56. Al-Waaqia سُورَةُ الوَاقِعَةِ
● Med● Kalkale● Ğunne● İhfâ● İdğâm (ğunneli)● İdğâm (ğunnesiz)● İklâb● Okunmayan harf
Ali BulaçVakıa (kesin bir gerçek olan kıyamet) vuku bulduğu zaman
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
Elmalılı Hamdi YazırOlacak vak'a olduğu zaman
«إذا وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Ali BulaçOnun vukuuna (gerçekleşmesine artık) yalan diyecek yoktur
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
Elmalılı Hamdi YazırOnun oluşunu yalanlayacak kimse yoktur
«ليس لوقعتها كاذبة» نفس تكذب بأن تنفيها كما نفتها في الدنيا.
Ali BulaçO aşağılatıcı, yücelticidir
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
Elmalılı Hamdi YazırO, alçaltıcıdır, yükselticidir
«خافضة رافعة» أي هي مظهرة لخفض أقوام بدخولهم النار ولرفع آخرين بدخولهم الجنة.
Ali BulaçYer, şiddetli bir sarsıntıyla sarsıldığı
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
Elmalılı Hamdi YazırYer şiddetle sarsıldığı
«إذا رجت الأرض رجا» حركت حركة شديدة.
Ali BulaçVe dağlar darmadağın olup ufalandığı
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
Elmalılı Hamdi YazırDağlar serpildikçe serpildiği
«وبست الجبال بسا» فتتت.
Ali BulaçDerken toz duman halinde dağılıp-savrulduğu
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
Elmalılı Hamdi YazırDağılıp toz duman haline geldiği
«فكانت هباءً» غبارا «منبثا» منتشرا، وإذا الثانية بدل من الأولى.
Ali BulaçVe sizler de üç sınıf olduğunuz zaman
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
Elmalılı Hamdi YazırVe sizler üç sınıf olduğunuz zaman
«وكنتم» في القيامة «أزواجا» أصنافا «ثلاثة».
Ali Bulaçİşte o "Ashab-ı Meymene", ne (kutludur o) "Ashab-ı Meymene
Diyanet İşleri Mealiİyi işler işlediklerini belirtmek için, amel defterleri sağdan verilenler; ne mutlu o sağcılara
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları (var ya) ne mutludurlar onlar
«فأصحاب الميمنة» وهم الذين يؤتون كتبهم بإيمانهم مبتدأ خبره «ما أصحاب الميمنة» تعظيم لشأنهم بدخولهم الجنة.
Ali BulaçAshab-ı Meş'eme" ne (mutsuz ve uğursuzdur o) "Ashab-ı Meş'eme
Diyanet İşleri MealiKötülük işlediklerini belirtmek üzere, amel defterleri soldan verilenler; ne yazık o solculara
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları ise ne uğursuzdurlar onlar
«وأصحاب المشأمة» أي الشمال بأن يؤتى كل منهم كتابه بشماله «ما أصحاب المشأمة» تحقير لشأنهم بدخولهم النار.
Ali BulaçYarışıp öne geçenler de, öne geçmiş öncülerdir
Diyanet İşleri Mealiİyilik işlemekte önde olanlar, karşılıklarını almakta da önde olanlardır
Elmalılı Hamdi YazırÖnde olanlar (var ya), onlar öncüdürler
«والسابقون» إلى الخير وهم الأنبياء مبتدأ «السابقون» تأكيد لتعظيم شأنهم.
Ali Bulaçİşte onlar, yakınlaştırılmış (mukarreb) olanlardır
Diyanet İşleri MealiNaim cennetlerinde Allah'a en çok yaklaştırılmış olanlar işte bunlardır
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o yaklaştırılanlar
«أولئك المقربون».
Ali BulaçNimetlerle-donatılmış cennetler içinde
Diyanet İşleri MealiNaim cennetlerinde Allah'a en çok yaklaştırılmış olanlar işte bunlardır
Elmalılı Hamdi YazırNimet cennetlerindedirler
«في جنات النعيم».
