56. Al-Waaqia سُورَةُ الوَاقِعَةِ
Süleyman AteşOlacak vak'a olduğu (kıyamet koptuğu) zaman
Elmalılı Hamdi YazırOlacak vak'a olduğu zaman
Ali BulaçVakıa (kesin bir gerçek olan kıyamet) vuku bulduğu zaman
«إذا وقعت الواقعة» قامت القيامة.
Süleyman AteşOnun oluşunu yalanlayacak yoktur
Elmalılı Hamdi YazırOnun oluşunu yalanlayacak kimse yoktur
Ali BulaçOnun vukuuna (gerçekleşmesine artık) yalan diyecek yoktur
«ليس لوقعتها كاذبة» نفس تكذب بأن تنفيها كما نفتها في الدنيا.
Süleyman AteşO alçaltıcı, yükselticidir (yerleri alt üst eder)
Elmalılı Hamdi YazırO, alçaltıcıdır, yükselticidir
Ali BulaçO aşağılatıcı, yücelticidir
«خافضة رافعة» أي هي مظهرة لخفض أقوام بدخولهم النار ولرفع آخرين بدخولهم الجنة.
Süleyman AteşYer şiddetliesarsıldığı
Elmalılı Hamdi YazırYer şiddetle sarsıldığı
Ali BulaçYer, şiddetli bir sarsıntıyla sarsıldığı
«إذا رجت الأرض رجا» حركت حركة شديدة.
Süleyman AteşDağlar serpildikçe serpildiği
Elmalılı Hamdi YazırDağlar serpildikçe serpildiği
Ali BulaçVe dağlar darmadağın olup ufalandığı
«وبست الجبال بسا» فتتت.
Süleyman AteşDağılan toz duman haline geldiği
Elmalılı Hamdi YazırDağılıp toz duman haline geldiği
Ali BulaçDerken toz duman halinde dağılıp-savrulduğu
«فكانت هباءً» غبارا «منبثا» منتشرا، وإذا الثانية بدل من الأولى.
Süleyman AteşVe sizler üç sınıf olduğunuz zaman
Elmalılı Hamdi YazırVe sizler üç sınıf olduğunuz zaman
Ali BulaçVe sizler de üç sınıf olduğunuz zaman
«وكنتم» في القيامة «أزواجا» أصنافا «ثلاثة».
Süleyman AteşSağın adamları (amel defterleri sağ tarafından verilenler), ne uğurlulardır onlar
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları (var ya) ne mutludurlar onlar
Ali Bulaçİşte o "Ashab-ı Meymene", ne (kutludur o) "Ashab-ı Meymene
«فأصحاب الميمنة» وهم الذين يؤتون كتبهم بإيمانهم مبتدأ خبره «ما أصحاب الميمنة» تعظيم لشأنهم بدخولهم الجنة.
Süleyman AteşSolun adamları (amel defterleri sol tarafından verilenler), ne uğursuzlardır onlar
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları ise ne uğursuzdurlar onlar
Ali BulaçAshab-ı Meş'eme" ne (mutsuz ve uğursuzdur o) "Ashab-ı Meş'eme
«وأصحاب المشأمة» أي الشمال بأن يؤتى كل منهم كتابه بشماله «ما أصحاب المشأمة» تحقير لشأنهم بدخولهم النار.
Süleyman AteşVe o sabıklar, sabıklar
Elmalılı Hamdi YazırÖnde olanlar (var ya), onlar öncüdürler
Ali BulaçYarışıp öne geçenler de, öne geçmiş öncülerdir
«والسابقون» إلى الخير وهم الأنبياء مبتدأ «السابقون» تأكيد لتعظيم شأنهم.
Süleyman Ateşİşte, onlardır (Allah'a) yaklaştırılanlar
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o yaklaştırılanlar
Ali Bulaçİşte onlar, yakınlaştırılmış (mukarreb) olanlardır
«أولئك المقربون».
Süleyman AteşNi'met cennetlerinde
Elmalılı Hamdi YazırNimet cennetlerindedirler
Ali BulaçNimetlerle-donatılmış cennetler içinde
«في جنات النعيم».
Süleyman AteşÇoğu öncekilerden
Elmalılı Hamdi YazırÇoğu önceki ümmetlerden
Ali BulaçBirçoğu geçmiş (ümmet)lerden
«ثلة من الأولين» مبتدأ، أي جماعة من الأمم الماضية.
