68. Al-Qalam سُورَةُ القَلَمِ
Süleyman AteşNun. Kaleme ve (kalemle) yazdıklarına andolsun
Yusuf AliNun. By the Pen and the (Record) which (men) write
«ن» أحد حروف الهجاء الله أعلم بمراده به «والقلم» الذي كتب به الكائنات في اللوح المحفوظ «وما يسطرون» أي الملائكة من الخير والصلاح.
Süleyman AteşSen, Rabbinin ni'metiyle cinlenmiş (deli) değilsin
Yusuf AliThou art not, by the Grace of thy Lord, mad or possessed
«ما أنت» يا محمد «بنعمة ربك بمجنون» أي انتفى الجنون عنك بسبب إنعام ربك عليك بالنبوة وغيرها وهذا رد لقولهم إنه مجنون.
Süleyman AteşSenin için kesintisiz bir mükafat vardır
Yusuf AliNay, verily for thee is a Reward unfailing
«وإن لك لأجرا غير ممنون» مقطوع.
Süleyman AteşVe sen, büyük bir ahlak üzerindesin
Yusuf AliAnd thou (standest) on an exalted standard of character
«وإنك لعلى خلق» دين «عظيم».
Süleyman Ateş(Sen de) Göreceksin, onlar da görecekler
Yusuf AliSoon wilt thou see, and they will see
«فستبصر ويبصرون».
Süleyman AteşHanginizin fitnelenmiş (cin çarpmış delirmiş) olduğunu
Yusuf AliWhich of you is afflicted with madness
«بأيكم المفتون» مصدر كالمعقول، أي الفتون بمعنى الجنون، أي أبك أم بهم.
Süleyman AteşŞüphesiz Rabbin, kim(ler)in kendi yolundan saptığını ve kimlerin yolda olduğunu en iyi bilen O'dur
Yusuf AliVerily it is thy Lord that knoweth best, which (among men) hath strayed from His Path: and He knoweth best those who receive (true) Guidance
«إن ربك هو أعلم بمن ضل عن سبيله وهو أعلم بالمهتدين» له وأعلم بمعنى عالم.
Süleyman AteşÖyleyse yalanlayanlara ita'at etme
Yusuf AliSo hearken not to those who deny (the Truth)
«فلا تطع المكذبين».
Süleyman Ateşİstediler ki, sen yağcılık yapasın da onlar da yağcılık yapsınlar (sana yumuşak davransınlar)
Yusuf AliTheir desire is that thou shouldst be pliant: so would they be pliant
«ودوا» تمنوا «لو» مصدرية «تدهن» تلين لهم «فيدهنون» يلينون لك وهو معطوف على تدهن، وإن جعل جواب التمني المفهوم من ودوا قدر قبله بعد الفاء هم.
Süleyman AteşŞunların hiçbirine ita'at etme: Yemin edip duran aşağılık
Yusuf AliHeed not the type of despicable men,- ready with oaths
«ولا تطع كل حلاف» كثير الحلف بالباطل «مهين» حقير.
Süleyman AteşKötüleyip duran, söz götürüp getiren
Yusuf AliA slanderer, going about with calumnies
«هماز» غياب أي مغتاب «مشاء بنميم» ساع بالكلام بين الناس على وجه الإفساد بينهم.
Süleyman AteşHayra engel olan, saldırgan, günahkar
Yusuf Ali(Habitually) hindering (all) good, transgressing beyond bounds, deep in sin
«مناع للخير» بخيل بالمال عن الحقوق «معتد» ظالم «أثيم» آثم.
Süleyman AteşKaba, sonra da kötülükle damgalı
Yusuf AliViolent (and cruel),- with all that, base-born
«عتل» غليظ جاف «بعد ذلك زنيم» دعيٍّ في قريش، وهو الوليد بن المغيرة ادَّعاه أبوه بعد ثماني عشرة سنة، قال ابن عباس: لا نعلم أن الله وصف أحدا بما وصفه به من العيوب فألحق به عارا لا يفارقه أبدا، وتعلق بزنيم الظرف قبله.
Süleyman AteşMal ve oğullar sahibi olmuş diye (yolunu şaşırmış)
Yusuf AliBecause he possesses wealth and (numerous) sons
«أن كان ذا مال وبنين» أي لأن وهو متعلق بما دل عليه.
Süleyman AteşKendisine ayetlerimiz okunduğu zaman: "Eskilerin masalları" der
Yusuf AliWhen to him are rehearsed Our Signs, "Tales of the ancients", he cries
«إذ تتلى عليه آياتنا» القرآن «قال» هي «أساطير الأولين» أي كذب بها لإنعامنا عليه بما ذكر، وفي قراءة أأن بهمزتين مفتوحتين.
