56. Al-Waaqia سُورَةُ الوَاقِعَةِ
Elmalılı Hamdi YazırOlacak vak'a olduğu zaman
Süleyman AteşOlacak vak'a olduğu (kıyamet koptuğu) zaman
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
«إذا وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırOnun oluşunu yalanlayacak kimse yoktur
Süleyman AteşOnun oluşunu yalanlayacak yoktur
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
«ليس لوقعتها كاذبة» نفس تكذب بأن تنفيها كما نفتها في الدنيا.
Elmalılı Hamdi YazırO, alçaltıcıdır, yükselticidir
Süleyman AteşO alçaltıcı, yükselticidir (yerleri alt üst eder)
Diyanet İşleri MealiKıyamet koptuğunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek olan o hadisenin yalan olmadığı ortaya çıkacaktır
«خافضة رافعة» أي هي مظهرة لخفض أقوام بدخولهم النار ولرفع آخرين بدخولهم الجنة.
Elmalılı Hamdi YazırYer şiddetle sarsıldığı
Süleyman AteşYer şiddetliesarsıldığı
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
«إذا رجت الأرض رجا» حركت حركة شديدة.
Elmalılı Hamdi YazırDağlar serpildikçe serpildiği
Süleyman AteşDağlar serpildikçe serpildiği
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
«وبست الجبال بسا» فتتت.
Elmalılı Hamdi YazırDağılıp toz duman haline geldiği
Süleyman AteşDağılan toz duman haline geldiği
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
«فكانت هباءً» غبارا «منبثا» منتشرا، وإذا الثانية بدل من الأولى.
Elmalılı Hamdi YazırVe sizler üç sınıf olduğunuz zaman
Süleyman AteşVe sizler üç sınıf olduğunuz zaman
Diyanet İşleri MealiEy insanlar! Yer sarsıldıkça sarsıldığı, dağlar ufalandıkça ufalanıp da toz duman haline geldiği zaman, siz de üç sınıf olursunuz
«وكنتم» في القيامة «أزواجا» أصنافا «ثلاثة».
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları (var ya) ne mutludurlar onlar
Süleyman AteşSağın adamları (amel defterleri sağ tarafından verilenler), ne uğurlulardır onlar
Diyanet İşleri Mealiİyi işler işlediklerini belirtmek için, amel defterleri sağdan verilenler; ne mutlu o sağcılara
«فأصحاب الميمنة» وهم الذين يؤتون كتبهم بإيمانهم مبتدأ خبره «ما أصحاب الميمنة» تعظيم لشأنهم بدخولهم الجنة.
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları ise ne uğursuzdurlar onlar
Süleyman AteşSolun adamları (amel defterleri sol tarafından verilenler), ne uğursuzlardır onlar
Diyanet İşleri MealiKötülük işlediklerini belirtmek üzere, amel defterleri soldan verilenler; ne yazık o solculara
«وأصحاب المشأمة» أي الشمال بأن يؤتى كل منهم كتابه بشماله «ما أصحاب المشأمة» تحقير لشأنهم بدخولهم النار.
Elmalılı Hamdi YazırÖnde olanlar (var ya), onlar öncüdürler
Süleyman AteşVe o sabıklar, sabıklar
Diyanet İşleri Mealiİyilik işlemekte önde olanlar, karşılıklarını almakta da önde olanlardır
«والسابقون» إلى الخير وهم الأنبياء مبتدأ «السابقون» تأكيد لتعظيم شأنهم.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o yaklaştırılanlar
Süleyman Ateşİşte, onlardır (Allah'a) yaklaştırılanlar
Diyanet İşleri MealiNaim cennetlerinde Allah'a en çok yaklaştırılmış olanlar işte bunlardır
«أولئك المقربون».
Elmalılı Hamdi YazırNimet cennetlerindedirler
Süleyman AteşNi'met cennetlerinde
Diyanet İşleri MealiNaim cennetlerinde Allah'a en çok yaklaştırılmış olanlar işte bunlardır
«في جنات النعيم».
Elmalılı Hamdi YazırÇoğu önceki ümmetlerden
Süleyman AteşÇoğu öncekilerden
Diyanet İşleri MealiOnların büyük kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
«ثلة من الأولين» مبتدأ، أي جماعة من الأمم الماضية.