Süleyman AteşBirazı da sonrakilerden (olan bu insanlar)
Elmalılı Hamdi YazırBirazı da sonrakilerden
Ali BulaçBirazı da sonrakilerden
«وقليل من الآخرين» من أمة محمد صلى الله عليه وسلم وهم السابقون من الأمم الماضية وهذه الأمة والخبر.
Süleyman AteşAltın ve cevahirle işlenmiş tahtlar üzerindedirler
Elmalılı Hamdi Yazır(Onlar) cevherlerle işlenmiş tahtlar üzerindedirler
Ali BulaçÖzenle işlenmiş mücevher' tahtlar üzerindedirler
«على سرر موضونة» منسوجة بقضبان الذهب والجواهر.
Süleyman AteşOnların üzerinde karşılıklı yaslanırlar
Elmalılı Hamdi YazırKarşılıklı olarak onların üzerinde yaslanırlar
Ali BulaçKarşılıklı yaslanmışlardır
«متكئين عليها متقابلين» حالان من الضمير في الخبر.
Süleyman AteşÇevrelerinde, ebedi yaşamağa erdirilmiş gençler dolaşır
Elmalılı Hamdi YazırÇevrelerinde, ölümsüzlüğe ulaşmış gençler dolaşırlar
Ali BulaçÇevrelerinde ölümsüzlüğe ulaşmış gençler dönüp dolaşır
«يطوف عليهم» للخدمة «ولدان مخلدون» على شكل الأولاد لا يهرمون.
Süleyman AteşAkıp giden şarap kaynağından doldurulmuş testiler, ibrikler ve kadehlerle
Elmalılı Hamdi YazırKaynağından doldurulmuş, testiler, ibrikler ve kadehlerle
Ali BulaçKaynağından (doldurulmuş) testiler, ibrikler ve kadehler
«بأكواب» أقداح لا عرى لها «وأباريق» لها عرى وخراطيم «وكأس» إناء شرب الخمر «من معين» أي خمر جارية من منبع لا ينقطع أبدا.
Süleyman Ateş(Bir şarap ki) Ondan ne başları ağrıtılır, ne de akılları giderilir
Elmalılı Hamdi YazırOndan ne başları ağrıtılır, ne de akılları giderilir
Ali BulaçKi bundan ne başlarını bir ağrı tutar, ne de kendilerinden geçip akılları çelinir
«لا يصدعون عنها ولا ينزَِفون» بفتح الزاي وكسرها من نزف الشارب وأنزف، أي لا يحصل لهم منها صداع ولا ذهاب عقل بخلاف خمر الدنيا.
Süleyman AteşBeğendikleri meyva(lar)
Elmalılı Hamdi YazırBeğendikleri meyvalar
Ali BulaçArzulayıp-seçecekleri meyveler
«وفاكهة مما يتخيرون».
Süleyman AteşCanlarının çektiği kuş et(ler)i
Elmalılı Hamdi YazırCanlarının çektiği kuş etleri
Ali BulaçCanlarının çektiği kuş eti
«ولحم طير مما يشتهون و» لهم للاستمتاع.
Süleyman Ateşİri gözlü huriler
Elmalılı Hamdi Yazırİri gözlü hûriler
Ali BulaçVe iri gözlü huriler
«وحور» نساء شديدات سواد العيون وبياضها «عين» ضخام العيون كسرت عينه بدل ضمها لمجانسة الياء ومفرده عيناء كحمراء وفي قراءة بجر حور عين.
Süleyman AteşSaklı inciler gibi
Elmalılı Hamdi YazırSaklı inciler gibi
Ali BulaçSanki saklı inciler gibi
«كأمثال اللؤلؤ المكنون» المصون.
Süleyman AteşYaptıklarına karşılık olarak
Elmalılı Hamdi YazırYaptıklarına karşılık olarak verilir
Ali BulaçYaptıklarına bir karşılık olmak üzere (onlara sunulur)
«جزاءً» مفعول له أو مصدر والعامل المقدر أي جعلنا لهم ما ذكر للجزاء أو جزيناهم «بما كانوا يعملون».
Süleyman AteşOrada ne boş bir söz ve ne de günaha sokan bir laf işitirler
Elmalılı Hamdi YazırOrada boş bir söz ve günaha sokan bir laf işitmezler
Ali BulaçOrada, ne 'saçma ve boş bir söz' işitirler, ne günaha sokma
«لا يسمعون فيها» في الجنة «لغوا» فاحشا من الكلام «ولا تأثيما» ما يؤثم.
