92. Al-Lail سُورَةُ اللَّيۡلِ
Süleyman AteşÖrttüğü zaman geceye andolsun
Diyanet İşleri MealiKararıp ortalığı bürüdüğü zaman geceye and olsun
«والليل إذا يغشى» بظلمته كل ما بين السماء والأرض.
Süleyman AteşGöründüğü zaman gündüze andolsun
Diyanet İşleri MealiAçılıp aydınlattığı zaman gündüze and olsun
«والنهار إذا تجلى» تكشف وظهر وإذا في الموضوعين لمجرد الظرفية والعامل فيها فعل القسم.
Süleyman AteşErkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki
Diyanet İşleri MealiErkeği ve dişiyi yaratana and olsun ki
«وما» بمعنى من أو مصدرية «خلق الذكر والأنثى» آدم وحواء وكل ذكر وكل أنثى، والخنثى المشكل عندنا ذكر أو أنثى عند الله تعالى فيحنث بتكليمه من حلف لا يكلم لا يكلم ذكرا ولا أنثى.
Süleyman AteşSizin işiniz çeşit çeşittir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu sizin çalışmalarınız çeşitlidir
«إن سعيكم» عملكم «لشتى» مختلف فعامل للجنة بالطاعة وعامل للنار بالمعصية.
Süleyman AteşKim (hayır için) verir, korunursa
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«فأما من أعطى» حق الله «واتقى» الله.
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü doğrularsa
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«وصدَّق بالحسنى» أي بلا إله إلا الله في الموضوعين.
Süleyman AteşOna en kolay(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Diyanet İşleri MealiElinde bulunandan verenin, Allah'a karşı gelmekten sakınanın, en güzel söz olan Allah'ın birliğini doğrulayanın işlerini kolaylaştırırız
«فسنسيره لليسرى» للجنة.
Süleyman AteşKim de cimrilik eder, kendini zengin (ve kendine yeterli) görürse
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«وأما من بخل» بحق الله «واستغنى» عن ثوابه.
Süleyman AteşVe en güzel(söz)ü de yalanlarsa
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«وكذب بالحسنى».
Süleyman AteşOna da en güç(yolda gitmey)i kolaylaştırırız
Diyanet İşleri MealiAma, cimrilik eden, kendini Allah'tan müstağni sayan, en güzel sözü yalanlayan kimsenin güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız
«فسنسيره» نهيئه «للعسرى» للنار.
Süleyman AteşÇukura düştüğü zaman malı ona hiçbir fayda sağlamaz
Diyanet İşleri MealiO kimse ölüp ateşe yuvarlandığı zaman, malı ona fayda vermez
«وما» نافية «يغني عنه ماله إذا تردَّى» في النار.
Süleyman AteşDoğru yola iletmek bize aittir
Diyanet İşleri MealiBize düşen sadece doğru yolu göstermektir
«إن علينا لَلهدى» لتبيين طريق الهدى من طريق الضلال ليمتثل أمرنا بسلوك الأول ونهينا عن ارتكاب الثاني.
Süleyman AteşSon da ilk de (ahiret de dünya da) bizimdir
Diyanet İşleri MealiŞüphesiz ahiret de, dünya da Bizimdir
«وإن لنا للآخرة والأولى» أي الدنيا فمن طلبهما من غيرنا فقد أخطأ.
Süleyman AteşBen sizi alev saçan bir ateşe karşı uyardım
Diyanet İşleri MealiSizi alevler saçan ateşle uyardım
«فأنذرتكم» خوفتكم يا أهل مكة «نارا تلظى» بحذف إحدى التاءين من الأصل وقريء بثبوتها، أي تتوقد.
Süleyman AteşOna ancak haydut olan girer
Diyanet İşleri MealiOraya, yalanlayıp yüz çevirmiş olan o en azgından başkası yaslanmaz
«لا يصلاها» يدخلها «إلا الأشقى» بمعنى الشقي.
Süleyman AteşO ki, yalanlandı ve sırtını döndü
Diyanet İşleri MealiOraya, yalanlayıp yüz çevirmiş olan o en azgından başkası yaslanmaz
(الذي كذب) النبي (وتولى) عن الإيمان وهذا الحصر مؤول لقوله تعالى: "" ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء "" فيكون المراد الصلي المؤبد.
Süleyman AteşEn çok korunan da ondan uzak tutulur
Diyanet İşleri MealiArınmak için malını veren, en çok sakınan kimse ise ondan uzak tutulur
«وسيجنبها» يبعد عنها «الأتقى» بمعنى التقي.
Süleyman AteşO ki malını hayra vererek arınır, yücelir
Diyanet İşleri MealiArınmak için malını veren, en çok sakınan kimse ise ondan uzak tutulur
«الذي يؤتي ماله يتزكى» متزكيا به عند الله تعالى بأن يخرجه لله تعالى لا رياء ولا سمعة، فيكون زاكيا عند الله، وهذا نزل في الصدّيق رضي الله عنه لما اشترى بلالا المعذب على إيمانه وأعتقه، فقال الكفار: إنما فعل ذلك ليد كانت له عنده فنزلت.
Süleyman AteşVe onun yanında, hiç kimsenin karşılık verilecek bir ni'meti yoktur (o, verdiğini kendisine yapılan bir iyiliğin karşılığı olarak değil)
Diyanet İşleri MealiO yaptığı iyiliği birinden karşılık görmek için değil, ancak yüce Rabbinin hoşnudluğunu (rızasını) gözeterek yapmıştır
«وما لأحد عنده من نعمة تُجزى».
Süleyman AteşYalnız yüce Rabbinin rızası için verir
Diyanet İşleri MealiO yaptığı iyiliği birinden karşılık görmek için değil, ancak yüce Rabbinin hoşnudluğunu (rızasını) gözeterek yapmıştır
«إلا» لكن فعل ذلك «ابتغاء وجه ربه الأعلى» أي طلب ثواب الله.
Süleyman AteşYakında kendisi de (Allah'ın verceği ni'metle) razı olacaktır
Diyanet İşleri MealiElbette kendisi de hoşnut (razı) olacaktır
«ولسوف يرضى» بما يُعطاه من الثواب في الجنة والآية تشمل من فعل مثل فعله رضي الله تعالى عنه فيبعده عن النار ويثاب.