96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Ali BulaçYaratan Rabbin adıyla oku
Yusuf AliProclaim! (or read!) in the name of thy Lord and Cherisher, Who created
Elmalılı Hamdi YazırYaratan Rabbinin adıyla oku
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Ali BulaçO, insanı bir alak'tan yarattı
Yusuf AliCreated man, out of a (mere) clot of congealed blood
Elmalılı Hamdi YazırO, insanı bir alekadan (embriyodan) yarattı
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Ali BulaçOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
Yusuf AliProclaim! And thy Lord is Most Bountiful
Elmalılı Hamdi YazırOku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Ali BulaçKi O, kalemle (yazmayı) öğretendir
Yusuf AliHe Who taught (the use of) the pen
Elmalılı Hamdi YazırO Rab ki kalemle yazmayı öğretti
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Ali Bulaçİnsana bilmediğini öğretti
Yusuf AliTaught man that which he knew not
Elmalılı Hamdi Yazırİnsana bilmediği şeyleri öğretti
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Ali BulaçHayır; gerçekten insan, azar
Yusuf AliDay, but man doth transgress all bounds
Elmalılı Hamdi YazırHayır! Doğrusu (kâfir) insan azgınlık eder
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Ali BulaçKendini müstağni gördüğünden
Yusuf AliIn that he looketh upon himself as self-sufficient
Elmalılı Hamdi YazırKendisinin muhtaç olmadığını zannettiği için
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Ali BulaçŞüphesiz, dönüş yalnızca Rabbinedir
Yusuf AliVerily, to thy Lord is the return (of all)
Elmalılı Hamdi YazırMuhakkak ki dönüş mutlaka Rabbinedir
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Ali BulaçEngellemekte olanı gördün mü
Yusuf AliSeest thou one who forbids
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Ali BulaçNamaz kıldığı zaman bir kulu
Yusuf AliA votary when he (turns) to pray
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Ali BulaçGördün mü? Ya o (kul) doğru yol üzerinde ise
Yusuf AliSeest thou if he is on (the road of) Guidance
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü (ne dersin?), ya o (kul) doğru yolda olur
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Ali BulaçYa da takvayı emrettiyse
Yusuf AliOr enjoins Righteousness
Elmalılı Hamdi YazırVeya kötülüklerden sakınmayı emrederse
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Ali BulaçGördün mü? Ya (bu engellemek isteyen) yalanlıyor ve yüz çeviriyor ise
Yusuf AliSeest thou if he denies (Truth) and turns away
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar, yüzçevirirse
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Ali BulaçO, Allah'ın gördüğünü bilmiyor mu
Yusuf AliKnoweth he not that God doth see
Elmalılı Hamdi YazırO adam, Allah'ın kendini gördüğünü hiç bilmiyor mu
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Ali BulaçHayır; eğer o, (bu tutumuna) bir son vermeyecek olursa, andolsun, onu perçeminden tutup sürükleyeceğiz
Yusuf AliLet him beware! If he desist not, We will drag him by the forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Ali BulaçO yalancı, günahkar olan alnından
Yusuf AliA lying, sinful forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Ali BulaçO zaman da meclisini (yakın çevresini ve yandaşlarını) çağırsın
Yusuf AliThen, let him call (for help) to his council (of comrades)
Elmalılı Hamdi YazırO zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Ali BulaçBiz de zebanileri çağıracağız
Yusuf AliWe will call on the angels of punishment (to deal with him)
Elmalılı Hamdi YazırBiz de Zebanileri çağıracağız
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Ali BulaçHayır; ona boyun eğme (Rabbine) Secde et ve yakınlaş
Yusuf AliDay, heed him not: But bow down in adoration, and bring thyself the closer (to God)
Elmalılı Hamdi YazırSakın onu dinleme de (Rabbine) secde et ve yaklaş
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.