92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Elmalılı Hamdi YazırÖrttüğü zaman geceye
Yusuf AliBy the Night as it conceals (the light)
Süleyman AteşÖrttüğü zaman geceye andolsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Elmalılı Hamdi YazırAçıldığı zaman gündüze
Yusuf AliBy the Day as it appears in glory
Süleyman AteşGöründüğü zaman gündüze andolsun
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Elmalılı Hamdi YazırErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
Yusuf AliBy (the mystery of) the creation of male and female
Süleyman AteşErkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten sizin işiniz başka başkadır
Yusuf AliVerily, (the ends) ye strive for are diverse
Süleyman AteşSizin işiniz çeşit çeşittir
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Elmalılı Hamdi YazırBundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa
Yusuf AliSo he who gives (in charity) and fears (God)
Süleyman AteşKim (hayır için) verir, korunursa
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzel olanı doğrularsa
Yusuf AliAnd (in all sincerity) testifies to the best
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü doğrularsa
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu en kolay yola muvaffak kılacağız
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Bliss
Süleyman AteşOna en kolay(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Elmalılı Hamdi YazırKim de cimrilik eder ve kendini hiçbir şeye ihtiyacı kalmamış görür
Yusuf AliBut he who is a greedy miser and thinks himself self-sufficient
Süleyman AteşKim de cimrilik eder, kendini zengin (ve kendine yeterli) görürse
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzeli de yalanlarsa
Yusuf AliAnd gives the lie to the best
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü de yalanlarsa
«وكذب بالحسنى».
Elmalılı Hamdi YazırOnu da en zor yola hazırlarız
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Misery
Süleyman AteşOna da en güç(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Elmalılı Hamdi YazırÇukura yuvarlandığı zaman malı onu kurtaramayacak
Yusuf AliNor will his wealth profit him when he falls headlong (into the Pit)
Süleyman AteşÇukura düştüğü zaman malı ona hiçbir fayda sağlamaz
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Elmalılı Hamdi YazırDoğru yolu göstermek muhakkak bize aittir
Yusuf AliVerily We take upon Ourselves to guide
Süleyman AteşDoğru yola iletmek bize aittir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz ahiret de dünya da bizimdir
Yusuf AliAnd verily unto Us (belong) the End and the Beginning
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de dünya da) bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Elmalılı Hamdi YazırBen sizi köpürdükçe köpüren bir ateşe karşı uyardım
Yusuf AliTherefore do I warn you of a Fire blazing fiercely
Süleyman AteşBen sizi alev saçan bir ateşe karşı uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Elmalılı Hamdi YazırOna ancak en azgın olan girer
Yusuf AliNone shall reach it but those most unfortunate ones
Süleyman AteşOna ancak haydut olan girer
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Elmalılı Hamdi YazırÖyle azgın ki, yalanlamış ve sırtını dönmüştür
Yusuf AliWho give the lie to Truth and turn their backs
Süleyman AteşO ki, yalanlandı ve sırtını döndü
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Elmalılı Hamdi YazırEn çok korunan ise ondan uzaklaştırılacaktır
Yusuf AliBut those most devoted to God shall be removed far from it
Süleyman AteşEn çok korunan da ondan uzak tutulur
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Elmalılı Hamdi YazırO ki, Allah yolunda malını verir, temizlenir
Yusuf AliThose who spend their wealth for increase in self-purification
Süleyman AteşO ki malını hayra vererek arınır, yücelir
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Elmalılı Hamdi YazırOnun yanında, başka bir kimse için karşılığı verilecek hiçbir nimet yoktur
Yusuf AliAnd have in their minds no favour from anyone for which a reward is expected in return
Süleyman AteşVe onun yanında, hiç kimsenin karşılık verilecek bir ni'meti yoktur (o, verdiğini kendisine yapılan bir iyiliğin karşılığı olarak değil)
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Elmalılı Hamdi YazırO ancak yüce Rabbinin rızasını aramak için verir
Yusuf AliBut only the desire to seek for the Countenance of their Lord Most High
Süleyman AteşYalnız yüce Rabbinin rızası için verir
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Elmalılı Hamdi YazırElbette yakında kendisi de hoşnut olacaktır
Yusuf AliAnd soon will they attain (complete) satisfaction
Süleyman AteşYakında kendisi de (Allah'ın verceği ni'metle) razı olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.