70. Al-Ma'aarij سُورَةُ المَعَارِجِ
Saheeh InternationalA supplicant asked for a punishment bound to happen
Elmalılı Hamdi YazırBir isteyen, olacak azabı istedi
Ali Bulaçİstekte bulunan biri, (muhakkak) gerçekleşecek olan bir azabı istedi
«سأل سائل» دعا داع «بعذاب واقع».
Saheeh InternationalTo the disbelievers; of it there is no preventer
Elmalılı Hamdi YazırKâfirler için onu savacak yok
Ali BulaçKafirler için olan bu (azabı) geri çevirecek yoktur
(للكافرين ليس له دافع) هو النضر بن الحارث قال: "" اللهم إن كان هذا هو الحق "" الآية.
Saheeh International[It is] from Allah, owner of the ways of ascent
Elmalılı Hamdi YazırO, derece ve makamların sahibi Allah'tandır
Ali Bulaç(Bu azap) Yüce makamlar sahibi olan Allah'tandır
«من الله» متصل بواقع «ذي المعارج» مصاعد الملائكة وهي السماوات.
Saheeh InternationalThe angels and the Spirit will ascend to Him during a Day the extent of which is fifty thousand years
Elmalılı Hamdi YazırMelekler ve Ruh miktarı ellibin yıl süren bir gün içinde ona çıkar
Ali BulaçMelekler ve Ruh (Cebrail), ona, süresi elli bin yıl olan bir günde çıkabilmektedir
«تعرج» بالتاء والياء «الملائكة والروح» جبريل «إليه» إلى مهبط أمره من السماء «في يوم» متعلق بمحذوف، أي يقع العذاب بهم في يوم القيامة «كان مقداره خمسين ألف سنة» بالنسبة إلى الكافر لما يلقى فيه من الشدائد، وأما المؤمن فيكون أخف عليه من صلاة مكتوبة يصليها في الدنيا كما جاء في الحديث.
Saheeh InternationalSo be patient with gracious patience
Elmalılı Hamdi YazırO halde güzel bir sabır ile sabret
Ali BulaçŞu halde, güzel bir sabır (göstererek) sabret
«فاصبر» وهذا قبل أن يؤمر بالقتال «صبرا جميلا» أي لا جزع فيه.
Saheeh InternationalIndeed, they see it [as] distant
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar onu uzak görürler
Ali BulaçÇünkü, gerçekten onlar, bunu uzak görüyorlar
«إنهم يرونه» أي العذاب «بعيدا» غير واقع.
Saheeh InternationalBut We see it [as] near
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise onu yakın görüyoruz
Ali BulaçBiz ise, onu pek yakın görüyoruz
«ونراه قريبا» واقعا لا محالة.
Saheeh InternationalOn the Day the sky will be like murky oil
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök erimiş bir maden gibi olur
Ali BulaçGökyüzünün erimiş maden gibi olacağı gün
«يوم تكون السماء» متعلق بمحذوف تقديره يقع «كالمهل» كذائب الفضة.
Saheeh InternationalAnd the mountains will be like wool
Elmalılı Hamdi YazırDağlar da atılmış renkli yün gibi olur
Ali BulaçDağlar da (etrafa uçuşmuş) rengarenk yün gibi olacak
«وتكون الجبال كالعهن» كالصوف في الخفة والطيران بالريح.
Saheeh InternationalAnd no friend will ask [anything of] a friend
Elmalılı Hamdi YazırDost dostun halini soramaz
Ali Bulaç(Böyle bir günde) Hiçbir yakın dost bir yakın dostu sormaz
«ولا يسأل حميم حميما» قريب قريبه لاشتغال كل بحاله.
Saheeh InternationalThey will be shown each other. The criminal will wish that he could be ransomed from the punishment of that Day by his children
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine gösterilirler. Suçlu o günün azabından kurtulmak için fidye vermek ister; oğullarını
Ali BulaçOnlar birbirlerine gösterilirler. Bir suçlu-günahkar, o günün azabına karşılık olmak üzere, oğullarını fidye olarak vermek ister
«يبصرونهم» أي يبصر الأحماء بعضهم بعضا ويتعارفون ولا يتكلمون والجملة مستأنفة «يود المجرم» يتمنى الكافر «لو» بمعنى أن «يفتدي من عذاب يومئذ» بكسر الميم وفتحها «ببنيه».
