44. Ad-Dukhaan سُورَةُ الدُّخَانِ
Yusuf AliHa-Mim
Ali BulaçHa, Mim
«حم» الله أعلم بمراده به.
Yusuf AliBy the Book that makes things clear
Ali BulaçApaçık Kitab'a andolsun
«والكتاب» القرآن «المبين» المظهر الحلال من الحرام.
Yusuf AliWe sent it down during a Blessed Night: for We (ever) wish to warn (against Evil)
Ali BulaçGerçekten Biz onu mübarek bir gecede indirdik, gerçekten Biz uyaranlarız
«إنا أنزلناه في ليلة مباركة» هي ليلة القدر أو ليلة النصف من شعبان، نزل فيها من أم الكتاب من السماء السابعة إلى سماء الدنيا «إنا كنا منذرين» مخوِّفين به.
Yusuf AliIn the (Night) is made distinct every affair of wisdom
Ali BulaçKi onda (o gecede) her hikmetli iş ayrılır
«فيها» أي في ليلة القدر أو ليلة النصف من شعبان «يفرق» يفصل «كل أمر حكيم» محكم من الأرزاق والآجال وغيرهما التي تكون في السنة إلى مثل تلك الليلة.
Yusuf AliBy command, from Our Presence. For We (ever) send (revelations)
Ali BulaçKatımız'dan bir emir ile; doğrusu Biz, (insanlara elçi) gönderenleriz
«أمراً» فرقاً «من عندنا إنا كنا مرسلين» الرسل محمداً ومن قبله.
Yusuf AliAs Mercy from thy Lord: for He hears and knows (all things)
Ali BulaçRabbinden bir rahmet olarak. Şüphesiz O, işitendir, bilendir
«رحمة» رأفة بالمرسل إليهم «من ربك إنه هو السميع» لأقوالهم «العليم» بأفعالهم.
Yusuf AliThe Lord of the heavens and the earth and all between them, if ye (but) have an assured faith
Ali BulaçEğer kesin bir bilgiyle inanıyorsanız (Allah), göklerin, yerin ve bu ikisi arasında bulunanların Rabbidir
«رب السماوات والأرض وما بينهما» برفع رب خبر ثالث وبجره بدل من ربك «إن كنتم» يا أهل مكة «موقنين» بأنه تعالى رب السماوات والأرض فأيقنوا بأن محمداً رسوله.
Yusuf AliThere is no god but He: It is He Who gives life and gives death,- The Lord and Cherisher to you and your earliest ancestors
Ali BulaçO'ndan başka İlah yoktur; diriltir ve öldürür. Sizin de Rabbinizdir, geçmiş atalarınızın da Rabbidir
«لا إله إلا هو يحيي ويميت ربكم ورب آبائكم الأولين».
Yusuf AliYet they play about in doubt
Ali BulaçHayır, onlar şüphe içindedirler; oynayıp-oyalanıyorlar
(بل هم في شك) من البعث (يلعبون) استهزاء بك يا محمد، فقال: "" اللهم أعني عليهم بسبع كسبع يوسف "".
Yusuf AliThen watch thou for the Day that the sky will bring forth a kind of smoke (or mist) plainly visible
Ali BulaçÖyleyse sen, göğün açıkça bir duman getireceği günü gözle
قال تعالى: «فارتقب يوم تأتي السماء بدخان مبين» فأجدبت الأرض واشتد بهم الجوع إلى أن رأوا من شدته كهيئة الدخان بين السماء والأرض.
Yusuf AliEnveloping the people: this will be a Penalty Grievous
Ali Bulaç(Bu duman) insanları sarıp-kuşatıverir. İşte bu, acı bir azaptır
«يغشى الناس» فقالوا «هذا عذاب أليم».
Yusuf Ali(They will say:) "Our Lord! remove the Penalty from us, for we do really believe
Ali BulaçRabbimiz, azabı üstümüzden açıp-gider; çünkü biz (artık) iman edicileriz
«ربنا اكشف عنا العذاب إنا مؤمنون» مصدقون نبيك.