Ali BulaçBirçoğu geçmiş (ümmet)lerden
Diyanet İşleri MealiOnların büyük kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırÇoğu önceki ümmetlerden
«ثلة من الأولين» مبتدأ، أي جماعة من الأمم الماضية.
Ali BulaçBirazı da sonrakilerden
Diyanet İşleri MealiOnların büyük kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırBirazı da sonrakilerden
«وقليل من الآخرين» من أمة محمد صلى الله عليه وسلم وهم السابقون من الأمم الماضية وهذه الأمة والخبر.
Ali BulaçÖzenle işlenmiş mücevher' tahtlar üzerindedirler
Diyanet İşleri MealiMücevheratla işlenmiş tahtlara karşılıklı olarak yaslanırlar
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) cevherlerle işlenmiş tahtlar üzerindedirler
«على سرر موضونة» منسوجة بقضبان الذهب والجواهر.
Ali BulaçKarşılıklı yaslanmışlardır
Diyanet İşleri MealiMücevheratla işlenmiş tahtlara karşılıklı olarak yaslanırlar
Elmalılı Hamdi YazırKarşılıklı olarak onların üzerinde yaslanırlar
«متكئين عليها متقابلين» حالان من الضمير في الخبر.
Ali BulaçÇevrelerinde ölümsüzlüğe ulaşmış gençler dönüp dolaşır
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
Elmalılı Hamdi YazırÇevrelerinde, ölümsüzlüğe ulaşmış gençler dolaşırlar
«يطوف عليهم» للخدمة «ولدان مخلدون» على شكل الأولاد لا يهرمون.
Ali BulaçKaynağından (doldurulmuş) testiler, ibrikler ve kadehler
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
Elmalılı Hamdi YazırKaynağından doldurulmuş, testiler, ibrikler ve kadehlerle
«بأكواب» أقداح لا عرى لها «وأباريق» لها عرى وخراطيم «وكأس» إناء شرب الخمر «من معين» أي خمر جارية من منبع لا ينقطع أبدا.
Ali BulaçKi bundan ne başlarını bir ağrı tutar, ne de kendilerinden geçip akılları çelinir
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
Elmalılı Hamdi YazırOndan ne başları ağrıtılır, ne de akılları giderilir
«لا يصدعون عنها ولا ينزَِفون» بفتح الزاي وكسرها من نزف الشارب وأنزف، أي لا يحصل لهم منها صداع ولا ذهاب عقل بخلاف خمر الدنيا.
Ali BulaçArzulayıp-seçecekleri meyveler
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
Elmalılı Hamdi YazırBeğendikleri meyvalar
«وفاكهة مما يتخيرون».
Ali BulaçCanlarının çektiği kuş eti
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
Elmalılı Hamdi YazırCanlarının çektiği kuş etleri
«ولحم طير مما يشتهون و» لهم للاستمتاع.
Ali BulaçVe iri gözlü huriler
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
Elmalılı Hamdi Yazırİri gözlü hûriler
«وحور» نساء شديدات سواد العيون وبياضها «عين» ضخام العيون كسرت عينه بدل ضمها لمجانسة الياء ومفرده عيناء كحمراء وفي قراءة بجر حور عين.
Ali BulaçSanki saklı inciler gibi
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
Elmalılı Hamdi YazırSaklı inciler gibi
«كأمثال اللؤلؤ المكنون» المصون.
Ali BulaçYaptıklarına bir karşılık olmak üzere (onlara sunulur)
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
Elmalılı Hamdi YazırYaptıklarına karşılık olarak verilir
«جزاءً» مفعول له أو مصدر والعامل المقدر أي جعلنا لهم ما ذكر للجزاء أو جزيناهم «بما كانوا يعملون».
Ali BulaçOrada, ne 'saçma ve boş bir söz' işitirler, ne günaha sokma
Diyanet İşleri MealiSadece selama karşılık selam sözü işitirler
Elmalılı Hamdi YazırOrada boş bir söz ve günaha sokan bir laf işitmezler
«لا يسمعون فيها» في الجنة «لغوا» فاحشا من الكلام «ولا تأثيما» ما يؤثم.