Elmalılı Hamdi YazırBirazı da sonrakilerden
Süleyman AteşBirazı da sonrakilerden (olan bu insanlar)
Diyanet İşleri MealiOnların büyük kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
«وقليل من الآخرين» من أمة محمد صلى الله عليه وسلم وهم السابقون من الأمم الماضية وهذه الأمة والخبر.
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) cevherlerle işlenmiş tahtlar üzerindedirler
Süleyman AteşAltın ve cevahirle işlenmiş tahtlar üzerindedirler
Diyanet İşleri MealiMücevheratla işlenmiş tahtlara karşılıklı olarak yaslanırlar
«على سرر موضونة» منسوجة بقضبان الذهب والجواهر.
Elmalılı Hamdi YazırKarşılıklı olarak onların üzerinde yaslanırlar
Süleyman AteşOnların üzerinde karşılıklı yaslanırlar
Diyanet İşleri MealiMücevheratla işlenmiş tahtlara karşılıklı olarak yaslanırlar
«متكئين عليها متقابلين» حالان من الضمير في الخبر.
Elmalılı Hamdi YazırÇevrelerinde, ölümsüzlüğe ulaşmış gençler dolaşırlar
Süleyman AteşÇevrelerinde, ebedi yaşamağa erdirilmiş gençler dolaşır
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
«يطوف عليهم» للخدمة «ولدان مخلدون» على شكل الأولاد لا يهرمون.
Elmalılı Hamdi YazırKaynağından doldurulmuş, testiler, ibrikler ve kadehlerle
Süleyman AteşAkıp giden şarap kaynağından doldurulmuş testiler, ibrikler ve kadehlerle
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
«بأكواب» أقداح لا عرى لها «وأباريق» لها عرى وخراطيم «وكأس» إناء شرب الخمر «من معين» أي خمر جارية من منبع لا ينقطع أبدا.
Elmalılı Hamdi YazırOndan ne başları ağrıtılır, ne de akılları giderilir
Süleyman Ateş(Bir şarap ki) Ondan ne başları ağrıtılır, ne de akılları giderilir
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
«لا يصدعون عنها ولا ينزَِفون» بفتح الزاي وكسرها من نزف الشارب وأنزف، أي لا يحصل لهم منها صداع ولا ذهاب عقل بخلاف خمر الدنيا.
Elmalılı Hamdi YazırBeğendikleri meyvalar
Süleyman AteşBeğendikleri meyva(lar)
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
«وفاكهة مما يتخيرون».
Elmalılı Hamdi YazırCanlarının çektiği kuş etleri
Süleyman AteşCanlarının çektiği kuş et(ler)i
Diyanet İşleri MealiÖlümsüz gençler yanlarında, baş ağrısı ve dönmesi vermeyen bembeyaz bir kaynaktan doldurulmuş kaseler, ibrikler, kadehler; seçecekleri meyveler, arzulayacakları kuş eti ile dolaşırlar
«ولحم طير مما يشتهون و» لهم للاستمتاع.
Elmalılı Hamdi Yazırİri gözlü hûriler
Süleyman Ateşİri gözlü huriler
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
«وحور» نساء شديدات سواد العيون وبياضها «عين» ضخام العيون كسرت عينه بدل ضمها لمجانسة الياء ومفرده عيناء كحمراء وفي قراءة بجر حور عين.
Elmalılı Hamdi YazırSaklı inciler gibi
Süleyman AteşSaklı inciler gibi
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
«كأمثال اللؤلؤ المكنون» المصون.
Elmalılı Hamdi YazırYaptıklarına karşılık olarak verilir
Süleyman AteşYaptıklarına karşılık olarak
Diyanet İşleri Mealiİşlediklerine karşılık olarak, sedefteki inciler gibi ceylan gözlüler vardır. Orada boş ve günaha sokacak bir söz duymazlar
«جزاءً» مفعول له أو مصدر والعامل المقدر أي جعلنا لهم ما ذكر للجزاء أو جزيناهم «بما كانوا يعملون».
