yarıldığı
«إذا السماء انشقت».
Elmalılı Hamdi YazırRabbini dinleyip kendisine yaraşır şekilde boyun eğdiği vakit
Süleyman AteşKendisine yaraştığı üzere Rabbini(n buyruğunu) dinlediği zaman
«وأذنت» سمعت وأطاعت في الانشقاق «لربها وحقت» أي وحق لها أن تسمع وتطيع.
Elmalılı Hamdi YazırYer uzatılıp düzlendiği
Süleyman AteşYer uzatıl(ıp dümdüz yapıl)dığı
«وإذا الأرض مدت» زيد في سعتها كما يمد الأديم ولم يبق عليها بناء ولا جبل.
Elmalılı Hamdi Yazırİçinde ne varsa attığı ve tamamen boşaldığı
Süleyman Ateşİçindekileri dışarı atıp boşaldığı
«وألقت ما فيها» من الموتى إلى ظاهرها «وتخلت» عنه.
Elmalılı Hamdi YazırVe Rabbini dinleyip kendisine yaraşır şekilde boyun eğdiği vakit
Süleyman AteşVe kendisine yaraştığı üzere Rabbini(n buyruğunu) dinlediği zaman
«وأذنت» سمعت وأطاعت في ذلك «لربها وحقت» وذلك كله يكون يوم القيامة، وجواب إذا وما عطف عليها محذوف دل عليه ما بعده تقديره لقي الإنسان عمله.
Elmalılı Hamdi YazırEy insan! Kuşkusuz sen Rabbine doğru çaba üstüne çaba sarfetmektesin, nihayet O'na varacaksın
Süleyman AteşEy insan, sen, Rabbine varan yolda çabalayıp durmaktasın, nihayet O'na varacaksın
«يا أيها الإنسان إنك كادح» جاهد في عملك «إلى» لقاء «ربك» وهو الموت «كدحا فملاقيه» أي ملاق عملك المذكور من خير أو شر يوم القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırO vakit kitabı sağ eline verilen
Süleyman Ateş(O zaman) Kimin Kitabı sağından verilirse
«فأما من أوتي كتابه» كتاب عمله «بيمينه» هو المؤمن.
Elmalılı Hamdi YazırKolay bir hesapla hesaba çekilecek
Süleyman AteşO, kolay bir hesaba çekilecek
(فسوف يحاسب حسابا يسيرا) هو عرض عمله عليه كما في حديث الصحيحين وفيه "" من نوقش الحساب هلك "" وبعد العرض يتجاوز عنه.
Elmalılı Hamdi YazırVe sevinçli olarak ailesine dönecektir
Süleyman AteşVe sevinçli olarak ailesine dönecektir
«وينقلب إلى أهله» في الجنة «مسرورا» بذلك.
Elmalılı Hamdi YazırAma kitabı arkasından verilen
Süleyman AteşKimin Kitabı arka tarafından verilirse
«وأما من أوتي كتابه وراء ظهره» هو الكافر تغل يمناه إلى عنقه وتجعل يسراه وراء ظهره فيأخذ بها كتابه.
Elmalılı Hamdi YazırYetiş ey ölüm!" diye bağıracak
Süleyman AteşO, ölümü çağıracak
«فسوف يدعو» عند رؤيته ما فيه «ثبورا» ينادي هلاكه بقوله: يا ثبوراه.
Elmalılı Hamdi YazırVe alevli ateşe girecektir
Süleyman AteşVe alevli ateşe girecektir
«ويصلى سعيرا» يدخل النار الشديدة وفي قراءة بضم الياء وفتح الصاد واللام المشددة.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o ailesi içinde sevinçli idi
Süleyman AteşÇünkü o, (dünyada) ailesi arasında (şımarık ve) sevinçli idi
«إنه كان في أهله» عشيرته في الدنيا «مسرورا» بطرا باتباعه لهواه.
Elmalılı Hamdi YazırHiç Rabbine dönmeyeceğini sanmıştı
Süleyman AteşO, hiç (Rabbine) dönmeyeceğini sanmıştı
«إنه ظن أن» مخففة من الثقيلة واسمها محذوف، أي أنه «لن يحور» يرجع إلى ربه.
Elmalılı Hamdi YazırHayır Rabbi onu görmekte idi
Süleyman AteşHayır, Rabbi O'nu görmekte idi
«بلى» يرجع إليه «إن ربه كان به بصيرا» عالما برجوعه إليه.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi, yemin ederim o şafağa
Süleyman AteşYoo, and içerim; akşamın alaca karanlığına
«فلا أقسم» لا زائدة «بالشفق» هو الحمرة في الأفق بعد غروب الشمس.
Elmalılı Hamdi YazırGeceye ve içinde barındırdığı şeylere
Süleyman AteşGeceye ve (gecenin bağrında) topladığı şeylere
«والليل وما وسق» جمع ما دخل عليه من الدواب وغيرها.
Elmalılı Hamdi YazırDerlendiği zaman o aya
Süleyman AteşDeğirmileşen aya
«والقمر إذا اتسق» اجتمع وتم نوره وذلك في الليالي البيض.
Elmalılı Hamdi YazırKi, siz elbette halden hale geçeceksiniz
Süleyman AteşKi, siz, mutlaka tabakadan tabakaya bineceksiniz
«لتركبن» أيها الناس أصله تركبونن حذفت نون الرفع لتوالي الأمثال والواو لالتقاء الساكنين «طبقا عن طبق» حالا بعد حال، وهو الموت ثم الحياة وما بعدها من أحوال القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırBöyleyken onlar neden acaba iman etmezler
Süleyman AteşOnların nesi var ki inanmıyorlar
«فما لهم» أي الكفار «لا يؤمنون» أي أيُّ مانع من الإيمان أو أي حجة لهم في تركه مع وجود براهينه.
Elmalılı Hamdi YazırKarşılarında Kur'ân okunduğu vakit secde etmezler
Süleyman AteşKendilerine Kur'an okunduğu zaman secde etmiyorlar
«و» مالهم «إذا قُرىءَ عليهم القرآن لا يسجدون» يخضعون بأن يؤمنوا به لإعجازه.
Elmalılı Hamdi YazırAksine o nankörler yalanlıyorlar
Süleyman AteşTersine o nankörler yalanlıyorlar
«بل الذين كفروا يكذبون» بالبعث وغيره.
Elmalılı Hamdi YazırOysa Allah içlerinde sakladıklarını biliyor
Süleyman AteşAllah onların, içlerinde gizledikleri (düşünceleri) biliyor
«والله أعلم بما يوعون» يجمعون في صحفهم من الكفر والتكذيب وأعمال السوء.
Elmalılı Hamdi YazırOnun için onlara elem verici bir azabı müjdele
Süleyman AteşOnlara acı bir azabı müjdele
«فبشرهم» أخبرهم «بعذاب أليم» مؤلم.
Elmalılı Hamdi YazırAncak iman edip iyi ameller işleyenler başkadır. Onlara tükenmez bir ecir vardır
Süleyman AteşAncak inanıp yararlı işler yapan kimseler için kesintisiz bir mükafat vardır
«إلا» لكن «الذين آمنوا وعملوا الصالحات لهم أجر غير ممنون» غير مقطوع ولا منقوص ولا يُمَنُّ به عليه.