Ali BulaçYalnızca bir söz (işitirler:) "Selam, selam
Diyanet İşleri MealiDefterleri sağdan verilenler; ne mutlu o sağcılara
Elmalılı Hamdi YazırDuydukları söz, yalnız "selam", "selam" dır
«إلا» لكن «قيلا» قولا «سلاما» سلاما بدل من قيلا فإنهم يسمعونه.
Ali BulaçAshab-ı Yemin", ne (kutludur o) "Ashab-ı Yemin
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları, nedir o sağın adamları
«وأصحاب اليمين ما أصحاب اليمين».
Ali BulaçYüklü dalları bükülmüş kiraz (ağaçları)
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırDalbastı kirazlar
«في سدر» شجر النبق «مخضود» لا شوك فيه.
Ali BulaçÜstüste dizili meyveleri sarkmış muz ağaçları
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırMeyva dizili muzlar
«وطلح» شجر الموز «منضود» بالحمل من أسفله إلى أعلاه.
Ali BulaçYayılıp-uzanmış gölgeler
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırUzamış gölgeler
«وظل ممدود» دائم.
Ali BulaçDurmaksızın akan su(lar)
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırFışkıran sular
«وماء مسكوب» جار دائما.
Ali BulaçVe (daha) birçok meyveler arasında
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırPek çok meyva arasında
«وفاكهة كثيرة».
Ali BulaçKesilip-eksilmeyen ve yasaklanmayan (meyveler)
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırTükenmeyen ve yasaklanmayan
«لا مقطوعة» في زمن «ولا ممنوعة» بثمن.
Ali BulaçYükseklere-kurulmuş döşekler (sedirler)
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
Elmalılı Hamdi YazırVe yükseltilmiş döşekler üstündedirler
«وفرش مرفوعة» على السرر.
Ali BulaçGerçek şu ki, Biz onları yeni bir inşa (yaratma) ile inşa edip-yarattık
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
Elmalılı Hamdi YazırBiz kadınları yeniden inşa ettik (yarattık)
«إنا أنشأناهن إنشاءً» أي الحور العين من غير ولادة.
Ali BulaçOnları hep bakireler olarak kıldık
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
Elmalılı Hamdi YazırOnları bâkireler yaptık
«فجعلناهن أبكارا» عذارى كلما أتاهن أزواجهن وجدوهن عذارى ولا وجع.
Ali BulaçEşlerine sevgiyle tutkun (ve) hep yaşıt
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
Elmalılı Hamdi YazırHep yaşıt sevgililer
«عرُْبا» بضم الراء وسكونها جمع عروب وهي المتحببة إلى زوجها عشقا له «أترابا» جمع ترب، أي مستويات في السن.
Ali BulaçAshab-ı Yemin" olanlar için
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları içindir
«لأصحاب اليمين» صلة أنشأناهن أو جعلناهن وهم.
Ali Bulaç(Bunların) Birçoğu geçmiş (ümmet)lerden
Diyanet İşleri MealiBunların bir kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu öncekilerdendir
«ثلة من الأولين».
Ali BulaçBirçoğu da sonrakilerdendir
Diyanet İşleri MealiBunların bir kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu da sonrakilerdendir
«وثلة من الآخرين».
Ali BulaçAshab-ı Şimal", ne (mutsuzdur o) "Ashab-ı Şimal
Diyanet İşleri MealiDefterleri soldan verilenler; ne yazık o solculara
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları, nedir o solcular
«وأصحاب الشمال ما أصحاب الشمال».
Ali BulaçHücrelere işleyen kavurucu bir sıcaklık ve kaynar su
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine işleyen bir ateş ve kaynar şu içinde
«في سموم» ريح جارة من النار تنفذ في المسام «وحميم» ماء شديد الحرارة.
Ali BulaçVe kapkara dumandan bir gölge içindedirler
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
Elmalılı Hamdi YazırKapkara dumandan bir gölge altındadırlar
«وظل من يحموم» دخان شديد السواد.
