92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Ali BulaçSarıp-örttüğü zaman geceye andolsun
Diyanet İşleri MealiKararıp ortalığı bürüdüğü zaman geceye and olsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Ali BulaçParıldayıp-aydınlandığı zaman gündüze
Diyanet İşleri MealiAçılıp aydınlattığı zaman gündüze and olsun
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Ali BulaçErkeği ve dişiyi yaratana
Diyanet İşleri MealiErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Ali BulaçGerçekten sizin çabalarınız (çelişkili, parça parça) darmadağınıktır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu sizin çalışmalarınız çeşitlidir
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Ali BulaçFakat kim verir ve korkup-sakınırsa
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Ali BulaçVe en güzel olanı doğrularsa
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Ali BulaçBiz de onu kolay olan için başarılı kılacağız
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Ali BulaçKim de cimrilik eder, kendini müstağni görürse
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Ali BulaçVe en güzel olanı yalan sayarsa
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«وكذب بالحسنى».
Ali BulaçBiz de ona en zorlu olanı (azaba uğramasını) kolaylaştıracağız
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Ali BulaçTereddi edeceği (başaşağı düşüşe uğrayacağı) zaman, malı ona hiç yarar sağlamaz
Diyanet İşleri MealiO kimse ölüp ateşe yuvarlandığı zaman, malı ona fayda vermez
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Ali BulaçŞüphesiz, Bize ait olan, yol göstermektir
Diyanet İşleri MealiBize düşen sadece doğru yolu göstermektir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Ali BulaçGerçekten, son da, ilk de (ahiret ve dünya) Bizimdir
Diyanet İşleri MealiŞüphesiz ahiret de, dünya da Bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Ali BulaçArtık sizi, 'alevleri kabardıkça kabaran' bir ateşle uyardım
Diyanet İşleri MealiSizi alevler saçan ateşle uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Ali BulaçOna, ancak en bedbaht olandan başkası yollanmaz
Diyanet İşleri MealiOraya, yalanlayıp yüz çevirmiş olan o en azgından başkası yaslanmaz
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Ali BulaçKi o, yalanlamış ve yüz çevirmişti
Diyanet İşleri MealiOraya, yalanlayıp yüz çevirmiş olan o en azgından başkası yaslanmaz
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Ali BulaçSakınan ise, ondan uzak tutulacaktır
Diyanet İşleri MealiArınmak için malını veren, en çok sakınan kimse ise ondan uzak tutulur
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Ali BulaçKi o, malını vererek temizlenip-arınır
Diyanet İşleri MealiArınmak için malını veren, en çok sakınan kimse ise ondan uzak tutulur
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Ali BulaçOnun yanında hiç kimsenin karşılığı verilecek bir nimeti (borcu) yoktur
Diyanet İşleri MealiO yaptığı iyiliği birinden karşılık görmek için değil, ancak yüce Rabbinin hoşnudluğunu (rızasını) gözeterek yapmıştır
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Ali BulaçAncak Yüce Rabbinin rızasını aramak için (verir)
Diyanet İşleri MealiO yaptığı iyiliği birinden karşılık görmek için değil, ancak yüce Rabbinin hoşnudluğunu (rızasını) gözeterek yapmıştır
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Ali BulaçMuhakkak kendisi de ileride razı olacaktır
Diyanet İşleri MealiElbette kendisi de hoşnut (razı) olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.