96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Süleyman AteşYaratan Rabbinin adıyle oku
Saheeh InternationalRecite in the name of your Lord who created
Elmalılı Hamdi YazırYaratan Rabbinin adıyla oku
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Süleyman AteşO, insanı alaktan (embriyodan) yarattı
Saheeh InternationalCreated man from a clinging substance
Elmalılı Hamdi YazırO, insanı bir alekadan (embriyodan) yarattı
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Süleyman AteşOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
Saheeh InternationalRecite, and your Lord is the most Generous
Elmalılı Hamdi YazırOku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Süleyman AteşO ki kalemle (yazmayı) öğretti
Saheeh InternationalWho taught by the pen
Elmalılı Hamdi YazırO Rab ki kalemle yazmayı öğretti
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Süleyman Ateşİnsana bilmediğini öğretti
Saheeh InternationalTaught man that which he knew not
Elmalılı Hamdi Yazırİnsana bilmediği şeyleri öğretti
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Süleyman AteşHayır, (Rabbinin bu kadar iyiliğine rağmen yine) insan azar
Saheeh InternationalNo! [But] indeed, man transgresses
Elmalılı Hamdi YazırHayır! Doğrusu (kâfir) insan azgınlık eder
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Süleyman AteşKendini zengin (kendine yeterli) gördüğü için
Saheeh InternationalBecause he sees himself self-sufficient
Elmalılı Hamdi YazırKendisinin muhtaç olmadığını zannettiği için
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Süleyman AteşAma dönüş Rabbinedir (O'nun huzurunda bu azgınlığının hesabını verecektir)
Saheeh InternationalIndeed, to your Lord is the return
Elmalılı Hamdi YazırMuhakkak ki dönüş mutlaka Rabbinedir
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Süleyman AteşGördün mü şu men'edeni
Saheeh InternationalHave you seen the one who forbids
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Süleyman AteşNamaz kılarken bir kulu (namazdan)
Saheeh InternationalA servant when he prays
Elmalılı Hamdi YazırNamaz kıldığı zaman, bir kulu engelleyeni gördün mü
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Süleyman AteşGördün mü, ya o (kul) doğru yolda olur
Saheeh InternationalHave you seen if he is upon guidance
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü (ne dersin?), ya o (kul) doğru yolda olur
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Süleyman AteşYahut kötülüklerden korunmayı emrederse
Saheeh InternationalOr enjoins righteousness
Elmalılı Hamdi YazırVeya kötülüklerden sakınmayı emrederse
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Süleyman AteşGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar yüz çevirirse? (O zaman bu yaptığı kendisi için iyi mi olur)
Saheeh InternationalHave you seen if he denies and turns away
Elmalılı Hamdi YazırGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar, yüzçevirirse
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Süleyman AteşAllah'ın (daima kendisini) gördüğünü bilmedi mi (o)
Saheeh InternationalDoes he not know that Allah sees
Elmalılı Hamdi YazırO adam, Allah'ın kendini gördüğünü hiç bilmiyor mu
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Süleyman AteşHayır, (olmaz böyle şey), eğer bundan vazgeçmezse (onu) perçem(in)den yakalar(ateşe sürükler)iz
Saheeh InternationalNo! If he does not desist, We will surely drag him by the forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Süleyman AteşO yalancı, günahkar perçem(den)
Saheeh InternationalA lying, sinning forelock
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, and olsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Süleyman AteşO zaman (o gitsin) de meclisini (adamlarını) çağırsın
Saheeh InternationalThen let him call his associates
Elmalılı Hamdi YazırO zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Süleyman AteşBiz de zebanileri çağıracağız
Saheeh InternationalWe will call the angels of Hell
Elmalılı Hamdi YazırBiz de Zebanileri çağıracağız
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Süleyman AteşHayır, ona boyun eğme; (Rabbine) secde et ve yaklaş
Saheeh InternationalNo! Do not obey him. But prostrate and draw near [to Allah]
Elmalılı Hamdi YazırSakın onu dinleme de (Rabbine) secde et ve yaklaş
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.