68. Al-Qalam سُورَةُ القَلَمِ
Elmalılı Hamdi YazırNûn, Kaleme ve yazdıklarına andolsun
Yusuf AliNun. By the Pen and the (Record) which (men) write
«ن» أحد حروف الهجاء الله أعلم بمراده به «والقلم» الذي كتب به الكائنات في اللوح المحفوظ «وما يسطرون» أي الملائكة من الخير والصلاح.
Elmalılı Hamdi YazırSen Rabbinin nimetiyle mecnun değilsin
Yusuf AliThou art not, by the Grace of thy Lord, mad or possessed
«ما أنت» يا محمد «بنعمة ربك بمجنون» أي انتفى الجنون عنك بسبب إنعام ربك عليك بالنبوة وغيرها وهذا رد لقولهم إنه مجنون.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz senin için tükenmez bir ecir var
Yusuf AliNay, verily for thee is a Reward unfailing
«وإن لك لأجرا غير ممنون» مقطوع.
Elmalılı Hamdi YazırSen elbette yüce bir ahlak üzeresin
Yusuf AliAnd thou (standest) on an exalted standard of character
«وإنك لعلى خلق» دين «عظيم».
Elmalılı Hamdi YazırSen de göreceksin, onlar da görecek
Yusuf AliSoon wilt thou see, and they will see
«فستبصر ويبصرون».
Elmalılı Hamdi YazırHanginizde imiş o fitne ve cinnet
Yusuf AliWhich of you is afflicted with madness
«بأيكم المفتون» مصدر كالمعقول، أي الفتون بمعنى الجنون، أي أبك أم بهم.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu Rabbin, yolundan sapanı en iyi bilendir. Hidayete ereni de en iyi bilen O'dur
Yusuf AliVerily it is thy Lord that knoweth best, which (among men) hath strayed from His Path: and He knoweth best those who receive (true) Guidance
«إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بالمهتدين» له وأعلم بمعنى عالم.
Elmalılı Hamdi YazırO halde, yalanlayıcılara itaat etme
Yusuf AliSo hearken not to those who deny (the Truth)
«فلا تطع المكذبين».
Elmalılı Hamdi YazırOnlar istediler ki yumuşak davranasın da onlar da sana yumuşak davransınlar
Yusuf AliTheir desire is that thou shouldst be pliant: so would they be pliant
«ودوا» تمنوا «لو» مصدرية «تدهن» تلين لهم «فيدهنون» يلينون لك وهو معطوف على تدهن، وإن جعل جواب التمني المفهوم من ودوا قدر قبله بعد الفاء هم.
Elmalılı Hamdi YazırŞunların hiçbirine boyun eğme: Yemin edip duran aşağılık
Yusuf AliHeed not the type of despicable men,- ready with oaths
«ولا تطع كل حلاف» كثير الحلف بالباطل «مهين» حقير.
Elmalılı Hamdi YazırDaima kusur arayıp kınayan, hep lâf götürüp getiren
Yusuf AliA slanderer, going about with calumnies
«هماز» غياب أي مغتاب «مشاء بنميم» ساع بالكلام بين الناس على وجه الإفساد بينهم.
Elmalılı Hamdi YazırHayra engel olan, saldırgan, günahkâr
Yusuf Ali(Habitually) hindering (all) good, transgressing beyond bounds, deep in sin
«مناع للخير» بخيل بالمال عن الحقوق «معتد» ظالم «أثيم» آثم.
Elmalılı Hamdi YazırKaba ve haşin, sonra da kötülükle damgalı
Yusuf AliViolent (and cruel),- with all that, base-born
«عتل» غليظ جاف «بعد ذلك زنيم» دعيٍّ في قريش، وهو الوليد بن المغيرة ادَّعاه أبوه بعد ثماني عشرة سنة، قال ابن عباس: لا نعلم أن الله وصف أحدا بما وصفه به من العيوب فألحق به عارا لا يفارقه أبدا، وتعلق بزنيم الظرف قبله.
Elmalılı Hamdi YazırMal ve oğulları var diye (böyle davranır)
Yusuf AliBecause he possesses wealth and (numerous) sons
«أن كان ذا مال وبنين» أي لأن وهو متعلق بما دل عليه.
Elmalılı Hamdi YazırKendisine âyetlerimiz okunduğunda: "Eskilerin masalları" der
Yusuf AliWhen to him are rehearsed Our Signs, "Tales of the ancients", he cries
«إذ تتلى عليه آياتنا» القرآن «قال» هي «أساطير الأولين» أي كذب بها لإنعامنا عليه بما ذكر، وفي قراءة أأن بهمزتين مفتوحتين.
