92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Yusuf AliBy the Night as it conceals (the light)
Süleyman AteşÖrttüğü zaman geceye andolsun
Elmalılı Hamdi YazırÖrttüğü zaman geceye
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Yusuf AliBy the Day as it appears in glory
Süleyman AteşGöründüğü zaman gündüze andolsun
Elmalılı Hamdi YazırAçıldığı zaman gündüze
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Yusuf AliBy (the mystery of) the creation of male and female
Süleyman AteşErkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki
Elmalılı Hamdi YazırErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Yusuf AliVerily, (the ends) ye strive for are diverse
Süleyman AteşSizin işiniz çeşit çeşittir
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten sizin işiniz başka başkadır
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Yusuf AliSo he who gives (in charity) and fears (God)
Süleyman AteşKim (hayır için) verir, korunursa
Elmalılı Hamdi YazırBundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Yusuf AliAnd (in all sincerity) testifies to the best
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü doğrularsa
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzel olanı doğrularsa
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Bliss
Süleyman AteşOna en kolay(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu en kolay yola muvaffak kılacağız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Yusuf AliBut he who is a greedy miser and thinks himself self-sufficient
Süleyman AteşKim de cimrilik eder, kendini zengin (ve kendine yeterli) görürse
Elmalılı Hamdi YazırKim de cimrilik eder ve kendini hiçbir şeye ihtiyacı kalmamış görür
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Yusuf AliAnd gives the lie to the best
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü de yalanlarsa
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzeli de yalanlarsa
«وكذب بالحسنى».
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Misery
Süleyman AteşOna da en güç(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Elmalılı Hamdi YazırOnu da en zor yola hazırlarız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Yusuf AliNor will his wealth profit him when he falls headlong (into the Pit)
Süleyman AteşÇukura düştüğü zaman malı ona hiçbir fayda sağlamaz
Elmalılı Hamdi YazırÇukura yuvarlandığı zaman malı onu kurtaramayacak
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Yusuf AliVerily We take upon Ourselves to guide
Süleyman AteşDoğru yola iletmek bize aittir
Elmalılı Hamdi YazırDoğru yolu göstermek muhakkak bize aittir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Yusuf AliAnd verily unto Us (belong) the End and the Beginning
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de dünya da) bizimdir
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz ahiret de dünya da bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Yusuf AliTherefore do I warn you of a Fire blazing fiercely
Süleyman AteşBen sizi alev saçan bir ateşe karşı uyardım
Elmalılı Hamdi YazırBen sizi köpürdükçe köpüren bir ateşe karşı uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Yusuf AliNone shall reach it but those most unfortunate ones
Süleyman AteşOna ancak haydut olan girer
Elmalılı Hamdi YazırOna ancak en azgın olan girer
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Yusuf AliWho give the lie to Truth and turn their backs
Süleyman AteşO ki, yalanlandı ve sırtını döndü
Elmalılı Hamdi YazırÖyle azgın ki, yalanlamış ve sırtını dönmüştür
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Yusuf AliBut those most devoted to God shall be removed far from it
Süleyman AteşEn çok korunan da ondan uzak tutulur
Elmalılı Hamdi YazırEn çok korunan ise ondan uzaklaştırılacaktır
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Yusuf AliThose who spend their wealth for increase in self-purification
Süleyman AteşO ki malını hayra vererek arınır, yücelir
Elmalılı Hamdi YazırO ki, Allah yolunda malını verir, temizlenir
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Yusuf AliAnd have in their minds no favour from anyone for which a reward is expected in return
Süleyman AteşVe onun yanında, hiç kimsenin karşılık verilecek bir ni'meti yoktur (o, verdiğini kendisine yapılan bir iyiliğin karşılığı olarak değil)
Elmalılı Hamdi YazırOnun yanında, başka bir kimse için karşılığı verilecek hiçbir nimet yoktur
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Yusuf AliBut only the desire to seek for the Countenance of their Lord Most High
Süleyman AteşYalnız yüce Rabbinin rızası için verir
Elmalılı Hamdi YazırO ancak yüce Rabbinin rızasını aramak için verir
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Yusuf AliAnd soon will they attain (complete) satisfaction
Süleyman AteşYakında kendisi de (Allah'ın verceği ni'metle) razı olacaktır
Elmalılı Hamdi YazırElbette yakında kendisi de hoşnut olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.