Elmalılı Hamdi YazırOrada boş bir söz ve günaha sokan bir laf işitmezler
Süleyman AteşOrada ne boş bir söz ve ne de günaha sokan bir laf işitirler
Diyanet İşleri MealiSadece selama karşılık selam sözü işitirler
«لا يسمعون فيها» في الجنة «لغوا» فاحشا من الكلام «ولا تأثيما» ما يؤثم.
Elmalılı Hamdi YazırDuydukları söz, yalnız "selam", "selam" dır
Süleyman AteşDuydukları söz, yalnız "Selam, selam" dır
Diyanet İşleri MealiDefterleri sağdan verilenler; ne mutlu o sağcılara
«إلا» لكن «قيلا» قولا «سلاما» سلاما بدل من قيلا فإنهم يسمعونه.
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları, nedir o sağın adamları
Süleyman AteşSağın adamları, nedir o sağın adamları
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وأصحاب اليمين ما أصحاب اليمين».
Elmalılı Hamdi YazırDalbastı kirazlar
Süleyman Ateş(Onlar) Dikensiz kirazlar
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«في سدر» شجر النبق «مخضود» لا شوك فيه.
Elmalılı Hamdi YazırMeyva dizili muzlar
Süleyman Ateş(Kökünden tepesine kadar) meyva dizili muzlar
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وطلح» شجر الموز «منضود» بالحمل من أسفله إلى أعلاه.
Elmalılı Hamdi YazırUzamış gölgeler
Süleyman AteşUzamış gölge(ler)
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وظل ممدود» دائم.
Elmalılı Hamdi YazırFışkıran sular
Süleyman AteşFışkıran sular
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وماء مسكوب» جار دائما.
Elmalılı Hamdi YazırPek çok meyva arasında
Süleyman AteşPek çok mevya arasında
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وفاكهة كثيرة».
Elmalılı Hamdi YazırTükenmeyen ve yasaklanmayan
Süleyman AteşTükenmeyen ve yasaklanmayan
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«لا مقطوعة» في زمن «ولا ممنوعة» بثمن.
Elmalılı Hamdi YazırVe yükseltilmiş döşekler üstündedirler
Süleyman AteşVe yükseltilmiş döşekler üstündedirler
Diyanet İşleri MealiOnlar dikensiz sedir ağaçları, salkımları sarkmış muz ağaçları, uzamış gölge altında, çağlayarak akan sular kenarlarında; bitip tükenmeyen ve yasak da edilmeyen bol meyveler arasında; yüksek döşekler üzerindedirler
«وفرش مرفوعة» على السرر.
Elmalılı Hamdi YazırBiz kadınları yeniden inşa ettik (yarattık)
Süleyman AteşBiz (oradaki) kadınları da yeniden bir güzel inşa' etmişiz
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
«إنا أنشأناهن إنشاءً» أي الحور العين من غير ولادة.
Elmalılı Hamdi YazırOnları bâkireler yaptık
Süleyman AteşOnları bakireler yapmışızdır
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
«فجعلناهن أبكارا» عذارى كلما أتاهن أزواجهن وجدوهن عذارى ولا وجع.
Elmalılı Hamdi YazırHep yaşıt sevgililer
Süleyman AteşHep yaşıt sevgililer
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
«عرُْبا» بضم الراء وسكونها جمع عروب وهي المتحببة إلى زوجها عشقا له «أترابا» جمع ترب، أي مستويات في السن.
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları içindir
Süleyman AteşSağın adamları için
Diyanet İşleri MealiBiz ceylan gözlüleri, defterleri sağdan verilenler için yeniden yaratmışızdır; onları bakire, eşlerine düşkün ve hepsini bir yaşta kılmışızdır
«لأصحاب اليمين» صلة أنشأناهن أو جعلناهن وهم.
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu öncekilerdendir
Süleyman Ateş(Bu sağcıların) Bir bölümü öncekilerdendir
Diyanet İşleri MealiBunların bir kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
«ثلة من الأولين».
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu da sonrakilerdendir
Süleyman AteşBir bölümü de sonrakilerdendir
Diyanet İşleri MealiBunların bir kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir
«وثلة من الآخرين».
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları, nedir o solcular
Süleyman AteşSolun adamları (amel defterleri, sol tarafından verilenler), nedir o solcular
Diyanet İşleri MealiDefterleri soldan verilenler; ne yazık o solculara
«وأصحاب الشمال ما أصحاب الشمال».