Süleyman AteşDuydukları söz, yalnız "Selam, selam" dır
Elmalılı Hamdi YazırDuydukları söz, yalnız "selam", "selam" dır
Ali BulaçYalnızca bir söz (işitirler:) "Selam, selam
«إلا» لكن «قيلا» قولا «سلاما» سلاما بدل من قيلا فإنهم يسمعونه.
Süleyman AteşSağın adamları, nedir o sağın adamları
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları, nedir o sağın adamları
Ali BulaçAshab-ı Yemin", ne (kutludur o) "Ashab-ı Yemin
«وأصحاب اليمين ما أصحاب اليمين».
Süleyman Ateş(Onlar) Dikensiz kirazlar
Elmalılı Hamdi YazırDalbastı kirazlar
Ali BulaçYüklü dalları bükülmüş kiraz (ağaçları)
«في سدر» شجر النبق «مخضود» لا شوك فيه.
Süleyman Ateş(Kökünden tepesine kadar) meyva dizili muzlar
Elmalılı Hamdi YazırMeyva dizili muzlar
Ali BulaçÜstüste dizili meyveleri sarkmış muz ağaçları
«وطلح» شجر الموز «منضود» بالحمل من أسفله إلى أعلاه.
Süleyman AteşUzamış gölge(ler)
Elmalılı Hamdi YazırUzamış gölgeler
Ali BulaçYayılıp-uzanmış gölgeler
«وظل ممدود» دائم.
Süleyman AteşFışkıran sular
Elmalılı Hamdi YazırFışkıran sular
Ali BulaçDurmaksızın akan su(lar)
«وماء مسكوب» جار دائما.
Süleyman AteşPek çok mevya arasında
Elmalılı Hamdi YazırPek çok meyva arasında
Ali BulaçVe (daha) birçok meyveler arasında
«وفاكهة كثيرة».
Süleyman AteşTükenmeyen ve yasaklanmayan
Elmalılı Hamdi YazırTükenmeyen ve yasaklanmayan
Ali BulaçKesilip-eksilmeyen ve yasaklanmayan (meyveler)
«لا مقطوعة» في زمن «ولا ممنوعة» بثمن.
Süleyman AteşVe yükseltilmiş döşekler üstündedirler
Elmalılı Hamdi YazırVe yükseltilmiş döşekler üstündedirler
Ali BulaçYükseklere-kurulmuş döşekler (sedirler)
«وفرش مرفوعة» على السرر.
Süleyman AteşBiz (oradaki) kadınları da yeniden bir güzel inşa' etmişiz
Elmalılı Hamdi YazırBiz kadınları yeniden inşa ettik (yarattık)
Ali BulaçGerçek şu ki, Biz onları yeni bir inşa (yaratma) ile inşa edip-yarattık
«إنا أنشأناهن إنشاءً» أي الحور العين من غير ولادة.
Süleyman AteşOnları bakireler yapmışızdır
Elmalılı Hamdi YazırOnları bâkireler yaptık
Ali BulaçOnları hep bakireler olarak kıldık
«فجعلناهن أبكارا» عذارى كلما أتاهن أزواجهن وجدوهن عذارى ولا وجع.
Süleyman AteşHep yaşıt sevgililer
Elmalılı Hamdi YazırHep yaşıt sevgililer
Ali BulaçEşlerine sevgiyle tutkun (ve) hep yaşıt
«عرُْبا» بضم الراء وسكونها جمع عروب وهي المتحببة إلى زوجها عشقا له «أترابا» جمع ترب، أي مستويات في السن.
Süleyman AteşSağın adamları için
Elmalılı Hamdi YazırSağın adamları içindir
Ali BulaçAshab-ı Yemin" olanlar için
«لأصحاب اليمين» صلة أنشأناهن أو جعلناهن وهم.
Süleyman Ateş(Bu sağcıların) Bir bölümü öncekilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu öncekilerdendir
Ali Bulaç(Bunların) Birçoğu geçmiş (ümmet)lerden
«ثلة من الأولين».
Süleyman AteşBir bölümü de sonrakilerdendir
Elmalılı Hamdi YazırBir çoğu da sonrakilerdendir
Ali BulaçBirçoğu da sonrakilerdendir
«وثلة من الآخرين».