Elmalılı Hamdi YazırYakında biz onu hortumunun (burnunun) üzerinden damgalayacağız
Yusuf AliSoon shall We brand (the beast) on the snout
«سنسمه على الخرطوم» سنجعل على أنفه علامة يعير بها ما عاش فخطم أنفه بالسيف يوم بدر.
Elmalılı Hamdi YazırBiz onlara da belâ verdik, bahçe sahiplerine verdiğimiz gibi. Hani onlar sabah olunca bahçeyi mutlaka devşireceklerine yemin etmişlerdi
Yusuf AliVerily We have tried them as We tried the People of the Garden, when they resolved to gather the fruits of the (garden) in the morning
«إنا بلوناهم» امتحنا أهل مكة بالقحط والجوع «كما بلونا أصحاب الجنة» البستان «إذ أقسموا ليصرمنَّها» يقطعون ثمرتها «مصبحين» وقت الصباح كي لا يشعر بهم المساكين فلا يعطونهم منها ما كان أبوهم يتصدق به عليهم منها.
Elmalılı Hamdi Yazırİstisna da etmiyorlardı ("inşaallah" demiyorlardı)
Yusuf AliBut made no reservation, ("If it be God's Will)
«ولا يستثنون» في يمينهم بمشيئة الله تعالى والجملة مستأنفة، أي وشأنهم ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırFakat onlar uyurken dolaşıcı bir belâ onu sardı da
Yusuf AliThen there came on the (garden) a visitation from thy Lord, (which swept away) all around, while they were asleep
«فطاف عليها طائف من ربك» نار أحرقتها ليلا «وهم نائمون».
Elmalılı Hamdi YazırBahçe simsiyah kesiliverdi
Yusuf AliSo the (garden) became, by the morning, like a dark and desolate spot, (whose fruit had been gathered)
«فأصبحت كالصريم» كالليل الشديد الظلمة، أي سوداء.
Elmalılı Hamdi YazırDerken sabahleyin birbirlerine seslendiler
Yusuf AliAs the morning broke, they called out, one to another
«فتنادوا مصبحين».
Elmalılı Hamdi YazırHaydi, devşirecekseniz erkenden ekininize gidin" diye
Yusuf AliGo ye to your tilth (betimes) in the morning, if ye would gather the fruits
«أن اغدوا على حرثكم» غلتكم تفسير لتنادوا، أو أن مصدرية أي بأن «إن كنتم صارمين» مريدين القطع وجواب الشرط دل عليه ما قبله.
Elmalılı Hamdi YazırDerken fırladılar, aralarında fısıldaşıyorlardı
Yusuf AliSo they departed, conversing in secret low tones, (saying)
«فانطلقوا وهم يتخافتون» يتسارون.
Elmalılı Hamdi YazırSakın bugün hiçbir yoksul bahçeye girip yanınıza sokulmasın" diyorlardı
Yusuf AliLet not a single indigent person break in upon you into the (garden) this day
«أن لا يدخلنها اليوم عليكم مسكين» تفسير لما قبله، أو أن مصدرية أي بأن.
Elmalılı Hamdi Yazır(Zanlarınca yoksulları) engellemeye güçleri yeterek erkenden gittiler
Yusuf AliAnd they opened the morning, strong in an (unjust) resolve
«وغدوا على حرد» منع للفقراء «قادرين» عليه في ظنهم.
Elmalılı Hamdi YazırFakat bahçeyi gördüklerinde: "Biz herhalde yanlış gelmişiz" dediler
Yusuf AliBut when they saw the (garden), they said: "We have surely lost our way
«فلما رأوها» سوداء محترقة «قالوا إنا لضالون» عنها، أي ليست هذه ثم قالوا لما علموها:
Elmalılı Hamdi YazırYok, biz mahrum edilmişiz." (dediler)
Yusuf AliIndeed we are shut out (of the fruits of our labour)
«بل نحن محرومون» ثمرتها بمنعنا الفقراء منها.
Elmalılı Hamdi Yazırİçlerinde en makul olanı şöyle dedi: "Ben size Rabbinizi tesbih etsenize dememiş miydim
Yusuf AliSaid one of them, more just (than the rest): "Did I not say to you, 'Why not glorify (God)
«قال أوسطهم» خيرهم «ألم أقل لكم لولا» هلا «تسبحون» الله تائبين.
Elmalılı Hamdi YazırRabbimizi tesbih ederiz, doğrusu biz zalimler imişiz." (dediler)
Yusuf AliThey said: "Glory to our Lord! Verily we have been doing wrong
«قالوا سبحان ربنا إنا كنا ظالمين» بمنع الفقراء حقهم.