Yusuf AliHow shall the message be (effectual) for them, seeing that an Apostle explaining things clearly has (already) come to them
Ali BulaçOnlar için öğüt alıp-düşünmek nerede? Onlara, açıklayan bir elçi gelmişti
قال تعالى: «أنَّى لهم الذكرى» أي لا ينفعهم الإيمان عند نزول العذاب «وقد جاءهم رسول مبين» بين الرسالة.
Yusuf AliYet they turn away from him and say: "Tutored (by others), a man possessed
Ali BulaçSonra, ondan yüz çevirdiler ve dediler ki: "(Bu,) Öğretilmiştir, bir delidir
«ثم تولوْا عنه وقالوا معلم» أي يعلمه القرآن بشر «مجنون».
Yusuf AliWe shall indeed remove the Penalty for a while, (but) truly ye will revert (to your ways)
Ali BulaçBiz sizden bu azabı biraz açıp-gidereceğiz; (ama yine) dönecek olanlarsınız siz
«إنا كاشفو العذاب» أي الجوع عنكم زمناً «قليلا» فكشف عنهم «إنكم عائدون» إلى كفركم فعادوا إليه.
Yusuf AliOne day We shall seize you with a mighty onslaught: We will indeed (then) exact Retribution
Ali BulaçBüyük bir şiddetle yakalayacağımız gün, elbette Biz intikam alacağız
اذكر «يوم نبطش البطشة الكبرى» هو يوم بدر «إنا منتقمون» منهم والبطش الأخذ بقوة.
Yusuf AliWe did, before them, try the people of Pharaoh: there came to them an apostle most honourable
Ali BulaçAndolsun, Biz kendilerinden önce, Firavun'un kavmini de denedik. Onlara kerim bir elçi gelmişti
«ولقد فتنا» بلونا «قبلهم قوم فرعون» معه «وجاءهم رسول» هو موسى عليه السلام «كريم» على الله تعالى.
Yusuf AliSaying: "Restore to me the Servants of God: I am to you an apostle worthy of all trust
Ali BulaçAllah'ın kullarını bana teslim edin; gerçekten ben, sizin için güvenilir bir elçiyim" (demişti)
«أن» أي بأن «أدُّوا إليَّ» ما أدعوكم إليه من الإيمان، أي أظهروا إيمانكم لي يا «عباد الله إني لكم رسول أمين» على ما أُرسلت به.
Yusuf AliAnd be not arrogant as against God: for I come to you with authority manifest
Ali BulaçAllah'a karşı büyüklenmeyin; şüphesiz size apaçık, bir delil getiriyorum
«وأن لا تعلوا» تتجبروا «على الله» بترك طاعته «إني آتيكم بسلطان» برهان «مبين» بين على رسالتي فتوعَّدوه بالرجم.
Yusuf AliFor me, I have sought safety with my Lord and your Lord, against your injuring me
Ali BulaçVe doğrusu ben, sizin taşa tutmanızdan benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan (Allah)a sığındım
فقال «وإني عذت بربي وربكم أن ترجمون» بالحجارة.
Yusuf AliIf ye believe me not, at least keep yourselves away from me
Ali BulaçEğer bana inanmıyorsanız, bu durumda benden kopup-ayrılın
«وإن لم تؤمنوا لي» تصدقوني «فاعتزلون» فاتركوا أذاي فلم يتركوه.
Yusuf Ali(But they were aggressive:) then he cried to his Lord: "These are indeed a people given to sin
Ali BulaçSonunda Rabbine: "Gerçekten bunlar, suçlu-günahkar bir kavimdirler" diye dua etti
«فدعا ربه أن» أي بأن «هؤلاء قوم مجرمون» مشركون.
Yusuf Ali(The reply came:) "March forth with My Servants by night: for ye are sure to be pursued
Ali Bulaç(Allah da:) "Öyleyse, kullarımı geceleyin yürüyüşe geçir, muhakkak takip edileceksiniz." (diye duasını kabul edip cevap verdi)
فقال تعالى: «فأسر» بقطع الهمزة ووصلها «بعبادي» بنى إسرائيل «ليلاً إنكم متبَعون» يتبعكم فرعون وقومه.