Süleyman AteşSolun adamları (amel defterleri, sol tarafından verilenler), nedir o solcular
Elmalılı Hamdi YazırSolun adamları, nedir o solcular
Ali BulaçAshab-ı Şimal", ne (mutsuzdur o) "Ashab-ı Şimal
«وأصحاب الشمال ما أصحاب الشمال».
Süleyman Ateş(Onlar) Delikçiklere işleyen bir ateş ve kaynar su içinde
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerine işleyen bir ateş ve kaynar şu içinde
Ali BulaçHücrelere işleyen kavurucu bir sıcaklık ve kaynar su
«في سموم» ريح جارة من النار تنفذ في المسام «وحميم» ماء شديد الحرارة.
Süleyman AteşKara dumandan bir gölge altında
Elmalılı Hamdi YazırKapkara dumandan bir gölge altındadırlar
Ali BulaçVe kapkara dumandan bir gölge içindedirler
«وظل من يحموم» دخان شديد السواد.
Süleyman AteşKi ne serindir, ne faydalı
Elmalılı Hamdi YazırKi ne serindir, ne de faydalı
Ali BulaçKi o, ne serindir, ne ferahlatıcı (kerim)
«لا بارد» كغيره من الظلال «ولا كريم» حسن المنظر.
Süleyman AteşÇünkü onlar bundan önce varlık içinde şımartılmışlardı
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar bundan önce varlık içinde sefâhete dalmışlardı
Ali BulaçÇünkü onlar, bundan önce varlık içinde şımartılmış olanlardı
«إنهم كانوا قبل ذلك» في الدنيا «مترفين» منعمين لا يتعبون في الطاعة.
Süleyman AteşBüyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı
Elmalılı Hamdi YazırBüyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı
Ali BulaçOnlar, büyük günah üzerinde ısrarlı davrananlardı
«وكانوا يصرون على الحنث» الذنب «العظيم» أي الشرك.
Süleyman AteşVe diyorlardı ki: "Biz öldükten, toprak ve kemik yığını olduktan sonra, biz mi bir daha diriltileceğiz
Elmalılı Hamdi YazırVe diyorlardı ki: "Biz ölüp, toprak ve kemik yığını olduktan sonra, biz mi bir daha diriltileceğiz
Ali BulaçVe derlerdi ki: "Biz öldüğümüz, toprak ve kemik olduğumuzda mı, gerçekten biz mi diriltilecekmişiz
«وكانوا يقولون أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمبعوثون» في الهمزتين في الموضوعين التحقيق وتسهيل الثانية وإدخال ألف بينهما على الوجهين.
Süleyman AteşÖnceki atalarımız da mı
Elmalılı Hamdi YazırÖnceki atalarımızda mı
Ali BulaçÖnceden gelip-geçmiş atalarımız da mı
«أو آباؤنا الأولون» بفتح الواو للعطف والهمزة للاستفهام وهو في ذلك وفيما قبله للاستبعاد وفي قراءة بسكون الواو عطفا بأو والمعطوف عليه محل إن واسمها.
Süleyman AteşDe ki: "Öncekiler de sonrakiler de
Elmalılı Hamdi YazırDe ki: "Öncekiler ve sonrakiler
Ali BulaçDe ki: "Şüphesiz, öncekiler de ve sonrakiler de
«قل إن الأولين والآخرين».
Süleyman AteşBelli bir günün buluşma vakti için mutlaka toplanacaklardır
Elmalılı Hamdi YazırBelli bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır
Ali BulaçBilinen bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır
«لمجموعون إلى ميقات» لوقت «يوم معلوم» أي يوم القيامة.
Süleyman AteşSonra siz de, ey sapık yalanlayıcılar (o zaman toplanacaksınız)
Elmalılı Hamdi YazırSonra siz, ey sapık yalanlayıcılar
Ali BulaçSonra gerçekten siz, ey sapık olan yalanlayıcılar
«ثم إنكم أيها الضالون المكذبون».
Süleyman Ateş(Suçlular) Mutlaka bir Zakkum ağacından yiyecekler
Elmalılı Hamdi YazırElbette bir ağaçtan, zakkum ağacından yiyeceksiniz
Ali BulaçŞüphesiz zakkum olan bir ağaçtan yiyeceksiniz
«لآكلون من شجر من زقوم» بيان للشجر.