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine işleyen bir ateş ve kaynar şu içinde
Süleyman Ateş(Onlar) Delikçiklere işleyen bir ateş ve kaynar su içinde
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
«في سموم» ريح جارة من النار تنفذ في المسام «وحميم» ماء شديد الحرارة.
Elmalılı Hamdi YazırKapkara dumandan bir gölge altındadırlar
Süleyman AteşKara dumandan bir gölge altında
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
«وظل من يحموم» دخان شديد السواد.
Elmalılı Hamdi YazırKi ne serindir, ne de faydalı
Süleyman AteşKi ne serindir, ne faydalı
Diyanet İşleri Mealiİnsanın içine işleyen bir sıcaklık ve kaynar su içinde, serinliği ve hoşluğu olmayan kara bir dumanın gölgesinde bulunurlar
«لا بارد» كغيره من الظلال «ولا كريم» حسن المنظر.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar bundan önce varlık içinde sefâhete dalmışlardı
Süleyman AteşÇünkü onlar bundan önce varlık içinde şımartılmışlardı
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, bundan önce, dünyada, nimet içinde bulunurlar iken, büyük günah işlemekte direnir dururlardı
«إنهم كانوا قبل ذلك» في الدنيا «مترفين» منعمين لا يتعبون في الطاعة.
Elmalılı Hamdi YazırBüyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı
Süleyman AteşBüyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı
Diyanet İşleri MealiÇünkü onlar, bundan önce, dünyada, nimet içinde bulunurlar iken, büyük günah işlemekte direnir dururlardı
«وكانوا يصرون على الحنث» الذنب «العظيم» أي الشرك.
Elmalılı Hamdi YazırVe diyorlardı ki: "Biz ölüp, toprak ve kemik yığını olduktan sonra, biz mi bir daha diriltileceğiz
Süleyman AteşVe diyorlardı ki: "Biz öldükten, toprak ve kemik yığını olduktan sonra, biz mi bir daha diriltileceğiz
Diyanet İşleri MealiŞöyle söylerlerdi: "Öldüğümüzde, toprak ve kemik yığını olduğumuzda mı, biz mi tekrar dirileceğiz
«وكانوا يقولون أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون» في الهمزتين في الموضوعين التحقيق وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجهين.
Elmalılı Hamdi YazırÖnceki atalarımızda mı
Süleyman AteşÖnceki atalarımız da mı
Diyanet İşleri MealiÖnce gelip geçmiş babalarımız da mı
«أو آباؤنا الأولون» بفتح الواو للعطف والهمزة للاستفهام وهو في ذلك وفيما قبله للاستبعاد وفي قراءة بسكون الواو عطفا بأو والمعطوف عليه محل إن واسمها.
Elmalılı Hamdi YazırDe ki: "Öncekiler ve sonrakiler
Süleyman AteşDe ki: "Öncekiler de sonrakiler de
Diyanet İşleri MealiDe ki: "Şüphesiz öncekiler de, sonrakiler de belli bir günün belirli bir vaktinde toplanacaklardır
«قل إن الأولين والآخرين».
Elmalılı Hamdi YazırBelli bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır
Süleyman AteşBelli bir günün buluşma vakti için mutlaka toplanacaklardır
Diyanet İşleri MealiDe ki: "Şüphesiz öncekiler de, sonrakiler de belli bir günün belirli bir vaktinde toplanacaklardır
«لمجموعون إلى ميقات» لوقت «يوم معلوم» أي يوم القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırSonra siz, ey sapık yalanlayıcılar
Süleyman AteşSonra siz de, ey sapık yalanlayıcılar (o zaman toplanacaksınız)
Diyanet İşleri MealiSonra, siz ey sapıklar, yalanlayanlar
«ثم إنكم أيها الضالون المكذبون».
Elmalılı Hamdi YazırElbette bir ağaçtan, zakkum ağacından yiyeceksiniz
Süleyman Ateş(Suçlular) Mutlaka bir Zakkum ağacından yiyecekler
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bir zakkum ağacından yiyeceksiniz
«لآكلون من شجر من زقوم» بيان للشجر.