Yusuf AliAnd leave the sea as a furrow (divided): for they are a host (destined) to be drowned
Ali BulaçDenizi durgun ve açık bırak. Çünkü suda boğulacak bir ordudur
«واترك البحر» إذا قطعته أنت وأصحابك «رهواً» ساكناً منفرجاً حتى يدخله القبط «إنهم جند مغرقون» فاطمأن بذلك فأغرقوا.
Yusuf AliHow many were the gardens and springs they left behind
Ali BulaçOnlar nice bahçeler ve pınarlar terk etmişlerdi
«كم تركوا من جنات» بساتين «وعيون» تجري.
Yusuf AliAnd corn-fields and noble buildings
Ali Bulaç(Nice) Ekinler, güzel konaklar
«وزروع ومقام كريم» مجلس حسن.
Yusuf AliAnd wealth (and conveniences of life), wherein they had taken such delight
Ali BulaçVe içlerinde 'sevinç ve mutluluk içinde' yaşadıkları nimetler
«ونعمة» متعة «كانوا فيها فاكهين» ناعمين.
Yusuf AliThus (was their end)! And We made other people inherit (those things)
Ali Bulaçİşte böyle; Biz bunları başka bir kavme miras olarak verdik
«كذلك» خبر مبتدأ، أي الأمر «وأورثناها» أي أموالهم «قوماً آخرين» أي بني إسرائيل.
Yusuf AliAnd neither heaven nor earth shed a tear over them: nor were they given a respite (again)
Ali BulaçOnlar için ne gök, ne yer ağlamadı ve onlar (ın azabı) ertelenmedi
«فما بكت عليهم السماء والأرض» بخلاف المؤمنين يبكي عليهم بموتهم مصلاهم من الأرض ومصعد عملهم من السماء «وما كانوا منظرين» مؤخرين للتوبة.
Yusuf AliWe did deliver aforetime the Children of Israel from humiliating Punishment
Ali BulaçAndolsun, Biz İsrailoğulları'nı o alçaltıcı azaptan kurtardık
«ولقد نجينا بني إسرائيل من العذاب المهين» قتل الأبناء واستخدام النساء.
Yusuf AliInflicted by Pharaoh, for he was arrogant (even) among inordinate transgressors
Ali BulaçFiravun'dan. Çünkü, o, ölçüyü taşıran bir mütekebbirdi
«من فرعون» قيل بدل من العذاب بتقدير مضاف، أي عذاب، وقيل حال من العذاب «إنه كان عالياً من المسرفين».
Yusuf AliAnd We chose them aforetime above the nations, knowingly
Ali BulaçAndolsun, Biz onları bir ilim üzere alemlere üstün kıldık
«ولقد اخترناهم» أي بني إسرائيل «على علم» منا بحالهم «على العالمين» أي عالمي زمانهم أي العقلاء.
Yusuf AliAnd granted them Signs in which there was a manifest trial
Ali BulaçVe onlara, her birinde açık birer imtihan bulunan ayetler verdik
«وآتيانهم من الآيات ما فيه بلاء مبين» نعمة ظاهرة من فلق البحر والمن والسلوى وغيرها.
Yusuf AliAs to these (Quraish), they say forsooth
Ali BulaçMuhakkak, bunlar da diyorlar ki
«إن هؤلاء» أي كفار مكة «ليقولون».
Yusuf AliThere is nothing beyond our first death, and we shall not be raised again
Ali Bulaç(Bütün herşey) Bizim yalnızca ilk ölümümüzdür; biz yeniden diriltilip-kaldırılacak değiliz
«إن هي» ما الموتة التي بعدها الحياة «إلا موتتنا الأولى» أي وهم نطف «وما نحن بمنشرين» بمبعوثين أحياء بعد الثانية.
Yusuf AliThen bring (back) our forefathers, if what ye say is true
Ali BulaçEğer doğru sözlüyseniz, şu halde atalarımızı getirin bakalım
«فأتوا بآبائنا» أحياء «إن كنتم صادقين» أنا نبعث بعد موتنا، أي نحيا.