Ali BulaçKi o, ne serindir, ne ferahlatıcı (kerim)
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
Elmalılı Hamdi YazırKi ne serindir, ne de faydalı
«لا بارد» كغيره من الظلال «ولا كريم» حسن المنظر.
Ali BulaçÇünkü onlar, bundan önce varlık içinde şımartılmış olanlardı
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, bundan önce, dünyada, nimet içinde bulunurlar iken, büyük günah işlemekte direnir dururlardı
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar bundan önce varlık içinde sefâhete dalmışlardı
«إنهم كانوا قبل ذلك» في الدنيا «مترفين» منعمين لا يتعبون في الطاعة.
Ali BulaçOnlar, büyük günah üzerinde ısrarlı davrananlardı
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, bundan önce, dünyada, nimet içinde bulunurlar iken, büyük günah işlemekte direnir dururlardı
Elmalılı Hamdi YazırBüyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı
«وكانوا يصرون على الحنث» الذنب «العظيم» أي الشرك.
Ali BulaçVe derlerdi ki: "Biz öldüğümüz, toprak ve kemik olduğumuzda mı, gerçekten biz mi diriltilecekmişiz
Diyanet İşleri MealiŞöyle söylerlerdi: "Öldüğümüzde, toprak ve kemik yığını olduğumuzda mı, biz mi tekrar dirileceğiz
Elmalılı Hamdi YazırVe diyorlardı ki: "Biz ölüp, toprak ve kemik yığını olduktan sonra, biz mi bir daha diriltileceğiz
«وكانوا يقولون أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون» في الهمزتين في الموضوعين التحقيق وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجهين.
Ali BulaçÖnceden gelip-geçmiş atalarımız da mı
Diyanet İşleri MealiÖnce gelip geçmiş babalarımız da mı
Elmalılı Hamdi YazırÖnceki atalarımızda mı
«أو آباؤنا الأولون» بفتح الواو للعطف والهمزة للاستفهام وهو في ذلك وفيما قبله للاستبعاد وفي قراءة بسكون الواو عطفا بأو والمعطوف عليه محل إن واسمها.
Ali BulaçDe ki: "Şüphesiz, öncekiler de ve sonrakiler de
Diyanet İşleri MealiDe ki: "Şüphesiz öncekiler de, sonrakiler de belli bir günün belirli bir vaktinde toplanacaklardır
Elmalılı Hamdi YazırDe ki: "Öncekiler ve sonrakiler
«قل إن الأولين والآخرين».
Ali BulaçBilinen bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır
Diyanet İşleri MealiDe ki: "Şüphesiz öncekiler de, sonrakiler de belli bir günün belirli bir vaktinde toplanacaklardır
Elmalılı Hamdi YazırBelli bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır
«لمجموعون إلى ميقات» لوقت «يوم معلوم» أي يوم القيامة.
Ali BulaçSonra gerçekten siz, ey sapık olan yalanlayıcılar
Diyanet İşleri MealiSonra, siz ey sapıklar, yalanlayanlar
Elmalılı Hamdi YazırSonra siz, ey sapık yalanlayıcılar
«ثم إنكم أيها الضالون المكذبون».
Ali BulaçŞüphesiz zakkum olan bir ağaçtan yiyeceksiniz
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bir zakkum ağacından yiyeceksiniz
Elmalılı Hamdi YazırElbette bir ağaçtan, zakkum ağacından yiyeceksiniz
«لآكلون من شجر من زقوم» بيان للشجر.
Ali BulaçBöylece karınları(nızı) ondan dolduracaksınız
Diyanet İşleri MealiKarınlarınızı onunla dolduracaksınız
Elmalılı Hamdi YazırKarınlarınızı hep onunla dolduracaksınız
«فمالئون منها» من الشجر «البطون».
Ali BulaçOnun üzerine de alabildiğine kaynar sudan içeceksiniz
Diyanet İşleri MealiOnun üzerine kaynar su içeceksiniz
Elmalılı Hamdi YazırÜstüne de kaynar su içeceksiniz
«فشاربون عليه» أي الزقوم المأكول «من الحميم».