Süleyman AteşOnunla karınları(nı) dolduracaklar
Elmalılı Hamdi YazırKarınlarınızı hep onunla dolduracaksınız
Ali BulaçBöylece karınları(nızı) ondan dolduracaksınız
«فمالئون منها» من الشجر «البطون».
Süleyman AteşÜzerine de kaynar su içeceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırÜstüne de kaynar su içeceksiniz
Ali BulaçOnun üzerine de alabildiğine kaynar sudan içeceksiniz
«فشاربون عليه» أي الزقوم المأكول «من الحميم».
Süleyman AteşSusuzluk hastalığına tutulmuş develerin içişi gibi içeceklerdir
Elmalılı Hamdi YazırSusuzluk illetine tutulmuş develerin içişi gibi içeceksiniz
Ali BulaçÜstelik 'içtikçe susayan hasta develerin' içişi gibi içeceksiniz
«فشاربون شَُرب» بفتح الشين وضمها مصدر «الهيم» الإبل العطاش جمع هيمان للذكر وهيمى للأنثى، كعطشان وعطشى.
Süleyman Ateşİşte ceza gününde onların ağırlanışı böyledir
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ceza gününde onlara sunulacak ziyafet budur
Ali Bulaçİşte bu, onların din (hesap ve ceza) gününde şölenleridir
«هذا نزلهم» ما أعد لهم «يوم الدين» يوم القيامة.
Süleyman AteşBiz sizi yarattık; doğrulamanız gerekmez mi
Elmalılı Hamdi YazırBiz sizi yarattık; tasdik etmeniz gerekmez mi
Ali BulaçSizleri Biz yarattık, yine de tasdik etmeyecek misiniz
«نحن خلقناكم» أوجدناكم من عدم «فلولا» هلا «تصدقون» بالبعث إذ القادر على الإنشاء قادر على الإعادة.
Süleyman AteşAkıttığınız meniyi gördünüz mü
Elmalılı Hamdi YazırAttığınız meniyi gördünüz mü
Ali BulaçŞimdi (rahimlere) dökmekte olduğunuz meniyi gördünüz mü
«أفرأيتم ما تمنون» تريقون من المني في أرحام النساء.
Süleyman AteşSiz mi onu yaratıyorsunuz, yoksa yaratıcılar biz miyiz
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi yaratıyorsunuz yoksa yaratan biz miyiz
Ali BulaçOnu sizler mi yaratıyorsunuz, yoksa Yaratıcı Biz miyiz
«أأنتم» بتحقيق الهمزتين وإبدال الثانية ألفا وتسهيلها وإدخال ألف بين المسهلة والأخرى وتركه في المواضع الأخرى «تخلقونه» أي المني بشرا «أم نحن الخالقون».
Süleyman AteşAranızda ölümü takdir eden biziz ve bizim önümüze geçilmiş değildir (kimse ölüme engel olamaz)
Elmalılı Hamdi YazırAranızda ölümü takdir eden biziz ve bizim önümüze geçilmez
Ali BulaçSizin aranızda ölümü takdir eden Biziz ve Bizim önümüze geçilmiş değildir
«نحن قدَّرنا» بالتشديد والتخفيف «بينكم الموت وما نحن بمسبوقين» بعاجزين.
Süleyman Ateş(Size böyle ölümü takdir ettik) Ki sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi, bilmediğiniz bir biçimde yeniden inşa' edelim
Elmalılı Hamdi YazırBöylece sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta tekrar var edelim diye (böyle yapıyoruz)
Ali Bulaç(Yerinize) Benzerlerinizi getirip-değiştirme ve sizi şimdi bilemeyeceğiniz bir şekilde-inşa etme konusunda
«على» عن «أن نبدل» نجعل «أمثالكم» مكانكم «وننشئكم» نخلقكم «في مالا تعلمون» من الصور كالقردة والخنازير.
Süleyman AteşAndolsun, ilk yaratmayı bildiniz, (bunu) düşünüp ibret almanız gerekmez mi
Elmalılı Hamdi YazırAndolsun, ilk yaratılışı bildiniz. Düşünüp ibret almanız gerekmez mi
Ali BulaçAndolsun, ilk inşa (yaratma)yı bildiniz; ama öğüt alıp-düşünmeniz gerekmez mi
«ولقد علمتم النّشاءَةَ الأولى» وفي قراءة بسكون الشين «فلولا تذكرون» فيه إدغام التاء الثانية في الأصل في الذال.
