96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Elmalılı Hamdi YazırYaratan Rabbinin adıyla oku
Diyanet İşleri MealiYaratan Rabbinin adıyla oku
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Elmalılı Hamdi YazırO, insanı bir alekadan (embriyodan) yarattı
Diyanet İşleri MealiO, insanı pıhtılaşmış kandan (alak'tan) yarattı
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Elmalılı Hamdi YazırOku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir
Diyanet İşleri MealiOku! Kalemle öğreten, insana bilmediğini bildiren Rabbin, en büyük kerem sahibidir
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Elmalılı Hamdi YazırO Rab ki kalemle yazmayı öğretti
Diyanet İşleri MealiOku! Kalemle öğreten, insana bilmediğini bildiren Rabbin, en büyük kerem sahibidir
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Elmalılı Hamdi Yazırİnsana bilmediği şeyleri öğretti
Diyanet İşleri MealiOku! Kalemle öğreten, insana bilmediğini bildiren Rabbin, en büyük kerem sahibidir
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Elmalılı Hamdi YazırHayır! Doğrusu (kâfir) insan azgınlık eder
Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu kendini müstağni sayarak azgınlık eder
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Elmalılı Hamdi YazırKendisinin muhtaç olmadığını zannettiği için
Diyanet İşleri MealiAma, insanoğlu kendini müstağni sayarak azgınlık eder
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Elmalılı Hamdi YazırMuhakkak ki dönüş mutlaka Rabbinedir
Diyanet İşleri MealiDönüş şüphesiz Rabbinedir
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Diyanet İşleri MealiSen, namaz kılan kulu bundan menedeni gördün mü
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
Diyanet İşleri MealiSen, namaz kılan kulu bundan menedeni gördün mü
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü (ne dersin?), ya o (kul) doğru yolda olur
Diyanet İşleri MealiSöyle bakalım, o kul doğru yolda giden veya Allah'a karşı gelmekten sakınmayı buyuran bir kimse olsun; veya söyle, yalanlayıp yüz çeviren birisi olsun
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Elmalılı Hamdi YazırVeya kötülüklerden sakınmayı emrederse
Diyanet İşleri MealiSöyle bakalım, o kul doğru yolda giden veya Allah'a karşı gelmekten sakınmayı buyuran bir kimse olsun; veya söyle, yalanlayıp yüz çeviren birisi olsun
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar, yüzçevirirse
Diyanet İşleri MealiSöyle bakalım, o kul doğru yolda giden veya Allah'a karşı gelmekten sakınmayı buyuran bir kimse olsun; veya söyle, yalanlayıp yüz çeviren birisi olsun
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Elmalılı Hamdi YazırO adam, Allah'ın kendini gördüğünü hiç bilmiyor mu
Diyanet İşleri MealiAllah'ın her şeyi görmekte olduğunu bilmez mi
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Diyanet İşleri MealiAma bundan vazgeçmezse, and olsun ki, onu perçeminden
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
Diyanet İşleri MealiYalancı ve günahkar perçeminden cehenneme sürükleriz
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Elmalılı Hamdi YazırO zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın
Diyanet İşleri MealiO zaman, kafadarlarını çağırsın
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Elmalılı Hamdi YazırBiz de Zebanileri çağıracağız
Diyanet İşleri MealiBiz de zebanileri çağıracağız
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Elmalılı Hamdi YazırSakın onu dinleme de (Rabbine) secde et ve yaklaş
Diyanet İşleri MealiSakın ona uyma; sen secde et, Rabbine yaklaş
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.