96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Ali BulaçYaratan Rabbin adıyla oku
Elmalılı Hamdi YazırYaratan Rabbinin adıyla oku
Süleyman AteşYaratan Rabbinin adıyle oku
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Ali BulaçO, insanı bir alak'tan yarattı
Elmalılı Hamdi YazırO, insanı bir alekadan (embriyodan) yarattı
Süleyman AteşO, insanı alaktan (embriyodan) yarattı
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Ali BulaçOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
Elmalılı Hamdi YazırOku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir
Süleyman AteşOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Ali BulaçKi O, kalemle (yazmayı) öğretendir
Elmalılı Hamdi YazırO Rab ki kalemle yazmayı öğretti
Süleyman AteşO ki kalemle (yazmayı) öğretti
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Ali Bulaçİnsana bilmediğini öğretti
Elmalılı Hamdi Yazırİnsana bilmediği şeyleri öğretti
Süleyman Ateşİnsana bilmediğini öğretti
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Ali BulaçHayır; gerçekten insan, azar
Elmalılı Hamdi YazırHayır! Doğrusu (kâfir) insan azgınlık eder
Süleyman AteşHayır, (Rabbinin bu kadar iyiliğine rağmen yine) insan azar
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Ali BulaçKendini müstağni gördüğünden
Elmalılı Hamdi YazırKendisinin muhtaç olmadığını zannettiği için
Süleyman AteşKendini zengin (kendine yeterli) gördüğü için
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Ali BulaçŞüphesiz, dönüş yalnızca Rabbinedir
Elmalılı Hamdi YazırMuhakkak ki dönüş mutlaka Rabbinedir
Süleyman AteşAma dönüş Rabbinedir (O'nun huzurunda bu azgınlığının hesabını verecektir)
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Ali BulaçEngellemekte olanı gördün mü
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Süleyman AteşGördün mü şu men'edeni
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Ali BulaçNamaz kıldığı zaman bir kulu
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Süleyman AteşNamaz kılarken bir kulu (namazdan)
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Ali BulaçGördün mü? Ya o (kul) doğru yol üzerinde ise
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü (ne dersin?), ya o (kul) doğru yolda olur
Süleyman AteşGördün mü, ya o (kul) doğru yolda olur
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Ali BulaçYa da takvayı emrettiyse
Elmalılı Hamdi YazırVeya kötülüklerden sakınmayı emrederse
Süleyman AteşYahut kötülüklerden korunmayı emrederse
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Ali BulaçGördün mü? Ya (bu engellemek isteyen) yalanlıyor ve yüz çeviriyor ise
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar, yüzçevirirse
Süleyman AteşGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar yüz çevirirse? (O zaman bu yaptığı kendisi için iyi mi olur)
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Ali BulaçO, Allah'ın gördüğünü bilmiyor mu
Elmalılı Hamdi YazırO adam, Allah'ın kendini gördüğünü hiç bilmiyor mu
Süleyman AteşAllah'ın (daima kendisini) gördüğünü bilmedi mi (o)
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Ali BulaçHayır; eğer o, (bu tutumuna) bir son vermeyecek olursa, andolsun, onu perçeminden tutup sürükleyeceğiz
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Süleyman AteşHayır, (olmaz böyle şey), eğer bundan vazgeçmezse (onu) perçem(in)den yakalar(ateşe sürükler)iz
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Ali BulaçO yalancı, günahkar olan alnından
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Süleyman AteşO yalancı, günahkar perçem(den)
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Ali BulaçO zaman da meclisini (yakın çevresini ve yandaşlarını) çağırsın
Elmalılı Hamdi YazırO zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın
Süleyman AteşO zaman (o gitsin) de meclisini (adamlarını) çağırsın
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Ali BulaçBiz de zebanileri çağıracağız
Elmalılı Hamdi YazırBiz de Zebanileri çağıracağız
Süleyman AteşBiz de zebanileri çağıracağız
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Ali BulaçHayır; ona boyun eğme (Rabbine) Secde et ve yakınlaş
Elmalılı Hamdi YazırSakın onu dinleme de (Rabbine) secde et ve yaklaş
Süleyman AteşHayır, ona boyun eğme; (Rabbine) secde et ve yaklaş
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.