Süleyman AteşBiz onu burnunun üzerine damga vurup işaretleyeceğiz
Yusuf AliSoon shall We brand (the beast) on the snout
«سنسمه على الخرطوم» سنجعل على أنفه علامة يعير بها ما عاش فخطم أنفه بالسيف يوم بدر.
Süleyman AteşBiz bunlara da bela verdik, şu bahçe sahiplerine bela verdiğimiz gibi: Hani onlar, sabah olunca bahçeyi mutlaka devşireceklerine yemin etmişlerdi
Yusuf AliVerily We have tried them as We tried the People of the Garden, when they resolved to gather the fruits of the (garden) in the morning
«إنا بلوناهم» امتحنا أهل مكة بالقحط والجوع «كما بلونا أصحاب الجنة» البستان «إذ أقسموا ليصرمنَّها» يقطعون ثمرتها «مصبحين» وقت الصباح كي لا يشعر بهم المساكين فلا يعطونهم منها ما كان أبوهم يتصدق به عليهم منها.
Süleyman Ateşİstisna da etmiyorlar(Allah dilerse biçeriz demiyorlar)dı
Yusuf AliBut made no reservation, ("If it be God's Will)
«ولا يستثنون» في يمينهم بمشيئة الله تعالى والجملة مستأنفة، أي وشأنهم ذلك.
Süleyman AteşFakat onlar uyurlarken hemen (gönderilen) dolaşıcı bir bela, onu sardı da
Yusuf AliThen there came on the (garden) a visitation from thy Lord, (which swept away) all around, while they were asleep
«فطاف عليها طائف من ربك» نار أحرقتها ليلا «وهم نائمون».
Süleyman AteşBahçe simsiyah kesiliverdi
Yusuf AliSo the (garden) became, by the morning, like a dark and desolate spot, (whose fruit had been gathered)
«فأصبحت كالصريم» كالليل الشديد الظلمة، أي سوداء.
Süleyman AteşSabahleyin birbirlerine seslendiler
Yusuf AliAs the morning broke, they called out, one to another
«فتنادوا مصبحين».
Süleyman AteşHaydi devşirecekseniz erkenden ekininize gidin diye
Yusuf AliGo ye to your tilth (betimes) in the morning, if ye would gather the fruits
«أن اغدوا على حرثكم» غلتكم تفسير لتنادوا، أو أن مصدرية أي بأن «إن كنتم صارمين» مريدين القطع وجواب الشرط دل عليه ما قبله.
Süleyman AteşDerken yürüdüler; fısıldaşıyorlardı
Yusuf AliSo they departed, conversing in secret low tones, (saying)
«فانطلقوا وهم يتخافتون» يتسارون.
Süleyman AteşSakın, bugün hiçbir yoksul bahçeye girip yanınıza sokulmasın diye
Yusuf AliLet not a single indigent person break in upon you into the (garden) this day
«أن لا يدخلنها اليوم عليكم مسكين» تفسير لما قبله، أو أن مصدرية أي بأن.
Süleyman AteşDevşirebileceklerini umarak erkenden gittiler
Yusuf AliAnd they opened the morning, strong in an (unjust) resolve
«وغدوا على حرد» منع للفقراء «قادرين» عليه في ظنهم.
Süleyman AteşFakat bahçeyi görünce: "Herhalde biz yolu şaşırdık." dediler
Yusuf AliBut when they saw the (garden), they said: "We have surely lost our way
«فلما رأوها» سوداء محترقة «قالوا إنا لضالون» عنها، أي ليست هذه ثم قالوا لما علموها:
Süleyman AteşHayır, doğrusu biz mahrum bırakıldık
Yusuf AliIndeed we are shut out (of the fruits of our labour)
«بل نحن محرومون» ثمرتها بمنعنا الفقراء منها.
Süleyman AteşOrta(yolda giden iyi)leri: "Ben size demedim mi? Rabbinizi tesbih etmeniz gerekmez miydi?" dedi
Yusuf AliSaid one of them, more just (than the rest): "Did I not say to you, 'Why not glorify (God)
«قال أوسطهم» خيرهم «ألم أقل لكم لولا» هلا «تسبحون» الله تائبين.
Süleyman AteşRabbimizi tesbih ederiz, doğrusu biz zulmedenlermişiz! dediler
Yusuf AliThey said: "Glory to our Lord! Verily we have been doing wrong
«قالوا سبحان ربنا إنا كنا ظالمين» بمنع الفقراء حقهم.
