96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Saheeh InternationalRecite in the name of your Lord who created
Elmalılı Hamdi YazırYaratan Rabbinin adıyla oku
Süleyman AteşYaratan Rabbinin adıyle oku
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Saheeh InternationalCreated man from a clinging substance
Elmalılı Hamdi YazırO, insanı bir alekadan (embriyodan) yarattı
Süleyman AteşO, insanı alaktan (embriyodan) yarattı
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Saheeh InternationalRecite, and your Lord is the most Generous
Elmalılı Hamdi YazırOku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir
Süleyman AteşOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Saheeh InternationalWho taught by the pen
Elmalılı Hamdi YazırO Rab ki kalemle yazmayı öğretti
Süleyman AteşO ki kalemle (yazmayı) öğretti
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Saheeh InternationalTaught man that which he knew not
Elmalılı Hamdi Yazırİnsana bilmediği şeyleri öğretti
Süleyman Ateşİnsana bilmediğini öğretti
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Saheeh InternationalNo! [But] indeed, man transgresses
Elmalılı Hamdi YazırHayır! Doğrusu (kâfir) insan azgınlık eder
Süleyman AteşHayır, (Rabbinin bu kadar iyiliğine rağmen yine) insan azar
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Saheeh InternationalBecause he sees himself self-sufficient
Elmalılı Hamdi YazırKendisinin muhtaç olmadığını zannettiği için
Süleyman AteşKendini zengin (kendine yeterli) gördüğü için
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Saheeh InternationalIndeed, to your Lord is the return
Elmalılı Hamdi YazırMuhakkak ki dönüş mutlaka Rabbinedir
Süleyman AteşAma dönüş Rabbinedir (O'nun huzurunda bu azgınlığının hesabını verecektir)
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Saheeh InternationalHave you seen the one who forbids
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Süleyman AteşGördün mü şu men'edeni
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Saheeh InternationalA servant when he prays
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Süleyman AteşNamaz kılarken bir kulu (namazdan)
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Saheeh InternationalHave you seen if he is upon guidance
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü (ne dersin?), ya o (kul) doğru yolda olur
Süleyman AteşGördün mü, ya o (kul) doğru yolda olur
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Saheeh InternationalOr enjoins righteousness
Elmalılı Hamdi YazırVeya kötülüklerden sakınmayı emrederse
Süleyman AteşYahut kötülüklerden korunmayı emrederse
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Saheeh InternationalHave you seen if he denies and turns away
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar, yüzçevirirse
Süleyman AteşGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar yüz çevirirse? (O zaman bu yaptığı kendisi için iyi mi olur)
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Saheeh InternationalDoes he not know that Allah sees
Elmalılı Hamdi YazırO adam, Allah'ın kendini gördüğünü hiç bilmiyor mu
Süleyman AteşAllah'ın (daima kendisini) gördüğünü bilmedi mi (o)
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Saheeh InternationalNo! If he does not desist, We will surely drag him by the forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Süleyman AteşHayır, (olmaz böyle şey), eğer bundan vazgeçmezse (onu) perçem(in)den yakalar(ateşe sürükler)iz
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Saheeh InternationalA lying, sinning forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Süleyman AteşO yalancı, günahkar perçem(den)
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Saheeh InternationalThen let him call his associates
Elmalılı Hamdi YazırO zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın
Süleyman AteşO zaman (o gitsin) de meclisini (adamlarını) çağırsın
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Saheeh InternationalWe will call the angels of Hell
Elmalılı Hamdi YazırBiz de Zebanileri çağıracağız
Süleyman AteşBiz de zebanileri çağıracağız
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Saheeh InternationalNo! Do not obey him. But prostrate and draw near [to Allah]
Elmalılı Hamdi YazırSakın onu dinleme de (Rabbine) secde et ve yaklaş
Süleyman AteşHayır, ona boyun eğme; (Rabbine) secde et ve yaklaş
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.