Ali BulaçÜstelik 'içtikçe susayan hasta develerin' içişi gibi içeceksiniz
Diyanet İşleri MealiHem de susamış develerin suya saldırışı gibi içeceksiniz
Elmalılı Hamdi YazırSusuzluk illetine tutulmuş develerin içişi gibi içeceksiniz
«فشاربون شَُرب» بفتح الشين وضمها مصدر «الهيم» الإبل العطاش جمع هيمان للذكر وهيمى للأنثى، كعطشان وعطشى.
Ali Bulaçİşte bu, onların din (hesap ve ceza) gününde şölenleridir
Diyanet İşleri Mealiİşte onlara, ceza günü sunulacak konukluk budur
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ceza gününde onlara sunulacak ziyafet budur
«هذا نزلهم» ما أعد لهم «يوم الدين» يوم القيامة.
Ali BulaçSizleri Biz yarattık, yine de tasdik etmeyecek misiniz
Diyanet İşleri MealiSizi yaratan Biziz; hala tasdik etmez misiniz
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yarattık; tasdik etmeniz gerekmez mi
«نحن خلقناكم» أوجدناكم من عدم «فلولا» هلا «تصدقون» بالبعث إذ القادر على الإنشاء قادر على الإعادة.
Ali BulaçŞimdi (rahimlere) dökmekte olduğunuz meniyi gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; akıttığınız meniden insanı yaratan siz misiniz, yoksa Biz mi yaratmaktayız
Elmalılı Hamdi YazırAttığınız meniyi gördünüz mü
«أفرأيتم ما تمنون» تريقون من المني في أرحام النساء.
Ali BulaçOnu sizler mi yaratıyorsunuz, yoksa Yaratıcı Biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; akıttığınız meniden insanı yaratan siz misiniz, yoksa Biz mi yaratmaktayız
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi yaratıyorsunuz yoksa yaratan biz miyiz
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفا وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه في المواضع الأخرى «تخلقونه» أي المني بشرا «أم نحن الخالقون».
Ali BulaçSizin aranızda ölümü takdir eden Biziz ve Bizim önümüze geçilmiş değildir
Diyanet İşleri MealiÖlümü aranızda Biz tayin ettik; sizi ortadan kaldırıp benzerlerinizi yerinize getirmeyi, sizi bilmediğiniz şekilde var etmeyi dilesek kimse önümüze geçemez
Elmalılı Hamdi YazırAranızda ölümü takdir eden biziz ve bizim önümüze geçilmez
«نحن قدَّرنا» بالتشديد والتخفيف «بينكم الموت وما نحن بمسبوقين» بعاجزين.
Ali Bulaç(Yerinize) Benzerlerinizi getirip-değiştirme ve sizi şimdi bilemeyeceğiniz bir şekilde-inşa etme konusunda
Diyanet İşleri MealiÖlümü aranızda Biz tayin ettik; sizi ortadan kaldırıp benzerlerinizi yerinize getirmeyi, sizi bilmediğiniz şekilde var etmeyi dilesek kimse önümüze geçemez
Elmalılı Hamdi YazırBöylece sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta tekrar var edelim diye (böyle yapıyoruz)
«على» عن «أن نبدل» نجعل «أمثالكم» مكانكم «وننشئكم» نخلقكم «في مالا تعلمون» من الصور كالقردة والخنازير.
Ali BulaçAndolsun, ilk inşa (yaratma)yı bildiniz; ama öğüt alıp-düşünmeniz gerekmez mi
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki, ilk yaratmayı bilirsiniz, yine de düşünmez misiniz
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun, ilk yaratılışı bildiniz. Düşünüp ibret almanız gerekmez mi
«ولقد علمتم النّشاءَةَ الأولى» وفي قراءة بسكون الشين «فلولا تذكرون» فيه إدغام التاء الثانية في الأصل في الذال.
Ali BulaçŞimdi ekmekte olduğunuz (tohum)u gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin, ektiklerinizi yerden bitirenler sizler misiniz, yoksa Biz mi bitiriyoruz
Elmalılı Hamdi YazırEktiğinizi gördünüz mü
«أفرأيتم ما تحرثون» تثيرون في الأرض وتلقون البذر فيها.