Süleyman AteşDönüp birbirlerini kınamağa başladılar
Yusuf AliThen they turned, one against another, in reproach
«فأقبل بعضهم على بعض يتلاومون».
Süleyman AteşYazık bize, dediler, biz azgınlarmışız
Yusuf AliThey said: "Alas for us! We have indeed transgressed
«قالوا يا» للتنبيه «ويلنا» هلا كنا «إنا كنا طاغين».
Süleyman AteşBelki Rabbimiz, bize onun yerine ondan daha iyisini verir. Biz Rabbimize yönelir, O'ndan umarız. It may be that our Lord will give us better than this in place thereof. Lo! we beseech our Lord
Yusuf AliIt may be that our Lord will give us in exchange a better (garden) than this: for we do turn to Him (in repentance)
«عسى ربنا أن يبدِّلنا» بالتشديد والتخفيف «خيرا منها إنا إلى ربنا راغبون» ليقبل توبتنا ويرد علينا خيرا من جنتنا، روي أنهم أُبدلوا خيرا منها.
Süleyman Ateşİşte azab böyledir. Ahiret azabı ise daha büyüktür, keşke bilselerdi
Yusuf AliSuch is the Punishment (in this life); but greater is the Punishment in the Hereafter,- if only they knew
«كذلك» أي مثل العذاب لهؤلاء «العذاب» لمن خالف أمرنا من كفار مكة وغيرهم «ولعذاب الآخرة أكبر لو كانوا يعلمون» عذابها ما خالفوا أمرنا، ونزل لما قالوا إن بعثنا نعطى أفضل منكم:
Süleyman AteşKorunanlar için de Rableri katında ni'met bahçeleri vardır
Yusuf AliVerily, for the Righteous, are Gardens of Delight, in the Presence of their Lord
«إن للمتقين عند ربهم جنات النعيم».
Süleyman AteşBiz müslümanları suçlular gibi yapar mıyız hiç
Yusuf AliShall We then treat the People of Faith like the People of Sin
«أفنجعل المسلمين كالمجرمين» أي تابعين لهم في العطاء.
Süleyman AteşNeyiniz var, nasıl hüküm veriyorsunuz
Yusuf AliWhat is the matter with you? How judge ye
«ما لكم كيف تحكمون» هذا الحكم الفاسد.
Süleyman AteşYoksa sizin bir Kitabınız var da onda mı (bu hükümleri) okuyorsunuz
Yusuf AliOr have ye a book through which ye learn
«أم» أي بل أ «لكم كتاب» منزل «فيه تدرسون» أي تقرؤون.
Süleyman AteşOnda istediğiniz her şeyi buluyorsunuz
Yusuf AliThat ye shall have, through it whatever ye choose
«إن لكم فيه لما تخيرون» تختارون.
Süleyman AteşYoksa sizin istediğiniz hükmü verebileceğinize dair, kıyamete kadar sürecek andlarınız mı var üzerimizde
Yusuf AliOr have ye Covenants with Us to oath, reaching to the Day of Judgment, (providing) that ye shall have whatever ye shall demand
«أم لكم أَيمان» عهود «علينا بالغة» واثقة «إلى يوم القيامة» متعلق معنى بعلينا، وفي هذا الكلام معنى القسم، أي أقسمنا لكم وجوابه «إن لكم لما تحكمون» به لأنفسكم.
Süleyman AteşSor onlara: Onların hangisi buna kefil olacak
Yusuf AliAsk thou of them, which of them will stand surety for that
«سلهم أيهم بذلك» الحكم الذي يحكمون به لأنفسهم من أنهم يعطون في الآخرة أفضل من المؤمنين «زعيم» كفيل لهم.
Süleyman AteşYoksa kendilerinin ortakları mı var? Doğru iseler ortaklarını çağırsınlar
Yusuf AliOr have they some "Partners" (in Godhead)? Then let them produce their "partners", if they are truthful
«أم لهم» أي عندهم «شركاء» موافقون لهم في هذا القول يكفلون به لهم فإن كان كذلك «فليأتوا بشركائهم» الكافلين لهم به «إن كانوا صادقين».
Süleyman AteşBacaktan açılacağı (paçanın sıvanacağı, işlerin güçleşeceği) ve secdeye da'vet edilecekleri gün (secde) edemezler
Yusuf AliThe Day that the shin shall be laid bare, and they shall be summoned to bow in adoration, but they shall not be able
اذكر «يوم يكشف عن ساق» هو عبارة عن شدة الأمر يوم القيامة للحساب والجزاء، يقال: كشفت الحرب عن ساق: إذا اشتد الأمر فيها «ويدعوْن إلى السجود» امتحاناً لإيمانهم «فلا يستطيعون» تصير ظهورهم طبقاً واحداً.