Elmalılı Hamdi YazırArdından suçu birbirlerine yüklemeye başladılar
Yusuf AliThen they turned, one against another, in reproach
«فأقبل بعضهم على بعض يتلاومون».
Elmalılı Hamdi YazırYazıklar olsun bize, dediler, biz azgınlarmışız
Yusuf AliThey said: "Alas for us! We have indeed transgressed
«قالوا يا» للتنبيه «ويلنا» هلا كنا «إنا كنا طاغين».
Elmalılı Hamdi YazırOla ki Rabbimiz bize onun yerine daha hayırlısını verir. Biz Rabbimize yönelir, ondan umarız
Yusuf AliIt may be that our Lord will give us in exchange a better (garden) than this: for we do turn to Him (in repentance)
«عسى ربنا أن يبدِّلنا» بالتشديد والتخفيف «خيرا منها إنا إلى ربنا راغبون» ليقبل توبتنا ويرد علينا خيرا من جنتنا، روي أنهم أُبدلوا خيرا منها.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte azap böyledir. Elbette ahiret azabı daha büyüktür. Fakat bilselerdi
Yusuf AliSuch is the Punishment (in this life); but greater is the Punishment in the Hereafter,- if only they knew
«كذلك» أي مثل العذاب لهؤلاء «العذاب» لمن خالف أمرنا من كفار مكة وغيرهم «ولعذاب الآخرة أكبر لو كانوا يعلمون» عذابها ما خالفوا أمرنا، ونزل لما قالوا إن بعثنا نعطى أفضل منكم:
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz korunanlar için de, Rableri katında nimetleri bol bahçeler vardır
Yusuf AliVerily, for the Righteous, are Gardens of Delight, in the Presence of their Lord
«إن للمتقين عند ربهم جنات النعيم».
Elmalılı Hamdi YazırÖyle ya, teslimiyet gösterenleri suçlular gibi tutar mıyız hiç
Yusuf AliShall We then treat the People of Faith like the People of Sin
«أفنجعل المسلمين كالمجرمين» أي تابعين لهم في العطاء.
Elmalılı Hamdi YazırNeyiniz var, nasıl hüküm veriyorsunuz
Yusuf AliWhat is the matter with you? How judge ye
«ما لكم كيف تحكمون» هذا الحكم الفاسد.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa size ait bir kitap var da onda mı okuyorsunuz
Yusuf AliOr have ye a book through which ye learn
«أم» أي بل أ «لكم كتاب» منزل «فيه تدرسون» أي تقرؤون.
Elmalılı Hamdi YazırO kitapta, "beğendiğiniz her şey sizindir" diye mi yazılı
Yusuf AliThat ye shall have, through it whatever ye choose
«إن لكم فيه لما تخيرون» تختارون.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa, "ne hükmederseniz mutlaka sizindir" diye sizin lehinize olarak tarafımızdan verilmiş, kıyamet gününe kadar geçerli kesin sözler mi var
Yusuf AliOr have ye Covenants with Us to oath, reaching to the Day of Judgment, (providing) that ye shall have whatever ye shall demand
«أم لكم أَيمان» عهود «علينا بالغة» واثقة «إلى يوم القيامة» متعلق معنى بعلينا، وفي هذا الكلام معنى القسم، أي أقسمنا لكم وجوابه «إن لكم لما تحكمون» به لأنفسكم.
Elmalılı Hamdi YazırSor bakalım onlara, içlerinden ona kefil hangisi
Yusuf AliAsk thou of them, which of them will stand surety for that
«سلهم أيهم بذلك» الحكم الذي يحكمون به لأنفسهم من أنهم يعطون في الآخرة أفضل من المؤمنين «زعيم» كفيل لهم.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa ortakları mı var onların? Doğru iseler ortaklarını getirsinler
Yusuf AliOr have they some "Partners" (in Godhead)? Then let them produce their "partners", if they are truthful
«أم لهم» أي عندهم «شركاء» موافقون لهم في هذا القول يكفلون به لهم فإن كان كذلك «فليأتوا بشركائهم» الكافلين لهم به «إن كانوا صادقين».
Elmalılı Hamdi YazırO gün işler zorlaşır ve secdeye davet edilirler. Fakat güç yetiremezler
Yusuf AliThe Day that the shin shall be laid bare, and they shall be summoned to bow in adoration, but they shall not be able
اذكر «يوم يكشف عن ساق» هو عبارة عن شدة الأمر يوم القيامة للحساب والجزاء، يقال: كشفت الحرب عن ساق: إذا اشتد الأمر فيها «ويدعوْن إلى السجود» امتحاناً لإيمانهم «فلا يستطيعون» تصير ظهورهم طبقاً واحداً.