Ali BulaçOnu sizler mi bitiriyorsunuz, yoksa bitiren Biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin, ektiklerinizi yerden bitirenler sizler misiniz, yoksa Biz mi bitiriyoruz
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi bitiriyorsunuz, yoksa bitiren biz miyiz
«أأنتم تزرعونه» تنبتونه «أم نحن الزارعون».
Ali BulaçEğer dilemiş olsaydık, gerçekten onu bir ot kırıntısı kılardık; böylelikle şaşar-kalırdınız
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik, onu kuru bir çöp yapardık. Hayret eder dururdunuz
«لو نشاء لجعلناه حطاما» نباتا يابسا لا حب فيه «فظلتم» أصله ظللتم بكسر اللام حذفت تخفيفا أي أقمتم نهارا «تفكهون» حذفت منه إحدى التاءين في الأصل تعجبون من ذلك وتقولون.
Ali Bulaç(Şöyle de sızlanırdınız:) "Doğrusu biz, ağır bir borç altına girip-zorlandık
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu borç altına girdik
«إنا لمغرمون» نفقة زرعنا.
Ali BulaçHayır, biz büsbütün yoksun bırakıldık
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu, biz yoksul bırakıldık" (derdiniz)
«بل نحن محرومون» ممنوعون رزقنا.
Ali BulaçŞimdi siz, içmekte olduğunuz suyu gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; içtiğiniz suyu buluttan indirenler sizler misiniz yoksa onu Biz mi indiririz
Elmalılı Hamdi Yazırİçtiğiniz suya baktınız mı
«أفرأيتم الماء الذي تشربون».
Ali BulaçOnu sizler mi buluttan indiriyorsunuz, yoksa indiren Biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; içtiğiniz suyu buluttan indirenler sizler misiniz yoksa onu Biz mi indiririz
Elmalılı Hamdi YazırBuluttan onu siz mi indirdiniz, yoksa indiren biz miyiz
«أأنتم أنزلتموه من المزن» السحاب جمع مزنة «أم نحن المنزلون».
Ali BulaçEğer dilemiş olsaydık onu tuzlu kılardık; şükretmeniz gerekmez mi
Diyanet İşleri MealiDileseydik onu acılaştırırdık; hala şükretmez misiniz
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik onu tuzlu yapardık. O halde şükretseniz ya
«لو نشاء جعلناه أجاجا» ملحا لا يمكن شربه «فلولا» هلا «تشكرون».
Ali BulaçŞimdi yakmakta olduğunuz ateşi gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; yaktığınız ateşin ağacını var eden sizler misiniz, yoksa onu Biz mi var ederiz
Elmalılı Hamdi YazırYaktığınız ateşi gördünüz mü
«أفرأيتم النار التي تورون» تُخرجون من الشجر الأخضر.
Ali BulaçOnun ağacını sizler mi inşa ettiniz (yarattınız), yoksa onu inşa eden Biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; yaktığınız ateşin ağacını var eden sizler misiniz, yoksa onu Biz mi var ederiz
Elmalılı Hamdi YazırOnun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratan biz miyiz
«أأنتم أنشأتم شجرتها» كالمرخ والعفار والكلخ «أم نحن المنشئون».
Ali BulaçBiz onu hem bir öğüt ve hatırlatma (konusu), hem ihtiyacı olanlara bir meta kıldık
Diyanet İşleri MealiBiz onu bir ibret ve çölde konaklayanlar için yararlı kıldık
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu bir ibret ve çölden gelip geçenlere bir fayda yaptık
«نحن جعلناها تذكرة» لنار جهنم «ومتاعا» بُلْغَة «للمقوين» للمسافرين من أقوى القوم: أي صاروا بالقوى بالقصر والمد أي القفر وهو مفازة لا نبات فيها ولا ماء.