Elmalılı Hamdi YazırKarınlarınızı hep onunla dolduracaksınız
Süleyman AteşOnunla karınları(nı) dolduracaklar
Diyanet İşleri MealiKarınlarınızı onunla dolduracaksınız
«فمالئون منها» من الشجر «البطون».
Elmalılı Hamdi YazırÜstüne de kaynar su içeceksiniz
Süleyman AteşÜzerine de kaynar su içeceklerdir
Diyanet İşleri MealiOnun üzerine kaynar su içeceksiniz
«فشاربون عليه» أي الزقوم المأكول «من الحميم».
Elmalılı Hamdi YazırSusuzluk illetine tutulmuş develerin içişi gibi içeceksiniz
Süleyman AteşSusuzluk hastalığına tutulmuş develerin içişi gibi içeceklerdir
Diyanet İşleri MealiHem de susamış develerin suya saldırışı gibi içeceksiniz
«فشاربون شَُرب» بفتح الشين وضمها مصدر «الهيم» الإبل العطاش جمع هيمان للذكر وهيمى للأنثى، كعطشان وعطشى.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ceza gününde onlara sunulacak ziyafet budur
Süleyman Ateşİşte ceza gününde onların ağırlanışı böyledir
Diyanet İşleri Mealiİşte onlara, ceza günü sunulacak konukluk budur
«هذا نزلهم» ما أعد لهم «يوم الدين» يوم القيامة.
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yarattık; tasdik etmeniz gerekmez mi
Süleyman AteşBiz sizi yarattık; doğrulamanız gerekmez mi
Diyanet İşleri MealiSizi yaratan Biziz; hala tasdik etmez misiniz
«نحن خلقناكم» أوجدناكم من عدم «فلولا» هلا «تصدقون» بالبعث إذ القادر على الإنشاء قادر على الإعادة.
Elmalılı Hamdi YazırAttığınız meniyi gördünüz mü
Süleyman AteşAkıttığınız meniyi gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; akıttığınız meniden insanı yaratan siz misiniz, yoksa Biz mi yaratmaktayız
«أفرأيتم ما تمنون» تريقون من المني في أرحام النساء.
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi yaratıyorsunuz yoksa yaratan biz miyiz
Süleyman AteşSiz mi onu yaratıyorsunuz, yoksa yaratıcılar biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; akıttığınız meniden insanı yaratan siz misiniz, yoksa Biz mi yaratmaktayız
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفا وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه في المواضع الأخرى «تخلقونه» أي المني بشرا «أم نحن الخالقون».
Elmalılı Hamdi YazırAranızda ölümü takdir eden biziz ve bizim önümüze geçilmez
Süleyman AteşAranızda ölümü takdir eden biziz ve bizim önümüze geçilmiş değildir (kimse ölüme engel olamaz)
Diyanet İşleri MealiÖlümü aranızda Biz tayin ettik; sizi ortadan kaldırıp benzerlerinizi yerinize getirmeyi, sizi bilmediğiniz şekilde var etmeyi dilesek kimse önümüze geçemez
«نحن قدَّرنا» بالتشديد والتخفيف «بينكم الموت وما نحن بمسبوقين» بعاجزين.
Elmalılı Hamdi YazırBöylece sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta tekrar var edelim diye (böyle yapıyoruz)
Süleyman Ateş(Size böyle ölümü takdir ettik) Ki sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi, bilmediğiniz bir biçimde yeniden inşa' edelim
Diyanet İşleri MealiÖlümü aranızda Biz tayin ettik; sizi ortadan kaldırıp benzerlerinizi yerinize getirmeyi, sizi bilmediğiniz şekilde var etmeyi dilesek kimse önümüze geçemez
«على» عن «أن نبدل» نجعل «أمثالكم» مكانكم «وننشئكم» نخلقكم «في مالا تعلمون» من الصور كالقردة والخنازير.
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun, ilk yaratılışı bildiniz. Düşünüp ibret almanız gerekmez mi
Süleyman AteşAndolsun, ilk yaratmayı bildiniz, (bunu) düşünüp ibret almanız gerekmez mi
Diyanet İşleri MealiAnd olsun ki, ilk yaratmayı bilirsiniz, yine de düşünmez misiniz
«ولقد علمتم النّشاءَةَ الأولى» وفي قراءة بسكون الشين «فلولا تذكرون» فيه إدغام التاء الثانية في الأصل في الذال.