Süleyman AteşEktiğinizi gördünüz mü
Elmalılı Hamdi YazırEktiğinizi gördünüz mü
Ali BulaçŞimdi ekmekte olduğunuz (tohum)u gördünüz mü
«أفرأيتم ما تحرثون» تثيرون في الأرض وتلقون البذر فيها.
Süleyman AteşSiz mi onu bitiyorsunuz, yoksa bitirenler biz miyiz
Elmalılı Hamdi YazırOnu siz mi bitiriyorsunuz, yoksa bitiren biz miyiz
Ali BulaçOnu sizler mi bitiriyorsunuz, yoksa bitiren Biz miyiz
«أأنتم تزرعونه» تنبتونه «أم نحن الزارعون».
Süleyman AteşDileseydik, onu kuru bir çöp yapardık, sızlanıp dururdunuz
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik, onu kuru bir çöp yapardık. Hayret eder dururdunuz
Ali BulaçEğer dilemiş olsaydık, gerçekten onu bir ot kırıntısı kılardık; böylelikle şaşar-kalırdınız
«لو نشاء لجعلناه حطاما» نباتا يابسا لا حب فيه «فظلتم» أصله ظللتم بكسر اللام حذفت تخفيفا أي أقمتم نهارا «تفكهون» حذفت منه إحدى التاءين في الأصل تعجبون من ذلك وتقولون.
Süleyman AteşBiz borçlandık, (yaptığmız masraflar boşa gitti)
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu borç altına girdik
Ali Bulaç(Şöyle de sızlanırdınız:) "Doğrusu biz, ağır bir borç altına girip-zorlandık
«إنا لمغرمون» نفقة زرعنا.
Süleyman AteşDoğrusu, biz yoksun bırakıldık! (derdiniz)
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu, biz yoksul bırakıldık" (derdiniz)
Ali BulaçHayır, biz büsbütün yoksun bırakıldık
«بل نحن محرومون» ممنوعون رزقنا.
Süleyman Ateşİçtiğiniz suya baktınız mı
Elmalılı Hamdi Yazırİçtiğiniz suya baktınız mı
Ali BulaçŞimdi siz, içmekte olduğunuz suyu gördünüz mü
«أفرأيتم الماء الذي تشربون».
Süleyman AteşSiz mi onu buluttan indirdiniz, yoksa indirenler biz miyiz
Elmalılı Hamdi YazırBuluttan onu siz mi indirdiniz, yoksa indiren biz miyiz
Ali BulaçOnu sizler mi buluttan indiriyorsunuz, yoksa indiren Biz miyiz
«أأنتم أنزلتموه من المزن» السحاب جمع مزنة «أم نحن المنزلون».
Süleyman AteşDileseydik onu tuzlu yapardık. Şüketmeniz gerekmez mi
Elmalılı Hamdi YazırDileseydik onu tuzlu yapardık. O halde şükretseniz ya
Ali BulaçEğer dilemiş olsaydık onu tuzlu kılardık; şükretmeniz gerekmez mi
«لو نشاء جعلناه أجاجا» ملحا لا يمكن شربه «فلولا» هلا «تشكرون».
Süleyman Ateş(İki dalı birbirine sürterek) Çıkardığınız ateşi gördünüz mü
Elmalılı Hamdi YazırYaktığınız ateşi gördünüz mü
Ali BulaçŞimdi yakmakta olduğunuz ateşi gördünüz mü
«أفرأيتم النار التي تورون» تُخرجون من الشجر الأخضر.
Süleyman AteşOnun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratanlar biz miyiz
Elmalılı Hamdi YazırOnun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratan biz miyiz
Ali BulaçOnun ağacını sizler mi inşa ettiniz (yarattınız), yoksa onu inşa eden Biz miyiz
«أأنتم أنشأتم شجرتها» كالمرخ والعفار والكلخ «أم نحن المنشئون».
Süleyman AteşBiz onu bir ibret ve çölden gelip geçenlere bir fayda yaptık
Elmalılı Hamdi YazırBiz onu bir ibret ve çölden gelip geçenlere bir fayda yaptık
Ali BulaçBiz onu hem bir öğüt ve hatırlatma (konusu), hem ihtiyacı olanlara bir meta kıldık
«نحن جعلناها تذكرة» لنار جهنم «ومتاعا» بُلْغَة «للمقوين» للمسافرين من أقوى القوم: أي صاروا بالقوى بالقصر والمد أي القفر وهو مفازة لا نبات فيها ولا ماء.