Ali BulaçŞu halde büyük Rabbini ismiyle tesbih et
Diyanet İşleri MealiÖyleyse çok büyük Rabbinin adını tesbih et
Elmalılı Hamdi YazırÖyleyse büyük Rabbinin adını yücelt
«فسبح» نزه «باسم» زائدة «ربك العظيم» الله.
Ali BulaçHayır, yıldızların yer (mevki)lerine yemin ederim
Diyanet İşleri MealiHayır; yıldızların yerleri üzerine yemin ederim; ki bunun ne büyük yemin olduğunu bir bilseniz
Elmalılı Hamdi YazırHayır, yıldızların yerlerine yemin ederim
«فلا أقسم» لا زائدة «بمواقع النجوم» بمساقطها لغروبها.
Ali BulaçŞüphesiz bu, eğer bilirseniz gerçekten büyük bir yemindir
Diyanet İşleri MealiHayır; yıldızların yerleri üzerine yemin ederim; ki bunun ne büyük yemin olduğunu bir bilseniz
Elmalılı Hamdi YazırBilirseniz bu büyük bir yemindir
«وإنه» أي القسم بها «لقسم لو تعلمون عظيم» لو كنتم من ذوي العلم لعلمتم عظم هذا القسم.
Ali BulaçElbette bu, bir Kur'an-ı Kerim'dir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
Elmalılı Hamdi YazırO, elbette şerefli bir Kur'ân'dır
«إنه» أي المتلو عليكم «لقرآن كريم».
Ali BulaçSaklanmış-korunmuş bir Kitap'ta (yazılı)dır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
Elmalılı Hamdi YazırKorunmuş bir kitaptadır
«في كتاب» مكتوب «مكنون» مصون وهو المصحف.
Ali BulaçOna, temizlenip-arınmış olanlardan başkası dokunamaz
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
Elmalılı Hamdi YazırOna temizlenenlerden başkası el süremez
«لايمسّه» خبر بمعنى النهي «إلا المطهرون» الذين طهروا أنفسهم من الأحداث.
Ali BulaçAlemlerin Rabbinden indirilmedir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
Elmalılı Hamdi Yazırâlemlerin Rabbinden indirilmiştir
«تنزيل» منزل «من رب العالمين».
Ali BulaçŞimdi siz bu sözü mü hor görüp-küçümsüyorsunuz
Diyanet İşleri MealiSiz bu sözü mü hor görüyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi siz bu sözü mü küçümsüyorsunuz
«أفبهذا الحديث» القرآن «أنتم مدهنون» متهاونون مكذبون.
Ali BulaçVe rızkınızı (Kur'an'dan yararlanma nimetini bırakıp onu) mutlaka yalan saymaktan ibaret mi kılıyorsunuz
Diyanet İşleri MealiRızkınıza şükredeceğiniz yere onu vereni mi yalanlıyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırRızkınızı, yalanlamanızdan ibaret mi kılıyorsunuz
«وتجعلون رزقكم» من المطر، أي شكره «أنكم تكذبون» بسقيا الله حيث قلتم مطرنا بنوء كذا.
Ali BulaçHele can boğaza gelip dayandığında
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
Elmalılı Hamdi YazırCan boğaza dayandığı zaman
«فلولا» فهلا «إذا بلغت» الروح وقت النزع «الحلقوم» هو مجرى الطعام.
Ali BulaçKi o sırada siz (sadece) bakıp-durursunuz
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
Elmalılı Hamdi YazırKi o zaman siz (ölmek üzere olana) bakar durursunuz
«وأنتم» يا حاضري الميت «حينئذ تنظرون» إليه.
Ali BulaçBiz ona sizden daha yakınız; ancak görmezsiniz
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
Elmalılı Hamdi YazırBiz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz
«ونحن أقرب إليه منكم» بالعلم «ولكن لا تبصرون» من البصيرة، أي لا تعلمون ذلك.
