96. Al-Alaq سُورَةُ العَلَقِ
Süleyman AteşYaratan Rabbinin adıyle oku
Yusuf AliProclaim! (or read!) in the name of thy Lord and Cherisher, Who created
«اقرأ» أوجد القراءة مبتدئا «باسم ربك الذي خلق» الخلائق.
Süleyman AteşO, insanı alaktan (embriyodan) yarattı
Yusuf AliCreated man, out of a (mere) clot of congealed blood
«خلق الإنسان» الجنس «من علق» جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
Süleyman AteşOku, Rabbin en büyük kerem sahibidir
Yusuf AliProclaim! And thy Lord is Most Bountiful
«اقرأ» تأكيد للأول «وربك الأكرم» الذي لا يوازيه كريم، حال من الضمير اقرأ.
Süleyman AteşO ki kalemle (yazmayı) öğretti
Yusuf AliHe Who taught (the use of) the pen
«الذي علم» الخط «بالقلم» وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Süleyman Ateşİnsana bilmediğini öğretti
Yusuf AliTaught man that which he knew not
«علم الإنسان» الجنس «ما لم يعلم» قبل تعليمه الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
Süleyman AteşHayır, (Rabbinin bu kadar iyiliğine rağmen yine) insan azar
Yusuf AliDay, but man doth transgress all bounds
«كلا» حقا «إنَّ الإنسان ليطغى».
Süleyman AteşKendini zengin (kendine yeterli) gördüğü için
Yusuf AliIn that he looketh upon himself as self-sufficient
«أن رآه» أي نفسه «استغنى» بالمال، نزل في أبي جهل، ورأى علمية واستغنى مفعول ثان وأن رآه مفعول له.
Süleyman AteşAma dönüş Rabbinedir (O'nun huzurunda bu azgınlığının hesabını verecektir)
Yusuf AliVerily, to thy Lord is the return (of all)
«إن إلى ربك» يا إنسان «الرجعى» أي الرجوع تخويف له فيجازي الطاغي بما يستحقه.
Süleyman AteşGördün mü şu men'edeni
Yusuf AliSeest thou one who forbids
«أرأيت» في الثلاثة مواضع للتعجب «الذي ينهي» هو أبو جهل.
Süleyman AteşNamaz kılarken bir kulu (namazdan)
Yusuf AliA votary when he (turns) to pray
«عبدا» هو النبي صلى الله عليه وسلم «إذا صلّى».
Süleyman AteşGördün mü, ya o (kul) doğru yolda olur
Yusuf AliSeest thou if he is on (the road of) Guidance
«أرأيت إن كان» المنهي «على الهدى».
Süleyman AteşYahut kötülüklerden korunmayı emrederse
Yusuf AliOr enjoins Righteousness
«أو» للتقسيم «أمر بالتقوى».
Süleyman AteşGördün mü, ya bu (adam, hakkı) yalanlar yüz çevirirse? (O zaman bu yaptığı kendisi için iyi mi olur)
Yusuf AliSeest thou if he denies (Truth) and turns away
«أرأيت إن كذب» أي الناهي النبي «وتولى» عن الإيمان.
Süleyman AteşAllah'ın (daima kendisini) gördüğünü bilmedi mi (o)
Yusuf AliKnoweth he not that God doth see
«ألم يعلم بأن الله يرى» ما صدر منه، أي يعلمه فيجازيه عليه، أي اعجب منه يا مخاطب من حيث نهيه عن الصلاة ومن حيث أن المنهي على الهدى آمر بالتقوى ومن حيث أن الناهي مكذب متولٍ عن الإيمان.
Süleyman AteşHayır, (olmaz böyle şey), eğer bundan vazgeçmezse (onu) perçem(in)den yakalar(ateşe sürükler)iz
Yusuf AliLet him beware! If he desist not, We will drag him by the forelock
«كلا» ردع له «لئن» لام قسم «لم ينته» عما هو عليه من الكفر «لنسفعا بالناصية» لنجرنَّ بناصيته غلى النار.
Süleyman AteşO yalancı, günahkar perçem(den)
Yusuf AliA lying, sinful forelock
«ناصية» بدل نكرة من معرفة «كاذبة خاطئة» وصفها بذلك مجازًا والمراد صاحبها.
Süleyman AteşO zaman (o gitsin) de meclisini (adamlarını) çağırsın
Yusuf AliThen, let him call (for help) to his council (of comrades)
«فليدع ناديه» أي أهل ناديه وهو المجلس ينتدى يتحدث فيه القوم وكان قال للنبي صلى الله عليه وسلم لما انتهره حيث نهاه عن الصلاة: لقد علمت ما بها رجل أكثر ناديا مني لأملأنَّ عليك هذا الوادي إن شئت خيلا جردا ورجالا مردا.
Süleyman AteşBiz de zebanileri çağıracağız
Yusuf AliWe will call on the angels of punishment (to deal with him)
(سندع الزبانية) الملائكة الغلاظ الشداد لإهلاكه كما في الحديث "" لو دعا ناديه لأخذته الزبانية عيانا "".
Süleyman AteşHayır, ona boyun eğme; (Rabbine) secde et ve yaklaş
Yusuf AliDay, heed him not: But bow down in adoration, and bring thyself the closer (to God)
«كلا» ردع له «لا تطعه» يا محمد في ترك الصلاة «واسجد» صلِّ لله «واقترب» منه بطاعته.