Süleyman AteşÖyleyse büyük Rabbinin adını yücelt
Elmalılı Hamdi YazırÖyleyse büyük Rabbinin adını yücelt
Ali BulaçŞu halde büyük Rabbini ismiyle tesbih et
«فسبح» نزه «باسم» زائدة «ربك العظيم» الله.
Süleyman AteşYoo, yıldızların yerlerine yemin ederim
Elmalılı Hamdi YazırHayır, yıldızların yerlerine yemin ederim
Ali BulaçHayır, yıldızların yer (mevki)lerine yemin ederim
«فلا أقسم» لا زائدة «بمواقع النجوم» بمساقطها لغروبها.
Süleyman AteşBilirseniz, bu büyük bir yemindir
Elmalılı Hamdi YazırBilirseniz bu büyük bir yemindir
Ali BulaçŞüphesiz bu, eğer bilirseniz gerçekten büyük bir yemindir
«وإنه» أي القسم بها «لقسم لو تعلمون عظيم» لو كنتم من ذوي العلم لعلمتم عظم هذا القسم.
Süleyman AteşO, elbette değerli bir Kur'an'dır
Elmalılı Hamdi YazırO, elbette şerefli bir Kur'ân'dır
Ali BulaçElbette bu, bir Kur'an-ı Kerim'dir
«إنه» أي المتلو عليكم «لقرآن كريم».
Süleyman AteşSaklı bir Kitaptadır
Elmalılı Hamdi YazırKorunmuş bir kitaptadır
Ali BulaçSaklanmış-korunmuş bir Kitap'ta (yazılı)dır
«في كتاب» مكتوب «مكنون» مصون وهو المصحف.
Süleyman AteşKi ona temizlerden başkası dokunmaz
Elmalılı Hamdi YazırOna temizlenenlerden başkası el süremez
Ali BulaçOna, temizlenip-arınmış olanlardan başkası dokunamaz
«لايمسّه» خبر بمعنى النهي «إلا المطهرون» الذين طهروا أنفسهم من الأحداث.
Süleyman AteşAlemlerin Rabbinden indirilmiştir
Elmalılı Hamdi Yazırâlemlerin Rabbinden indirilmiştir
Ali BulaçAlemlerin Rabbinden indirilmedir
«تنزيل» منزل «من رب العالمين».
Süleyman AteşŞimdi siz, bu sözü mü küçümsüyorsunuz
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi siz bu sözü mü küçümsüyorsunuz
Ali BulaçŞimdi siz bu sözü mü hor görüp-küçümsüyorsunuz
«أفبهذا الحديث» القرآن «أنتم مدهنون» متهاونون مكذبون.
Süleyman Ateş(Kur'an'dan istifade edeceğiniz yerde) Rızkınızı, yalanlamanızdan ibaret mi kılıyorsunuz (sizin ondan elde ettiğiniz nasib, sadece onu yalanlamanız mıdır)
Elmalılı Hamdi YazırRızkınızı, yalanlamanızdan ibaret mi kılıyorsunuz
Ali BulaçVe rızkınızı (Kur'an'dan yararlanma nimetini bırakıp onu) mutlaka yalan saymaktan ibaret mi kılıyorsunuz
«وتجعلون رزقكم» من المطر، أي شكره «أنكم تكذبون» بسقيا الله حيث قلتم مطرنا بنوء كذا.
Süleyman AteşYa can boğaza dayandığı zaman
Elmalılı Hamdi YazırCan boğaza dayandığı zaman
Ali BulaçHele can boğaza gelip dayandığında
«فلولا» فهلا «إذا بلغت» الروح وقت النزع «الحلقوم» هو مجرى الطعام.
Süleyman AteşKi siz de o zaman (can çekişen kimseye) bakıp durursunuz
Elmalılı Hamdi YazırKi o zaman siz (ölmek üzere olana) bakar durursunuz
Ali BulaçKi o sırada siz (sadece) bakıp-durursunuz
«وأنتم» يا حاضري الميت «حينئذ تنظرون» إليه.