Ali Bulaçİşte o vakit, eğer ceza görmeyecek iseniz
Diyanet İşleri MealiSiz dirilip yaptıklarınıza karşılık görmeyecekseniz ve eğer bu sözünüzde samimi iseniz, o çıkmak üzere olan canı geri çevirsenize
Elmalılı Hamdi YazırEğer cezalandırılmayacak iseniz
«فلولا» فهلا «إن كنتم غير مدينين» مجزيين بأن تبعثوا، أي غير مبعوثين بزعمكم.
Ali BulaçEğer doğru söylüyorsanız, onu, (çıkmakta olan canı) geri çevirsenize
Diyanet İşleri MealiSiz dirilip yaptıklarınıza karşılık görmeyecekseniz ve eğer bu sözünüzde samimi iseniz, o çıkmak üzere olan canı geri çevirsenize
Elmalılı Hamdi YazırOnu geri çevirsenize; şayet iddianızda doğru iseniz
«ترجعونها» تردون الروح إلى الجسد بعد بلوغ الحلقوم «إن كنتم صادقين» فيما زعمتم فلولا الثانية تأكيد للأولى وإذا ظرف لترجعون المتعلق به الشرطان والمعنى: هلا ترجعونها إن نفيتم البعث صادقين في نفيه، أي لينتفي عن محلها الموت كالبعث.
Ali BulaçEğer o (ölecek kişi), yakın kılınan (mukarreb olan)lardan ise
Diyanet İşleri MealiEğer ölen o kişi, gözdelerden ise, rahatlık, hoşluk ve nimet cenneti onundur
Elmalılı Hamdi YazırFakat ölen kişiye gelince, eğer o rahmete yaklaştırılanlardan ise
«فأما إن كان» الميت «من المقربين».
Ali BulaçBu durumda rahatlık, güzel rızık ve nimetlerle donatılmış cennet (onundur)
Diyanet İşleri MealiEğer ölen o kişi, gözdelerden ise, rahatlık, hoşluk ve nimet cenneti onundur
Elmalılı Hamdi YazırOna rahatlık, güzel rızık ve Naîm cenneti vardır
«فروْح» أي فله استراحة «وريحان» رزق حسن «وجنة نعيم» وهل الجواب لأما أو لإن أو لهما؟ أقوال.
Ali BulaçVe eğer "Ashab-ı Yemin"den ise
Diyanet İşleri MealiEğer defteri sağdan verilenlerden ise
Elmalılı Hamdi YazırEğer O, sağın adamlarından ise
«وأما إن كان من أصحاب اليمين».
Ali BulaçArtık, "Ashab-ı Yemin"den selam sana
Diyanet İşleri MealiEy sağcılardan olan kişi, sana selam olsun!" denir
Elmalılı Hamdi Yazır(Ey sağcı), sana sağcılardan selam
«فسلام لك» أي له السلامة من العذاب «من أصحاب اليمين» من جهة أنه منهم.
Ali BulaçVe eğer o, yalanlayan sapıklardan ise
Diyanet İşleri MealiEğer, sapık yalancılardan ise
Elmalılı Hamdi YazırAma yalanlayıcı sapıklardan ise
«وأما إن كان من المكذبين الضالين».
Ali BulaçArtık (onun için) alabildiğine kaynar sudan bir şölen vardır
Diyanet İşleri MealiOna kaynar sudan konukluk sunulur
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ona da kaynar sudan bir ziyafet vardır
(فنزل من حميم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Ali BulaçVe çılgınca yanan ateşe bir atılma da
Diyanet İşleri MealiCehenneme sokulur
Elmalılı Hamdi YazırVe cehenneme atılma vardır
(وتصلية جحيم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Ali BulaçŞüphesiz bu, kesin bilgi ifade eden bir gerçektir (Hakku'l-Yakin)
Diyanet İşleri MealiDoğrusu kesin gerçek budur
Elmalılı Hamdi YazırKesin gerçek budur işte
«إن هذا لهو حق اليقين» من إضافة الموصوف إلى صفته.
Ali BulaçÖyleyse büyük Rabbini ismiyle tesbih et
Diyanet İşleri MealiÖyleyse çok büyük Rabbinin adını tesbih et
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ise Rabbini o büyük ismiyle tesbih et
«فسبح باسم ربك العظيم» تقدم.