92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Süleyman AteşÖrttüğü zaman geceye andolsun
Yusuf AliBy the Night as it conceals (the light)
Elmalılı Hamdi YazırÖrttüğü zaman geceye
Ali BulaçSarıp-örttüğü zaman geceye andolsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Süleyman AteşGöründüğü zaman gündüze andolsun
Yusuf AliBy the Day as it appears in glory
Elmalılı Hamdi YazırAçıldığı zaman gündüze
Ali BulaçParıldayıp-aydınlandığı zaman gündüze
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Süleyman AteşErkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki
Yusuf AliBy (the mystery of) the creation of male and female
Elmalılı Hamdi YazırErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
Ali BulaçErkeği ve dişiyi yaratana
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Süleyman AteşSizin işiniz çeşit çeşittir
Yusuf AliVerily, (the ends) ye strive for are diverse
Elmalılı Hamdi YazırGerçekten sizin işiniz başka başkadır
Ali BulaçGerçekten sizin çabalarınız (çelişkili, parça parça) darmadağınıktır
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Süleyman AteşKim (hayır için) verir, korunursa
Yusuf AliSo he who gives (in charity) and fears (God)
Elmalılı Hamdi YazırBundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa
Ali BulaçFakat kim verir ve korkup-sakınırsa
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü doğrularsa
Yusuf AliAnd (in all sincerity) testifies to the best
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzel olanı doğrularsa
Ali BulaçVe en güzel olanı doğrularsa
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Süleyman AteşOna en kolay(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Bliss
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu en kolay yola muvaffak kılacağız
Ali BulaçBiz de onu kolay olan için başarılı kılacağız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Süleyman AteşKim de cimrilik eder, kendini zengin (ve kendine yeterli) görürse
Yusuf AliBut he who is a greedy miser and thinks himself self-sufficient
Elmalılı Hamdi YazırKim de cimrilik eder ve kendini hiçbir şeye ihtiyacı kalmamış görür
Ali BulaçKim de cimrilik eder, kendini müstağni görürse
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü de yalanlarsa
Yusuf AliAnd gives the lie to the best
Elmalılı Hamdi YazırVe en güzeli de yalanlarsa
Ali BulaçVe en güzel olanı yalan sayarsa
«وكذب بالحسنى».
Süleyman AteşOna da en güç(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Yusuf AliWe will indeed make smooth for him the path to Misery
Elmalılı Hamdi YazırOnu da en zor yola hazırlarız
Ali BulaçBiz de ona en zorlu olanı (azaba uğramasını) kolaylaştıracağız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Süleyman AteşÇukura düştüğü zaman malı ona hiçbir fayda sağlamaz
Yusuf AliNor will his wealth profit him when he falls headlong (into the Pit)
Elmalılı Hamdi YazırÇukura yuvarlandığı zaman malı onu kurtaramayacak
Ali BulaçTereddi edeceği (başaşağı düşüşe uğrayacağı) zaman, malı ona hiç yarar sağlamaz
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Süleyman AteşDoğru yola iletmek bize aittir
Yusuf AliVerily We take upon Ourselves to guide
Elmalılı Hamdi YazırDoğru yolu göstermek muhakkak bize aittir
Ali BulaçŞüphesiz, Bize ait olan, yol göstermektir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de dünya da) bizimdir
Yusuf AliAnd verily unto Us (belong) the End and the Beginning
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz ahiret de dünya da bizimdir
Ali BulaçGerçekten, son da, ilk de (ahiret ve dünya) Bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Süleyman AteşBen sizi alev saçan bir ateşe karşı uyardım
Yusuf AliTherefore do I warn you of a Fire blazing fiercely
Elmalılı Hamdi YazırBen sizi köpürdükçe köpüren bir ateşe karşı uyardım
Ali BulaçArtık sizi, 'alevleri kabardıkça kabaran' bir ateşle uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Süleyman AteşOna ancak haydut olan girer
Yusuf AliNone shall reach it but those most unfortunate ones
Elmalılı Hamdi YazırOna ancak en azgın olan girer
Ali BulaçOna, ancak en bedbaht olandan başkası yollanmaz
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Süleyman AteşO ki, yalanlandı ve sırtını döndü
Yusuf AliWho give the lie to Truth and turn their backs
Elmalılı Hamdi YazırÖyle azgın ki, yalanlamış ve sırtını dönmüştür
Ali BulaçKi o, yalanlamış ve yüz çevirmişti
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Süleyman AteşEn çok korunan da ondan uzak tutulur
Yusuf AliBut those most devoted to God shall be removed far from it
Elmalılı Hamdi YazırEn çok korunan ise ondan uzaklaştırılacaktır
Ali BulaçSakınan ise, ondan uzak tutulacaktır
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Süleyman AteşO ki malını hayra vererek arınır, yücelir
Yusuf AliThose who spend their wealth for increase in self-purification
Elmalılı Hamdi YazırO ki, Allah yolunda malını verir, temizlenir
Ali BulaçKi o, malını vererek temizlenip-arınır
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Süleyman AteşVe onun yanında, hiç kimsenin karşılık verilecek bir ni'meti yoktur (o, verdiğini kendisine yapılan bir iyiliğin karşılığı olarak değil)
Yusuf AliAnd have in their minds no favour from anyone for which a reward is expected in return
Elmalılı Hamdi YazırOnun yanında, başka bir kimse için karşılığı verilecek hiçbir nimet yoktur
Ali BulaçOnun yanında hiç kimsenin karşılığı verilecek bir nimeti (borcu) yoktur
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Süleyman AteşYalnız yüce Rabbinin rızası için verir
Yusuf AliBut only the desire to seek for the Countenance of their Lord Most High
Elmalılı Hamdi YazırO ancak yüce Rabbinin rızasını aramak için verir
Ali BulaçAncak Yüce Rabbinin rızasını aramak için (verir)
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Süleyman AteşYakında kendisi de (Allah'ın verceği ni'metle) razı olacaktır
Yusuf AliAnd soon will they attain (complete) satisfaction
Elmalılı Hamdi YazırElbette yakında kendisi de hoşnut olacaktır
Ali BulaçMuhakkak kendisi de ileride razı olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.