Elmalılı Hamdi YazırEktiğinizi gördünüz mü
Süleyman AteşEktiğinizi gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin, ektiklerinizi yerden bitirenler sizler misiniz, yoksa Biz mi bitiriyoruz
«أفرأيتم ما تحرثون» تثيرون في الأرض وتلقون البذر فيها.
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi bitiriyorsunuz, yoksa bitiren biz miyiz
Süleyman AteşSiz mi onu bitiyorsunuz, yoksa bitirenler biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin, ektiklerinizi yerden bitirenler sizler misiniz, yoksa Biz mi bitiriyoruz
«أأنتم تزرعونه» تنبتونه «أم نحن الزارعون».
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik, onu kuru bir çöp yapardık. Hayret eder dururdunuz
Süleyman AteşDileseydik, onu kuru bir çöp yapardık, sızlanıp dururdunuz
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
«لو نشاء لجعلناه حطاما» نباتا يابسا لا حب فيه «فظلتم» أصله ظللتم بكسر اللام حذفت تخفيفا أي أقمتم نهارا «تفكهون» حذفت منه إحدى التاءين في الأصل تعجبون من ذلك وتقولون.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu borç altına girdik
Süleyman AteşBiz borçlandık, (yaptığmız masraflar boşa gitti)
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
«إنا لمغرمون» نفقة زرعنا.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu, biz yoksul bırakıldık" (derdiniz)
Süleyman AteşDoğrusu, biz yoksun bırakıldık! (derdiniz)
Diyanet İşleri MealiDilersek Biz onu çerçöp yaparız, şaşar kalırsınız; "Doğrusu borç altına girdik, hatta yoksun kaldık
«بل نحن محرومون» ممنوعون رزقنا.
Elmalılı Hamdi Yazırİçtiğiniz suya baktınız mı
Süleyman Ateşİçtiğiniz suya baktınız mı
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; içtiğiniz suyu buluttan indirenler sizler misiniz yoksa onu Biz mi indiririz
«أفرأيتم الماء الذي تشربون».
Elmalılı Hamdi YazırBuluttan onu siz mi indirdiniz, yoksa indiren biz miyiz
Süleyman AteşSiz mi onu buluttan indirdiniz, yoksa indirenler biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; içtiğiniz suyu buluttan indirenler sizler misiniz yoksa onu Biz mi indiririz
«أأنتم أنزلتموه من المزن» السحاب جمع مزنة «أم نحن المنزلون».
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik onu tuzlu yapardık. O halde şükretseniz ya
Süleyman AteşDileseydik onu tuzlu yapardık. Şüketmeniz gerekmez mi
Diyanet İşleri MealiDileseydik onu acılaştırırdık; hala şükretmez misiniz
«لو نشاء جعلناه أجاجا» ملحا لا يمكن شربه «فلولا» هلا «تشكرون».
Elmalılı Hamdi YazırYaktığınız ateşi gördünüz mü
Süleyman Ateş(İki dalı birbirine sürterek) Çıkardığınız ateşi gördünüz mü
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; yaktığınız ateşin ağacını var eden sizler misiniz, yoksa onu Biz mi var ederiz
«أفرأيتم النار التي تورون» تُخرجون من الشجر الأخضر.
Elmalılı Hamdi YazırOnun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratan biz miyiz
Süleyman AteşOnun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratanlar biz miyiz
Diyanet İşleri MealiSöyleyin; yaktığınız ateşin ağacını var eden sizler misiniz, yoksa onu Biz mi var ederiz
«أأنتم أنشأتم شجرتها» كالمرخ والعفار والكلخ «أم نحن المنشئون».
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu bir ibret ve çölden gelip geçenlere bir fayda yaptık
Süleyman AteşBiz onu bir ibret ve çölden gelip geçenlere bir fayda yaptık
Diyanet İşleri MealiBiz onu bir ibret ve çölde konaklayanlar için yararlı kıldık
«نحن جعلناها تذكرة» لنار جهنم «ومتاعا» بُلْغَة «للمقوين» للمسافرين من أقوى القوم: أي صاروا بالقوى بالقصر والمد أي القفر وهو مفازة لا نبات فيها ولا ماء.