Süleyman AteşBiz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz
Elmalılı Hamdi YazırBiz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz
Ali BulaçBiz ona sizden daha yakınız; ancak görmezsiniz
«ونحن أقرب إليه منكم» بالعلم «ولكن لا تبصرون» من البصيرة، أي لا تعلمون ذلك.
Süleyman AteşEğer (öldükten sonra) cezalandırılmayacaksanız
Elmalılı Hamdi YazırEğer cezalandırılmayacak iseniz
Ali Bulaçİşte o vakit, eğer ceza görmeyecek iseniz
«فلولا» فهلا «إن كنتم غير مدينين» مجزيين بأن تبعثوا، أي غير مبعوثين بزعمكم.
Süleyman Ateş(Bu sözünüzde doğru iseniz) o(çıkmakta olan ca)nı geri döndürsenize
Elmalılı Hamdi YazırOnu geri çevirsenize; şayet iddianızda doğru iseniz
Ali BulaçEğer doğru söylüyorsanız, onu, (çıkmakta olan canı) geri çevirsenize
«ترجعونها» تردون الروح إلى الجسد بعد بلوغ الحلقوم «إن كنتم صادقين» فيما زعمتم فلولا الثانية تأكيد للأولى وإذا ظرف لترجعون المتعلق به الشرطان والمعنى: هلا ترجعونها إن نفيتم البعث صادقين في نفيه، أي لينتفي عن محلها الموت كالبعث.
Süleyman Ateş(O can, Allah'a) Yaklaştırılanlardan ise
Elmalılı Hamdi YazırFakat ölen kişiye gelince, eğer o rahmete yaklaştırılanlardan ise
Ali BulaçEğer o (ölecek kişi), yakın kılınan (mukarreb olan)lardan ise
«فأما إن كان» الميت «من المقربين».
Süleyman AteşO'na rahatlık, güzel rızık ve ni'met cenneti var
Elmalılı Hamdi YazırOna rahatlık, güzel rızık ve Naîm cenneti vardır
Ali BulaçBu durumda rahatlık, güzel rızık ve nimetlerle donatılmış cennet (onundur)
«فروْح» أي فله استراحة «وريحان» رزق حسن «وجنة نعيم» وهل الجواب لأما أو لإن أو لهما؟ أقوال.
Süleyman AteşEğer sağcılardan (amel defteri sağ tarafından verilenlerden) ise
Elmalılı Hamdi YazırEğer O, sağın adamlarından ise
Ali BulaçVe eğer "Ashab-ı Yemin"den ise
«وأما إن كان من أصحاب اليمين».
Süleyman Ateş(Ey sağcı) Sana sağcılardan selam var
Elmalılı Hamdi Yazır(Ey sağcı), sana sağcılardan selam
Ali BulaçArtık, "Ashab-ı Yemin"den selam sana
«فسلام لك» أي له السلامة من العذاب «من أصحاب اليمين» من جهة أنه منهم.
Süleyman AteşAma yalanlayıcı sapıklardan ise
Elmalılı Hamdi YazırAma yalanlayıcı sapıklardan ise
Ali BulaçVe eğer o, yalanlayan sapıklardan ise
«وأما إن كان من المكذبين الضالين».
Süleyman AteşKaynar sudan bir ziyafet
Elmalılı Hamdi Yazırİşte ona da kaynar sudan bir ziyafet vardır
Ali BulaçArtık (onun için) alabildiğine kaynar sudan bir şölen vardır
(فنزل من حميم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Süleyman AteşVe cehenneme atılma var
Elmalılı Hamdi YazırVe cehenneme atılma vardır
Ali BulaçVe çılgınca yanan ateşe bir atılma da
(وتصلية جحيم) من إضافة الموصوف إلى صفته.
Süleyman AteşKesin gerçek budur işte
Elmalılı Hamdi YazırKesin gerçek budur işte
Ali BulaçŞüphesiz bu, kesin bilgi ifade eden bir gerçektir (Hakku'l-Yakin)
«إن هذا لهو حق اليقين» من إضافة الموصوف إلى صفته.
Süleyman AteşÖyleyse büyük Rabbinin adını tesbih et (O'nu, kendisine layık olmayan sıfatlardan tenzih eyle)
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ise Rabbini o büyük ismiyle tesbih et
Ali BulaçÖyleyse büyük Rabbini ismiyle tesbih et
«فسبح باسم ربك العظيم» تقدم.