Yusuf AliWhat! Are they better than the people of Tubba and those who were before them? We destroyed them because they were guilty of sin
Ali BulaçOnlar mı hayırlı, yoksa Tübba' kavmi ve onlardan öncekiler mi? Biz onları yıkıma uğrattık. Çünkü onlar, suçlu-günahkardı
قال تعالى: «أهم خير أم قوم تُبَّع» هو نبي أو رجل صالح «والذين من قبلهم» من الأمم «أهلكناهم» بكفرهم، والمعنى ليسوا أقوى منهم وأهلكوا «إنهم كانوا مجرمين».
Yusuf AliWe created not the heavens, the earth, and all between them, merely in (idle) sport
Ali BulaçBiz, gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunanları bir ‘oyun ve oyalanma konusu’ olsun diye yaratmadık
«وما خلقنا السماوات والأرض وما بينهما لاعبين» بخلق ذلك، حال.
Yusuf AliWe created them not except for just ends: but most of them do not understand
Ali BulaçBiz onları yalnızca hak ile yarattık. Ancak onların çoğu bilmezler
«ما خلقناهما» وما بينهما «إلا بالحق» أي محقين في ذلك ليستدل به قدرتنا ووحدانيتنا وغير ذلك «ولكن أكثرهم» أي كفرا مكة «لا يعلمون».
Yusuf AliVerily the Day of sorting out is the time appointed for all of them
Ali BulaçŞüphesiz o (hakkı batıldan, haklıyı haksızdan) ayırma günü, hepsinin (hesaba çekilecekleri) vakitleridir
«إن يوم الفصل» يوم القيامة يفصل الله فيه بين العباد «ميقاتهم أجمعين» للعذاب الدائم.
Yusuf AliThe Day when no protector can avail his client in aught, and no help can they receive
Ali BulaçO gün, bir dost dosttan herhangi bir şeyle yarar sağlayamaz. Ve onlara yardım edilmez
«يوم لا يغني مولى عن مولى» بقرابة أو صداقة، أي لا يدفع عنه «شيئاً» من العذاب «ولا هم ينصرون» يمنعون منه، ويوم بدل من يوم الفصل.
Yusuf AliExcept such as receive God's Mercy: for He is Exalted in Might, Most Merciful
Ali BulaçAncak Allah'ın rahmet ettiği başka. Şüphesiz O, üstün ve güçlü olandır, esirgeyendir
«إلا من رحم الله» وهم المؤمنون فإنه يشفع بعضهم لبعض بإذن الله «إنه هو العزيز» الغالب في انتقامه من الكفار «الرحيم» بالمؤمنين.
Yusuf AliVerily the tree of Zaqqum
Ali BulaçDoğrusu, o zakkum ağacı
«إن شجرة الزقوم» هي من أخبث الشجر المر بتهامة ينبتها الله تعالى في الجحيم.
Yusuf AliWill be the food of the Sinful
Ali BulaçGünahkar olanın yemeğidir
«طعام الأثيم» أبي جهل وأصحابه ذوي الإثم الكبير.
Yusuf AliLike molten brass; it will boil in their insides
Ali BulaçPota gibi; karınlarda kaynar-durur
«كالمهل» أي كدردي الزيت الأسود خبر ثان «تغلي في البطون» بالفوقانية خبر ثالث وبالتحتانية حال من المهل.
Yusuf AliLike the boiling of scalding water
Ali BulaçKaynar-suyun kaynaması gibi
«كغلي الحميم» الماء الشديد الحرارة.
Yusuf AliA voice will cry: "Seize ye him and drag him into the midst of the Blazing Fire
Ali BulaçOnu tutun da cehennemin orta yerine sürükleyin
«خذوه» يقال للزبانية: خذوا الأثيم «فاعتلوه» بكسر التاء وضمها جروه بغلظة وشدة «إلى سواء الجحيم» وسط النار.