Elmalılı Hamdi YazırGözleri düşük bir halde kendilerini bir zillet kaplar. Oysa onlar sapasağlam iken de secdeye davet ediliyorlardı
Yusuf AliTheir eyes will be cast down,- ignominy will cover them; seeing that they had been summoned aforetime to bow in adoration, while they were whole, (and had refused)
«خاشعة» حال من ضمير يدعون، أي ذليلة «أبصارهم» لا يرفعونها «ترهقهم» تغشاهم «ذلة وقد كانوا يدعوْن» في الدنيا «إلى السجود وهم سالمون» فلا يأتون به بأن لا يصلوا.
Elmalılı Hamdi YazırBu sözü yalanlayanı bana bırak. Onları bilmedikleri yönden derece derece azaba yaklaştıracağız
Yusuf AliThen leave Me alone with such as reject this Message: by degrees shall We punish them from directions they perceive not
«فذرني» دعني «ومن يكذب بهذا الحديث» القرآن «سنستدرجهم» نأخذهم قليلا قليلا «من حيث لا يعلمون».
Elmalılı Hamdi YazırOnlara mühlet veriyorum. Doğrusu benim tuzağım sağlamdır
Yusuf AliA (long) respite will I grant them: truly powerful is My Plan
«وأملي لهم» أمهلهم «إن كيدي متين» شديد لا يطاق.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa onlardan bir ücret istiyorsun da bu yüzden onlar ağır bir borç altında mı kalıyorlar
Yusuf AliOr is it that thou dost ask them for a reward, so that they are burdened with a load of debt
«أم» بل أ «تسألهم» على تبليغ الرسالة «أجرا فهم من مغرم» مما يعطونكه «مثقلون» فلا يؤمنون لذلك.
Elmalılı Hamdi YazırYoksa gayb onların yanlarında da onlar mı yazıyorlar
Yusuf AliOr that the Unseen is in their hands, so that they can write it down
«أم عندهم الغيب» أي اللوح المحفوظ الذي فيه الغيب «فهم يكتبون» منه ما يقولون.
Elmalılı Hamdi YazırRabbinin hükmüne sabret, balık sahibi gibi olma. Hani o öfkeye boğulmuş da nida etmişti
Yusuf AliSo wait with patience for the Command of thy Lord, and be not like the Companion of the Fish,- when he cried out in agony
«فاصبر لحكم ربك» فيهم بما يشاء «ولا تكن كصاحب الحوت» في الضجر والعجلة وهو يونس عليه السلام «إذ نادى» دعا ربه «وهو مكظوم» مملوء غما في بطن الحوت.
Elmalılı Hamdi YazırRabbinden bir nimet yetişmiş olmasaydı, elbette kınanacak bir halde ıssız bir diyara atılacaktı
Yusuf AliHad not Grace from his Lord reached him, he would indeed have been cast off on the naked shore, in disgrace
«لولا أن تداركه» أدركه «نعمة» رحمة «من ربه لنبذ» من بطن الحوت «بالعراء» بالأرض الفضاء «وهو مذموم» لكنه رحم فنبذ غير مذموم.
Elmalılı Hamdi YazırFakat Rabbi onu seçti de iyilerden kıldı
Yusuf AliThus did his Lord choose him and make him of the Company of the Righteous
«فاجتباه ربه» بالنبوة «فجعله من الصالحين» الأنبياء.
Elmalılı Hamdi YazırO kafirler Kur'ân'ı işittikleri zaman neredeyse seni gözleri ile devireceklerdi. Bir de durmuşlar "o bir deli" diyorlar
Yusuf AliAnd the Unbelievers would almost trip thee up with their eyes when they hear the Message; and they say: "Surely he is possessed
«وإن يكاد الذين كفروا ليزلقونك» بضم الياء وفتحها «بأبصارهم» ينظرون إليك نظرا شديدا يكاد أن يصرعك ويسقطك من مكانك «لما سمعوا الذكر» القرآن «ويقولون» حسدا «إنه لمجنون» بسبب القرآن الذي جاء به.
Elmalılı Hamdi YazırHalbuki o âlemler için bir öğüttür
Yusuf AliBut it is nothing less than a Message to all the worlds
«وما هو» أي القرآن «إلا ذكر» موعظة «للعالمين» الجن والإنس لا يحدث بسبب جنون.