Saheeh InternationalAnd his wife and his brother
Elmalılı Hamdi YazırEşini ve kardeşini
Ali BulaçKendi eşini ve kardeşini
«وصاحبته» زوجته «وأخيه».
Saheeh InternationalAnd his nearest kindred who shelter him
Elmalılı Hamdi YazırKendisini barındıran, içinde yetiştiği tüm ailesini
Ali BulaçVe onu barındıran aşiretini de
«وفصيلته» عشيرته لفصله منها «التي تؤويه» تضمه.
Saheeh InternationalAnd whoever is on earth entirely [so] then it could save him
Elmalılı Hamdi YazırVe yeryüzünde bulunanların hepsini ki, tek kendini kurtarabilsin
Ali BulaçYeryüzünde bulunanların tümünü (verse de); sonra bir kurtulsa
«ومن في الأرض جميعا ثم ينجيه» ذلك الافتداء عطف على يفتدي.
Saheeh InternationalNo! Indeed, it is the Flame [of Hell]
Elmalılı Hamdi YazırHayır, o alevlenen bir ateştir
Ali BulaçHayır; (hiçbiri kabul edilmez). Doğrusu o (cehennem), cayır cayır yanmakta olan ateştir
«كلا» رد لما يوده «إنها» أي النار «لظى» اسم لجهنم لأنها تتلظى، أي تتلهب على الكفار.
Saheeh InternationalA remover of exteriors
Elmalılı Hamdi YazırDerileri kavurur, soyar
Ali BulaçBaşın derisini kavurup-soyar
«نزاعة للشوى» جمع شواة وهي جلدة الرأس.
Saheeh InternationalIt invites he who turned his back [on truth] and went away [from obedience]
Elmalılı Hamdi YazırÇağırır, sırtını dönüp gideni
Ali BulaçYüz çevirip arkasını döneni çağırır-durur
«تدعو من أدبر وتولى» عن الإيمان بأن تقول: إليَّ إليَّ.
Saheeh InternationalAnd collected [wealth] and hoarded
Elmalılı Hamdi YazırMal toplayıp kasada yığanı
Ali Bulaç(Durmaksızın mal ve servet) Toplayıp bir yerde (üstüste) yığmakta olanı
«وجمع» المال «فأوعي» أمسكه في وعائه ولم يؤد حق الله منه.
Saheeh InternationalIndeed, mankind was created anxious
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insan dayanıksız ve huysuz yaratılmıştır
Ali BulaçGerçekten, insan, 'bencil ve haris' olarak yaratıldı
«إن الإنسان خلق هلوعا» حال مقدرة وتفسيره.
Saheeh InternationalWhen evil touches him, impatient
Elmalılı Hamdi YazırKendisine kötülük dokundu mu sızlanır
Ali BulaçKendisine bir şer (kötülük) dokunduğu zaman feryadı basar
«إذا مسه الشر جزوعا» وقت مس الشر.
Saheeh InternationalAnd when good touches him, withholding [of it]
Elmalılı Hamdi YazırKendisine hayır dokundu mu cimrilik eder
Ali BulaçOna bir hayır dokunduğunda engelleyici olur (veya cimrilik eder)
«وإذا مسه الخير منوعا» وقت مس الخير أي المال لحق الله منه.
Saheeh InternationalExcept the observers of prayer
Elmalılı Hamdi YazırAncak namaz kılanlar bunun dışındadır
Ali BulaçAncak namaz kılanlar hariç
«إلا المصلين» أي المؤمنين.
Saheeh InternationalThose who are constant in their prayer
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki namazlarını sürekli kılarlar
Ali BulaçKi onlar, namazlarında süreklidirler
«الذين هم على صلاتهم دائمون» مواظبون.
Saheeh InternationalAnd those within whose wealth is a known right
Elmalılı Hamdi YazırOnların mallarında belli bir hak vardır
Ali BulaçVe onların mallarında belirli bir hak vardır
«والذين في أموالهم حق معلوم» هو الزكاة.