Süleyman AteşGözleri düşük olarak yüzlerini bir zillet kaplar. Onlar sağlam iken de secdeye da'vet edilirler(fakat secde etmezler)di
Yusuf AliTheir eyes will be cast down,- ignominy will cover them; seeing that they had been summoned aforetime to bow in adoration, while they were whole, (and had refused)
«خاشعة» حال من ضمير يدعون، أي ذليلة «أبصارهم» لا يرفعونها «ترهقهم» تغشاهم «ذلة وقد كانوا يدعوْن» في الدنيا «إلى السجود وهم سالمون» فلا يأتون به بأن لا يصلوا.
Süleyman AteşBu sözü yalanlayanı bana bırak; onları bilmedikleri yerden derece derece (azaba) yaklaştıracağız
Yusuf AliThen leave Me alone with such as reject this Message: by degrees shall We punish them from directions they perceive not
«فذرني» دعني «ومن يكذب بهذا الحديث» القرآن «سنستدرجهم» نأخذهم قليلا قليلا «من حيث لا يعلمون».
Süleyman AteşOnlara mühlet veriyorum. Doğrusu benim tuzağım sağlamdır (onu kimse bozamaz)
Yusuf AliA (long) respite will I grant them: truly powerful is My Plan
«وأملي لهم» أمهلهم «إن كيدي متين» شديد لا يطاق.
Süleyman AteşYoksa sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar ağır borç altında mı kalıyorlar
Yusuf AliOr is it that thou dost ask them for a reward, so that they are burdened with a load of debt
«أم» بل أ «تسألهم» على تبليغ الرسالة «أجرا فهم من مغرم» مما يعطونكه «مثقلون» فلا يؤمنون لذلك.
Süleyman AteşYoksa gayb (görünmez bilgi hazinesi), kendi yanlarında da onlar mı (istedikleri gibi) yazıyorlar
Yusuf AliOr that the Unseen is in their hands, so that they can write it down
«أم عندهم الغيب» أي اللوح المحفوظ الذي فيه الغيب «فهم يكتبون» منه ما يقولون.
Süleyman AteşSen Rabbinin hükmüne sabret, balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani o, sıkıntıdan yutkunarak (Allah'a) seslenmişti
Yusuf AliSo wait with patience for the Command of thy Lord, and be not like the Companion of the Fish,- when he cried out in agony
«فاصبر لحكم ربك» فيهم بما يشاء «ولا تكن كصاحب الحوت» في الضجر والعجلة وهو يونس عليه السلام «إذ نادى» دعا ربه «وهو مكظوم» مملوء غما في بطن الحوت.
Süleyman AteşEğer Rabbinden ona bir ni'met yetişmeseydi, yerilerek çıplak bir yere atılırdı
Yusuf AliHad not Grace from his Lord reached him, he would indeed have been cast off on the naked shore, in disgrace
«لولا أن تداركه» أدركه «نعمة» رحمة «من ربه لنبذ» من بطن الحوت «بالعراء» بالأرض الفضاء «وهو مذموم» لكنه رحم فنبذ غير مذموم.
Süleyman AteşFakat Rabbi onun du'asını kabul etti de onu Salih(iyi insan)lardan yaptı
Yusuf AliThus did his Lord choose him and make him of the Company of the Righteous
«فاجتباه ربه» بالنبوة «فجعله من الصالحين» الأنبياء.
Süleyman AteşO inkar edenler Zikr(Kur'an)'ı işittikleri zaman, neredeyse seni gözleriyle devireceklerdi. "O mecnundur" diyorlardı
Yusuf AliAnd the Unbelievers would almost trip thee up with their eyes when they hear the Message; and they say: "Surely he is possessed
«وإن يكاد الذين كفروا ليزلقونك» بضم الياء وفتحها «بأبصارهم» ينظرون إليك نظرا شديدا يكاد أن يصرعك ويسقطك من مكانك «لما سمعوا الذكر» القرآن «ويقولون» حسدا «إنه لمجنون» بسبب القرآن الذي جاء به.
Süleyman AteşHalbuki o, alemler için uyarıdan başka bir şey değildir
Yusuf AliBut it is nothing less than a Message to all the worlds
«وما هو» أي القرآن «إلا ذكر» موعظة «للعالمين» الجن والإنس لا يحدث بسبب جنون.