92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Saheeh InternationalBy the night when it covers
Elmalılı Hamdi YazırÖrttüğü zaman geceye
Ali BulaçSarıp-örttüğü zaman geceye andolsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Saheeh InternationalAnd [by] the day when it appears
Elmalılı Hamdi YazırAçıldığı zaman gündüze
Ali BulaçParıldayıp-aydınlandığı zaman gündüze
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Saheeh InternationalAnd [by] He who created the male and female
Elmalılı Hamdi YazırErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
Ali BulaçErkeği ve dişiyi yaratana
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Saheeh InternationalIndeed, your efforts are diverse
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten sizin işiniz başka başkadır
Ali BulaçGerçekten sizin çabalarınız (çelişkili, parça parça) darmadağınıktır
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Saheeh InternationalAs for he who gives and fears Allah
Elmalılı Hamdi YazırBundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa
Ali BulaçFakat kim verir ve korkup-sakınırsa
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Saheeh InternationalAnd believes in the best [reward]
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzel olanı doğrularsa
Ali BulaçVe en güzel olanı doğrularsa
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Saheeh InternationalWe will ease him toward ease
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu en kolay yola muvaffak kılacağız
Ali BulaçBiz de onu kolay olan için başarılı kılacağız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Saheeh InternationalBut as for he who withholds and considers himself free of need
Elmalılı Hamdi YazırKim de cimrilik eder ve kendini hiçbir şeye ihtiyacı kalmamış görür
Ali BulaçKim de cimrilik eder, kendini müstağni görürse
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Saheeh InternationalAnd denies the best [reward]
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzeli de yalanlarsa
Ali BulaçVe en güzel olanı yalan sayarsa
«وكذب بالحسنى».
Saheeh InternationalWe will ease him toward difficulty
Elmalılı Hamdi YazırOnu da en zor yola hazırlarız
Ali BulaçBiz de ona en zorlu olanı (azaba uğramasını) kolaylaştıracağız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Saheeh InternationalAnd what will his wealth avail him when he falls
Elmalılı Hamdi YazırÇukura yuvarlandığı zaman malı onu kurtaramayacak
Ali BulaçTereddi edeceği (başaşağı düşüşe uğrayacağı) zaman, malı ona hiç yarar sağlamaz
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Saheeh InternationalIndeed, [incumbent] upon Us is guidance
Elmalılı Hamdi YazırDoğru yolu göstermek muhakkak bize aittir
Ali BulaçŞüphesiz, Bize ait olan, yol göstermektir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Saheeh InternationalAnd indeed, to Us belongs the Hereafter and the first [life]
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz ahiret de dünya da bizimdir
Ali BulaçGerçekten, son da, ilk de (ahiret ve dünya) Bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Saheeh InternationalSo I have warned you of a Fire which is blazing
Elmalılı Hamdi YazırBen sizi köpürdükçe köpüren bir ateşe karşı uyardım
Ali BulaçArtık sizi, 'alevleri kabardıkça kabaran' bir ateşle uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Saheeh InternationalNone will [enter to] burn therein except the most wretched one
Elmalılı Hamdi YazırOna ancak en azgın olan girer
Ali BulaçOna, ancak en bedbaht olandan başkası yollanmaz
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Saheeh InternationalWho had denied and turned away
Elmalılı Hamdi YazırÖyle azgın ki, yalanlamış ve sırtını dönmüştür
Ali BulaçKi o, yalanlamış ve yüz çevirmişti
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Saheeh InternationalBut the righteous one will avoid it
Elmalılı Hamdi YazırEn çok korunan ise ondan uzaklaştırılacaktır
Ali BulaçSakınan ise, ondan uzak tutulacaktır
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Saheeh International[He] who gives [from] his wealth to purify himself
Elmalılı Hamdi YazırO ki, Allah yolunda malını verir, temizlenir
Ali BulaçKi o, malını vererek temizlenip-arınır
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Saheeh InternationalAnd not [giving] for anyone who has [done him] a favor to be rewarded
Elmalılı Hamdi YazırOnun yanında, başka bir kimse için karşılığı verilecek hiçbir nimet yoktur
Ali BulaçOnun yanında hiç kimsenin karşılığı verilecek bir nimeti (borcu) yoktur
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Saheeh InternationalBut only seeking the countenance of his Lord, Most High
Elmalılı Hamdi YazırO ancak yüce Rabbinin rızasını aramak için verir
Ali BulaçAncak Yüce Rabbinin rızasını aramak için (verir)
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Saheeh InternationalAnd he is going to be satisfied
Elmalılı Hamdi YazırElbette yakında kendisi de hoşnut olacaktır
Ali BulaçMuhakkak kendisi de ileride razı olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.