Saheeh InternationalFor the petitioner and the deprived
Elmalılı Hamdi YazırHem isteyen için, hem de istemekten utanan yoksul için
Ali BulaçYoksul ve yoksun olan(lar)için
«للسائل والمحروم» المتعفف عن السؤال فيحرم.
Saheeh InternationalAnd those who believe in the Day of Recompense
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki ceza gününü tasdik ederler
Ali BulaçOnlar, din gününü tasdik etmektedirler
«والذين يُصدقون بيوم الدين» الجزاء.
Saheeh InternationalAnd those who are fearful of the punishment of their Lord
Elmalılı Hamdi YazırRablerinin azabından korkarlar
Ali BulaçRablerinin azabına karşı (daimi) bir korku duymaktadırlar
«والذين هم من عذاب ربهم مشفقون» خائفون.
Saheeh InternationalIndeed, the punishment of their Lord is not that from which one is safe
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü Rablerinin azabından emin olunmaz
Ali BulaçŞüphesiz Rablerinin azabından emin olunamaz
«إن عذاب ربهم غير مأمون» نزوله.
Saheeh InternationalAnd those who guard their private parts
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki ırzlarını korurlar
Ali BulaçVe onlar, ırzlarını (ferç) korurlar
«والذين هم لفروجهم حافظون».
Saheeh InternationalExcept from their wives or those their right hands possess, for indeed, they are not to be blamed
Elmalılı Hamdi YazırAncak zevcelerine ve cariyelerine karşı hariç. Çünkü onlara yaklaştıklarında kınanmazlar
Ali BulaçAncak kendi eşleri ya da sağ ellerinin malik olduğu başka; çünkü onlar (bunlardan dolayı) kınanmazlar
«إلا على أزواجهم أو ما ملكت أيمانهم» من الإماء «فإنهم غير ملومين».
Saheeh InternationalBut whoever seeks beyond that, then they are the transgressors
Elmalılı Hamdi YazırBundan ötesini isteyenler, var ya işte onlar haddi aşanlardır
Ali BulaçFakat bunun ötesini arayanlar, artık onlar sınırı çiğneyenlerdir
«فمن ابتغى وراء ذلك فأولئك هم العادون» المتجاوزون الحلال إلى الحرام.
Saheeh InternationalAnd those who are to their trusts and promises attentive
Elmalılı Hamdi YazırOnlar emanetlerini ve ahitlerini gözetirler
Ali Bulaç(Bir de) Onlar, kendilerine verilen emanete ve verdikleri ahde (harfiyyen) riayet edenlerdir
«والذين هم لأماناتهم» وفي قراءة بالإفراد: ما ائْتُمِنوا عليه من أمر الدين والدنيا «وعهدهم» المأخوذ عليهم في ذلك «راعون» حافظون.
Saheeh InternationalAnd those who are in their testimonies upright
Elmalılı Hamdi YazırŞahitliklerinde dürüsttürler
Ali BulaçŞahidliklerinde dosdoğru davrananlardır
«والذين هم بشهادتهم» وفي قراءة بالجمع «قائمون» يقيمونها ولا يكتمونها.
Saheeh InternationalAnd those who [carefully] maintain their prayer
Elmalılı Hamdi YazırNamazlarına devam ederler
Ali BulaçNamazlarını (titizlikle) koruyanlardır
«والذين هم على صلاتهم يحافظون» بأدائها في أوقاتها.
Saheeh InternationalThey will be in gardens, honored
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bunlar cennetlerde ağırlanırlar
Ali Bulaçİşte onlar, cennetler içinde ağırlananlardır
«أولئك في جنات مكرمون».
Saheeh InternationalSo what is [the matter] with those who disbelieve, hastening [from] before you, [O Muhammad]
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi ne oluyor o inkâr edenlere ki, sana doğru boyunlarını uzatarak koşuyorlar
Ali BulaçŞimdi inkar edenlere ne oluyor ki, boyunlarını sana uzatıp koşuyorlar
«فمال الذين كفروا قبلك» نحوك «مهطعين» حال، أي مديمي النظر.
