86. At-Taariq سُورَةُ الطَّارِقِ
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun o göğe ve Târık'a
Süleyman AteşGöğe ve tarık'a andolsun
«والسماء والطارق» أصله كل آت ليلا ومنه النجوم لطلوعها ليلا.
Elmalılı Hamdi YazırTârık nedir, bildin mi
Süleyman AteşTarık'ın ne olduğunu sen nereden bileceksin
«وما أدراك» أعلمك «ما الطارق» مبتدأ وخبر في محل المفعول الثاني لأدرى وما بعد الأولى خبرها وفيه تعظيم لشأن الطارق المفسر بما بعده هو.
Elmalılı Hamdi YazırO, karanlığı delen yıldızdır
Süleyman AteşParlayan yıldızdır
«النجم» أي الثريا أو كل نجم «الثاقب» المضيء لثقبه الظلام بضوئه وجواب القسم.
Elmalılı Hamdi YazırHiçbir nefis yoktur ki başında bir denetleyici bulunmasın
Süleyman AteşHiçbir can yoktur ki başında bir koruyucu (bekçi) olmasın
«إن كل نفس لمَا عليها حافظ» بتخفيف ما فهي مزيدة وإن مخففة من الثقيلة واسمها محذوف، أي إنه واللام فارقة وبتشديدها فإن نافية ولما بمعنى إلا والحافظ من الملائكة يحفظ عملها من خير وشر.
Elmalılı Hamdi YazırOnun için insan neden yaratıldığına bir baksın
Süleyman Ateşİnsan neden yaratıldığına bir baksın
«فلينظر الإنسان» نظر اعتبار «ممَّ خُلق» من أي شيء.
Elmalılı Hamdi YazırAtılan bir sudan yaratıldı
Süleyman AteşAtılan bir sudan yaratıldı
جوابه «خُلق من ماء دافق» ذي اندفاق من الرجل والمرأة في رحمها.
Elmalılı Hamdi YazırO su, erkeğin sulbü ile kadının göğüs kemikleri arasından çıkar
Süleyman AteşBel ile kaburga kemikleri arasından çıkan (bir sudan)
«يخرج من بين الصلب» للرجل «والترائب» للمرأة وهي عظام الصدر.
Elmalılı Hamdi YazırElbette Allah'ın onu döndürmeye gücü yeter
Süleyman AteşO (Allah), onu tekrar döndür(üp yarat)mağa kadirdir
«إنه» تعالى «على رجعه» بعث الإنسان بعد موته «لقادر» فإذا اعتبر أصله علم أن القادر على ذلك قادر على بعثه.
Elmalılı Hamdi YazırO gün bütün sırlar yoklanıp, meydana çıkarılır
Süleyman AteşGizlilerin (ortaya dökülüp) yoklanacağı gün
«يوم تبلى» تختبر وتكشف «السرائر» ضمائر القلوب في العقائد والنيات.
Elmalılı Hamdi Yazırİnsanın o gün ne bir gücü vardır, ne de bir yardımcısı
Süleyman Ateşİnsanın ne bir gücü, ne de bir yardımcısı vardır
«فما له» لمنكر البعث «من قوة» يمتنع بها من العذاب «ولا ناصر» يدفعه عنه.
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun o dönüşlü göğe
Süleyman AteşDönüşlü göğe andolsun
«والسماء ذات الرجع» المطر لعوده كل حين.
Elmalılı Hamdi YazırO yarılıp çatlayan yere
Süleyman Ateş(Bitkilerin çıkması için) Çatlayan yere andolsun ki
«والأرض ذات الصدع» الشق عن النبات.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz Kur'ân, ayırıcı bir sözdür
Süleyman AteşO (Kur'an), elbette (hak ile batılı) ayırdedici bir sözdür
«إنه» أي القرآن «لقول فصل» يفصل بين الحق والباطل.
Elmalılı Hamdi YazırO asla bir şaka değildir
Süleyman AteşO, şaka değildir
«وما هو بالهزل» باللعب والباطل.
Elmalılı Hamdi YazırHaberin olsun ki, kâfirler hep hile kuruyorlar
Süleyman AteşOnlar (onu iptal etmek için) bir tuzak kuruyorlar
«إنهم» أي الكفار «يكيدون كيدا» يعملون المكايد للنبي صلى الله عليه وسلم.
Elmalılı Hamdi YazırBen de hilelerine karşılık veririm
Süleyman AteşBen de (onları yakalamak için) bir tuzak kuruyorum
«وأكيد كيدا» أستدرجهم من حيث لا يعلمون.
Elmalılı Hamdi YazırOnun için sen kâfirlere mühlet ver, onlara az bir zaman tanı
Süleyman AteşHele sen o kafirlere mühlet ver, biraz bırak onları (bildiklerine gitsinler)
«فمهِّل» يا محمد «الكافرين أمهلهم» تأكيد حسَّنهُ مخالفة اللفظ، أي أنظرهم «رويدا» قليلا وهو مصدر مؤكد لمعنى العامل مصغر رود أو أرواد على الترخيم وقد أخذهم الله تعالى ببدر ونسخ الإمهال بآية السيف، أي الأمر بالقتال والجهاد.