Elmalılı Hamdi YazırÖyleyse büyük Rabbinin adını yücelt
Süleyman AteşÖyleyse büyük Rabbinin adını yücelt
Diyanet İşleri MealiÖyleyse çok büyük Rabbinin adını tesbih et
«فسبح» نزه «باسم» زائدة «ربك العظيم» الله.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, yıldızların yerlerine yemin ederim
Süleyman AteşYoo, yıldızların yerlerine yemin ederim
Diyanet İşleri MealiHayır; yıldızların yerleri üzerine yemin ederim; ki bunun ne büyük yemin olduğunu bir bilseniz
«فلا أقسم» لا زائدة «بمواقع النجوم» بمساقطها لغروبها.
Elmalılı Hamdi YazırBilirseniz bu büyük bir yemindir
Süleyman AteşBilirseniz, bu büyük bir yemindir
Diyanet İşleri MealiHayır; yıldızların yerleri üzerine yemin ederim; ki bunun ne büyük yemin olduğunu bir bilseniz
«وإنه» أي القسم بها «لقسم لو تعلمون عظيم» لو كنتم من ذوي العلم لعلمتم عظم هذا القسم.
Elmalılı Hamdi YazırO, elbette şerefli bir Kur'ân'dır
Süleyman AteşO, elbette değerli bir Kur'an'dır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
«إنه» أي المتلو عليكم «لقرآن كريم».
Elmalılı Hamdi YazırKorunmuş bir kitaptadır
Süleyman AteşSaklı bir Kitaptadır
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
«في كتاب» مكتوب «مكنون» مصون وهو المصحف.
Elmalılı Hamdi YazırOna temizlenenlerden başkası el süremez
Süleyman AteşKi ona temizlerden başkası dokunmaz
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
«لايمسّه» خبر بمعنى النهي «إلا المطهرون» الذين طهروا أنفسهم من الأحداث.
Elmalılı Hamdi Yazırâlemlerin Rabbinden indirilmiştir
Süleyman AteşAlemlerin Rabbinden indirilmiştir
Diyanet İşleri MealiDoğrusu bu Kitap, sadece arınmış olanların dokunabileceği, saklı bir Kitap'da mevcutken Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiş olan Kuranı Kerim'dir
«تنزيل» منزل «من رب العالمين».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi siz bu sözü mü küçümsüyorsunuz
Süleyman AteşŞimdi siz, bu sözü mü küçümsüyorsunuz
Diyanet İşleri MealiSiz bu sözü mü hor görüyorsunuz
«أفبهذا الحديث» القرآن «أنتم مدهنون» متهاونون مكذبون.
Elmalılı Hamdi YazırRızkınızı, yalanlamanızdan ibaret mi kılıyorsunuz
Süleyman Ateş(Kur'an'dan istifade edeceğiniz yerde) Rızkınızı, yalanlamanızdan ibaret mi kılıyorsunuz (sizin ondan elde ettiğiniz nasib, sadece onu yalanlamanız mıdır)
Diyanet İşleri MealiRızkınıza şükredeceğiniz yere onu vereni mi yalanlıyorsunuz
«وتجعلون رزقكم» من المطر، أي شكره «أنكم تكذبون» بسقيا الله حيث قلتم مطرنا بنوء كذا.
Elmalılı Hamdi YazırCan boğaza dayandığı zaman
Süleyman AteşYa can boğaza dayandığı zaman
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
«فلولا» فهلا «إذا بلغت» الروح وقت النزع «الحلقوم» هو مجرى الطعام.
Elmalılı Hamdi YazırKi o zaman siz (ölmek üzere olana) bakar durursunuz
Süleyman AteşKi siz de o zaman (can çekişen kimseye) bakıp durursunuz
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
«وأنتم» يا حاضري الميت «حينئذ تنظرون» إليه.
