92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Elmalılı Hamdi YazırÖrttüğü zaman geceye
Süleyman AteşÖrttüğü zaman geceye andolsun
Ali BulaçSarıp-örttüğü zaman geceye andolsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Elmalılı Hamdi YazırAçıldığı zaman gündüze
Süleyman AteşGöründüğü zaman gündüze andolsun
Ali BulaçParıldayıp-aydınlandığı zaman gündüze
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Elmalılı Hamdi YazırErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
Süleyman AteşErkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki
Ali BulaçErkeği ve dişiyi yaratana
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten sizin işiniz başka başkadır
Süleyman AteşSizin işiniz çeşit çeşittir
Ali BulaçGerçekten sizin çabalarınız (çelişkili, parça parça) darmadağınıktır
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Elmalılı Hamdi YazırBundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa
Süleyman AteşKim (hayır için) verir, korunursa
Ali BulaçFakat kim verir ve korkup-sakınırsa
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzel olanı doğrularsa
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü doğrularsa
Ali BulaçVe en güzel olanı doğrularsa
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu en kolay yola muvaffak kılacağız
Süleyman AteşOna en kolay(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Ali BulaçBiz de onu kolay olan için başarılı kılacağız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Elmalılı Hamdi YazırKim de cimrilik eder ve kendini hiçbir şeye ihtiyacı kalmamış görür
Süleyman AteşKim de cimrilik eder, kendini zengin (ve kendine yeterli) görürse
Ali BulaçKim de cimrilik eder, kendini müstağni görürse
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzeli de yalanlarsa
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü de yalanlarsa
Ali BulaçVe en güzel olanı yalan sayarsa
«وكذب بالحسنى».
Elmalılı Hamdi YazırOnu da en zor yola hazırlarız
Süleyman AteşOna da en güç(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Ali BulaçBiz de ona en zorlu olanı (azaba uğramasını) kolaylaştıracağız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Elmalılı Hamdi YazırÇukura yuvarlandığı zaman malı onu kurtaramayacak
Süleyman AteşÇukura düştüğü zaman malı ona hiçbir fayda sağlamaz
Ali BulaçTereddi edeceği (başaşağı düşüşe uğrayacağı) zaman, malı ona hiç yarar sağlamaz
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Elmalılı Hamdi YazırDoğru yolu göstermek muhakkak bize aittir
Süleyman AteşDoğru yola iletmek bize aittir
Ali BulaçŞüphesiz, Bize ait olan, yol göstermektir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz ahiret de dünya da bizimdir
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de dünya da) bizimdir
Ali BulaçGerçekten, son da, ilk de (ahiret ve dünya) Bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Elmalılı Hamdi YazırBen sizi köpürdükçe köpüren bir ateşe karşı uyardım
Süleyman AteşBen sizi alev saçan bir ateşe karşı uyardım
Ali BulaçArtık sizi, 'alevleri kabardıkça kabaran' bir ateşle uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Elmalılı Hamdi YazırOna ancak en azgın olan girer
Süleyman AteşOna ancak haydut olan girer
Ali BulaçOna, ancak en bedbaht olandan başkası yollanmaz
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Elmalılı Hamdi YazırÖyle azgın ki, yalanlamış ve sırtını dönmüştür
Süleyman AteşO ki, yalanlandı ve sırtını döndü
Ali BulaçKi o, yalanlamış ve yüz çevirmişti
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Elmalılı Hamdi YazırEn çok korunan ise ondan uzaklaştırılacaktır
Süleyman AteşEn çok korunan da ondan uzak tutulur
Ali BulaçSakınan ise, ondan uzak tutulacaktır
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Elmalılı Hamdi YazırO ki, Allah yolunda malını verir, temizlenir
Süleyman AteşO ki malını hayra vererek arınır, yücelir
Ali BulaçKi o, malını vererek temizlenip-arınır
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Elmalılı Hamdi YazırOnun yanında, başka bir kimse için karşılığı verilecek hiçbir nimet yoktur
Süleyman AteşVe onun yanında, hiç kimsenin karşılık verilecek bir ni'meti yoktur (o, verdiğini kendisine yapılan bir iyiliğin karşılığı olarak değil)
Ali BulaçOnun yanında hiç kimsenin karşılığı verilecek bir nimeti (borcu) yoktur
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Elmalılı Hamdi YazırO ancak yüce Rabbinin rızasını aramak için verir
Süleyman AteşYalnız yüce Rabbinin rızası için verir
Ali BulaçAncak Yüce Rabbinin rızasını aramak için (verir)
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Elmalılı Hamdi YazırElbette yakında kendisi de hoşnut olacaktır
Süleyman AteşYakında kendisi de (Allah'ın verceği ni'metle) razı olacaktır
Ali BulaçMuhakkak kendisi de ileride razı olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.