Saheeh International[To sit] on [your] right and [your] left in separate groups
Elmalılı Hamdi YazırSağdan ve soldan bölük bölük
Ali BulaçSağ yandan ve sol yandan bölükler halinde
«عن اليمين وعن الشمال» منك «عزين» حال أيضا، أي جماعات حلقا حلقا، يقولون استهزاء بالمؤمنين: لئن دخل هؤلاء الجنة لندخلنها قبلهم قال تعالى:
Saheeh InternationalDoes every person among them aspire to enter a garden of pleasure
Elmalılı Hamdi YazırOnlardan herbiri, bir nimet cennetine sokulacağını mı umuyor
Ali BulaçOnlardan her biri, nimetlerle donatılmış cennete gireceğini mi umuyor (tamah ediyor)
«أيطمع كل امرىءٍ منهم أن يدخل جنة نعيم».
Saheeh InternationalNo! Indeed, We have created them from that which they know
Elmalılı Hamdi YazırHayır, biz onları bildikleri şeyden yarattık
Ali BulaçHayır; doğrusu Biz onları bildikleri şeyden yarattık
«كلا» ردع لهم عن طمعهم في الجنة «إنا خلقناهم» كغيرهم «مما يعلمون» من نطف فلا يطمع بذلك في الجنة وإنما يطمع فيها بالتقوى.
Saheeh InternationalSo I swear by the Lord of [all] risings and settings that indeed We are able
Elmalılı Hamdi YazırArtık o doğuların ve batıların Rabbine yemine ne gerek, elbette bizim gücümüz yeter
Ali BulaçArtık, doğuların ve batıların Rabbine yemin ederim; Biz gerçekten güç yetireniz
«فلا» لا زائدة «أقسم برب المشارق والمغارب» للشمس والقمر وسائر الكواكب «إنا لقادرون».
Saheeh InternationalTo replace them with better than them; and We are not to be outdone
Elmalılı Hamdi YazırOnları kendilerinden daha hayırlı olanlarla değiştirebiliriz ve bizim önümüze geçilmez
Ali BulaçOnların yerine kendilerinden daha hayırlılarına getirip-değiştirmeye. Üstelik Bizim önümüze geçilemez
«على أن نبدل» نأتي بدلهم «خيرا منهم وما نحن بمسبوقين» بعاجزين عن ذلك.
Saheeh InternationalSo leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised
Elmalılı Hamdi YazırO halde bırak onları, kendilerine vaad edilen günlerine kavuşuncaya kadar dalıp oynayadursunlar
Ali BulaçŞu halde sen, kendilerine vadedilen (azap) günlerine kavuşuncaya kadar onları bırak; dalıp-oynasınlar, oyalansınlar
«فذرهم» اتركهم «يخوضوا» في باطلهم «ويلعبوا» في دنياهم «حتى يلاقوا» يلقوا «يومهم الذي يوعدون» فيه العذاب.
Saheeh InternationalThe Day they will emerge from the graves rapidly as if they were, toward an erected idol, hastening
Elmalılı Hamdi YazırO gün kabirlerden hızlı hızlı çıkacaklar, sanki putlara gidiyorlarmış gibi fırlayacaklar
Ali BulaçKabirlerinden koşarcasına çıkarılacakları gün, sanki onlar dikili birşeye yönelmiş gibidirler
«يوم يخرجون من الأجداث» القبور «سراعا» إلى المحشر «كأنهم إلى نَصْبِ» وفي قراءة بضم الحرفين، شيء منصوب كعلم أو راية «يوفضون» يسرعون.
Saheeh InternationalTheir eyes humbled, humiliation will cover them. That is the Day which they had been promised
Elmalılı Hamdi YazırGözleri düşük, kendilerini bir alçaklık saracak da saracak. İşte onlara vaad edilen gün, o gündür
Ali BulaçGözleri 'korkudan ve dehşetten düşük' yüzlerini de bir zillet kaplamış; işte bu, kendilerine vadedilmekte olan (kıyamet ve azap) günüdür
«خاشعة» ذليلة «أبصارهم ترهقهم» تغشاهم «ذلة ذلك اليوم الذي كانوا يوعدون» ذلك مبتدأ وما بعده الخبر ومعناه يوم القيامة.