Yusuf AliThen pour over his head the Penalty of Boiling Water
Ali BulaçSonra kaynar suyun azabından başının üstüne dökün
(ثم صبوا فوق رأسه من عذاب الحميم) أي من الحميم الذي لا يفارقه العذاب فهو أبلغ مما في آية "" يصب من فوق رؤوسهم الحميم "".
Yusuf AliTaste thou (this)! Truly wast thou mighty, full of honour
Ali Bulaç(Azabı) Tad; çünkü sen, (kendince) üstün, onurluydun
ويقال له: «ذق» أي العذاب «إنك أنت العزيز الكريم» بزعمك وقولك ما بين جبليها أعز وأكرم مني.
Yusuf AliTruly this is what ye used to doubt
Ali BulaçGerçekten bu, sizin kuşkuya kapıldığınız şeydir
وقال لهم: «إن هذا» الذي ترون من العذاب «ما كنتم به تمترون» فيه تشكون.
Yusuf AliAs to the Righteous (they will be) in a position of Security
Ali BulaçMuttakilere gelince; muhakkak onlar, güvenli bir makamdadırlar
«إن المتقين في مقام» مجلس «أمين» يؤمن فيه الخوف.
Yusuf AliAmong Gardens and Springs
Ali BulaçCennetlerde ve pınarlarda
«في جنات» بساتين «وعيون».
Yusuf AliDressed in fine silk and in rich brocade, they will face each other
Ali BulaçHafif ipekten ve ağır işlenmiş atlastan (elbiseler) giyinirler, karşılıklı (otururlar)
«يلبسون من سندس وإستبرق» أي ما رقَّ من الديباج وما غلظ منه «متقابلين» حال، أي لا ينظر بعضهم إلى قفا بعض لدوران الأسرة بهم.
Yusuf AliSo; and We shall join them to Companions with beautiful, big, and lustrous eyes
Ali Bulaçİşte böyle; ve Biz onları iri gözlü hurilerle evlendirmişizdir
«كذلك» يقدر قبله الأمر «وزوجناهم» من التزويج أو قرناهم «بحور عين» بنساء بيض واسعات الأعين حسانها.
Yusuf AliThere can they call for every kind of fruit in peace and security
Ali BulaçOrda, güvenlik içinde her türlü meyveyi istiyorlar
«يدعون» يطلبون الخدم «فيها» أي الجنة أن يأتوا «بكل فاكهة» منها «آمنين» من انقطاعها ومضرتها ومن كل مخوف حال.
Yusuf AliNor will they there taste Death, except the first death; and He will preserve them from the Penalty of the Blazing Fire
Ali BulaçOrda, ilk ölümün dışında başka ölüm tadmazlar. Ve (Allah da) onları cehennem azabından korumuştur
«لا يذوقون فيها الموت إلا الموتة الأولى» أي التي في الدنيا بعد حياتهم فيها، قال بعضهم إلا بمعنى بعد «ووقاهم عذاب الجحيم».
Yusuf AliAs a Bounty from thy Lord! that will be the supreme achievement
Ali BulaçSenin Rabbinden, bir fazl ve (lütuf) olarak. İşte büyük 'mutluluk ve kurtuluş' budur
«فضلاً» مصدر بمعنى تفضلاً منصوب بتفضل مقدراً «من ربك ذلك هو الفوز العظيم».
Yusuf AliVerily, We have made this (Qur'an) easy, in thy tongue, in order that they may give heed
Ali BulaçBelki onlar öğüt alıp-düşünürler diye, Biz onu (Kur'an'ı), senin dilinle kolaylaştırdık
«فإنما يسرناه» سهلنا القرآن «بلسانك» بلغتك لتفهمه العرب منك «لعلهم يتذكرون» يتعظون فيؤمنون لكنهم لا يؤمنون.
Yusuf AliSo wait thou and watch; for they (too) are waiting
Ali BulaçÖyleyse sen gözleyip-bekle; elbette onlar da gözleyip-bekliyorlar
«فارتقب» انتظر هلاكهم «إنهم مرتقبون» هلاكك، وهذا قبل نزول الأمر بجهادهم.