Elmalılı Hamdi YazırBiz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz
Süleyman AteşBiz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz
Diyanet İşleri MealiKişinin canı boğaza dayanınca ve siz o zaman bakıp kalırken, Biz o kişiye sizden daha yakınızdır, ama görmezsiniz
«ونحن أقرب إليه منكم» بالعلم «ولكن لا تبصرون» من البصيرة، أي لا تعلمون ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırEğer cezalandırılmayacak iseniz
Süleyman AteşEğer (öldükten sonra) cezalandırılmayacaksanız
Diyanet İşleri MealiSiz dirilip yaptıklarınıza karşılık görmeyecekseniz ve eğer bu sözünüzde samimi iseniz, o çıkmak üzere olan canı geri çevirsenize
«فلولا» فهلا «إن كنتم غير مدينين» مجزيين بأن تبعثوا، أي غير مبعوثين بزعمكم.
Elmalılı Hamdi YazırOnu geri çevirsenize; şayet iddianızda doğru iseniz
Süleyman Ateş(Bu sözünüzde doğru iseniz) o(çıkmakta olan ca)nı geri döndürsenize
Diyanet İşleri MealiSiz dirilip yaptıklarınıza karşılık görmeyecekseniz ve eğer bu sözünüzde samimi iseniz, o çıkmak üzere olan canı geri çevirsenize
«ترجعونها» تردون الروح إلى الجسد بعد بلوغ الحلقوم «إن كنتم صادقين» فيما زعمتم فلولا الثانية تأكيد للأولى وإذا ظرف لترجعون المتعلق به الشرطان والمعنى: هلا ترجعونها إن نفيتم البعث صادقين في نفيه، أي لينتفي عن محلها الموت كالبعث.
Elmalılı Hamdi YazırFakat ölen kişiye gelince, eğer o rahmete yaklaştırılanlardan ise
Süleyman Ateş(O can, Allah'a) Yaklaştırılanlardan ise
Diyanet İşleri MealiEğer ölen o kişi, gözdelerden ise, rahatlık, hoşluk ve nimet cenneti onundur
«فأما إن كان» الميت «من المقربين».
Elmalılı Hamdi YazırOna rahatlık, güzel rızık ve Naîm cenneti vardır
Süleyman AteşO'na rahatlık, güzel rızık ve ni'met cenneti var
Diyanet İşleri MealiEğer ölen o kişi, gözdelerden ise, rahatlık, hoşluk ve nimet cenneti onundur
«فروْح» أي فله استراحة «وريحان» رزق حسن «وجنة نعيم» وهل الجواب لأما أو لإن أو لهما؟ أقوال.
Elmalılı Hamdi YazırEğer O, sağın adamlarından ise
Süleyman AteşEğer sağcılardan (amel defteri sağ tarafından verilenlerden) ise
Diyanet İşleri MealiEğer defteri sağdan verilenlerden ise
«وأما إن كان من أصحاب اليمين».
Elmalılı Hamdi Yazır(Ey sağcı), sana sağcılardan selam
Süleyman Ateş(Ey sağcı) Sana sağcılardan selam var
Diyanet İşleri MealiEy sağcılardan olan kişi, sana selam olsun!" denir
«فسلام لك» أي له السلامة من العذاب «من أصحاب اليمين» من جهة أنه منهم.
Elmalılı Hamdi YazırAma yalanlayıcı sapıklardan ise
Süleyman AteşAma yalanlayıcı sapıklardan ise
Diyanet İşleri MealiEğer, sapık yalancılardan ise
«وأما إن كان من المكذبين الضالين».
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ona da kaynar sudan bir ziyafet vardır
Süleyman AteşKaynar sudan bir ziyafet
Diyanet İşleri MealiOna kaynar sudan konukluk sunulur
(فنزل من حميم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Elmalılı Hamdi YazırVe cehenneme atılma vardır
Süleyman AteşVe cehenneme atılma var
Diyanet İşleri MealiCehenneme sokulur
(وتصلية جحيم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Elmalılı Hamdi YazırKesin gerçek budur işte
Süleyman AteşKesin gerçek budur işte
Diyanet İşleri MealiDoğrusu kesin gerçek budur
«إن هذا لهو حق اليقين» من إضافة الموصوف إلى صفته.
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ise Rabbini o büyük ismiyle tesbih et
Süleyman AteşÖyleyse büyük Rabbinin adını tesbih et (O'nu, kendisine layık olmayan sıfatlardan tenzih eyle)
Diyanet İşleri MealiÖyleyse çok büyük Rabbinin adını tesbih et
«فسبح باسم ربك العظيم» تقدم.