70. Al-Ma'aarij سُورَةُ المَعَارِجِ
Elmalılı Hamdi YazırBir isteyen, olacak azabı istedi
Yusuf AliA questioner asked about a Penalty to befall
«سأل سائل» دعا داع «بعذاب واقع».
Elmalılı Hamdi YazırKâfirler için onu savacak yok
Yusuf AliThe Unbelievers, the which there is none to ward off
(للكافرين ليس له دافع) هو النضر بن الحارث قال: "" اللهم إن كان هذا هو الحق "" الآية.
Elmalılı Hamdi YazırO, derece ve makamların sahibi Allah'tandır
Yusuf Ali(A Penalty) from God, Lord of the Ways of Ascent
«من الله» متصل بواقع «ذي المعارج» مصاعد الملائكة وهي السماوات.
Elmalılı Hamdi YazırMelekler ve Ruh miktarı ellibin yıl süren bir gün içinde ona çıkar
Yusuf AliThe angels and the spirit ascend unto him in a Day the measure whereof is (as) fifty thousand years
«تعرج» بالتاء والياء «الملائكة والروح» جبريل «إليه» إلى مهبط أمره من السماء «في يوم» متعلق بمحذوف، أي يقع العذاب بهم في يوم القيامة «كان مقداره خمسين ألف سنة» بالنسبة إلى الكافر لما يلقى فيه من الشدائد، وأما المؤمن فيكون أخف عليه من صلاة مكتوبة يصليها في الدنيا كما جاء في الحديث.
Elmalılı Hamdi YazırO halde güzel bir sabır ile sabret
Yusuf AliTherefore do thou hold Patience,- a Patience of beautiful (contentment)
«فاصبر» وهذا قبل أن يؤمر بالقتال «صبرا جميلا» أي لا جزع فيه.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü onlar onu uzak görürler
Yusuf AliThey see the (Day) indeed as a far-off (event)
«إنهم يرونه» أي العذاب «بعيدا» غير واقع.
Elmalılı Hamdi YazırBiz ise onu yakın görüyoruz
Yusuf AliBut We see it (quite) near
«ونراه قريبا» واقعا لا محالة.
Elmalılı Hamdi YazırO gün gök erimiş bir maden gibi olur
Yusuf AliThe Day that the sky will be like molten brass
«يوم تكون السماء» متعلق بمحذوف تقديره يقع «كالمهل» كذائب الفضة.
Elmalılı Hamdi YazırDağlar da atılmış renkli yün gibi olur
Yusuf AliAnd the mountains will be like wool
«وتكون الجبال كالعهن» كالصوف في الخفة والطيران بالريح.
Elmalılı Hamdi YazırDost dostun halini soramaz
Yusuf AliAnd no friend will ask after a friend
«ولا يسأل حميم حميما» قريب قريبه لاشتغال كل بحاله.
Elmalılı Hamdi YazırBirbirlerine gösterilirler. Suçlu o günün azabından kurtulmak için fidye vermek ister; oğullarını
Yusuf AliThough they will be put in sight of each other,- the sinner's desire will be: Would that he could redeem himself from the Penalty of that Day by (sacrificing) his children
«يبصرونهم» أي يبصر الأحماء بعضهم بعضا ويتعارفون ولا يتكلمون والجملة مستأنفة «يود المجرم» يتمنى الكافر «لو» بمعنى أن «يفتدي من عذاب يومئذ» بكسر الميم وفتحها «ببنيه».
Elmalılı Hamdi YazırEşini ve kardeşini
Yusuf AliHis wife and his brother
«وصاحبته» زوجته «وأخيه».
Elmalılı Hamdi YazırKendisini barındıran, içinde yetiştiği tüm ailesini
Yusuf AliHis kindred who sheltered him
«وفصيلته» عشيرته لفصله منها «التي تؤويه» تضمه.
Elmalılı Hamdi YazırVe yeryüzünde bulunanların hepsini ki, tek kendini kurtarabilsin
Yusuf AliAnd all, all that is on earth,- so it could deliver him
«ومن في الأرض جميعا ثم ينجيه» ذلك الافتداء عطف على يفتدي.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, o alevlenen bir ateştir
Yusuf AliBy no means! for it would be the Fire of Hell
«كلا» رد لما يوده «إنها» أي النار «لظى» اسم لجهنم لأنها تتلظى، أي تتلهب على الكفار.
Elmalılı Hamdi YazırDerileri kavurur, soyar
Yusuf AliPlucking out (his being) right to the skull
«نزاعة للشوى» جمع شواة وهي جلدة الرأس.
Elmalılı Hamdi YazırÇağırır, sırtını dönüp gideni
Yusuf AliInviting (all) such as turn their backs and turn away their faces (from the Right)
«تدعو من أدبر وتولى» عن الإيمان بأن تقول: إليَّ إليَّ.
Elmalılı Hamdi YazırMal toplayıp kasada yığanı
Yusuf AliAnd collect (wealth) and hide it (from use)
«وجمع» المال «فأوعي» أمسكه في وعائه ولم يؤد حق الله منه.
Elmalılı Hamdi YazırDoğrusu insan dayanıksız ve huysuz yaratılmıştır
Yusuf AliTruly man was created very impatient
«إن الإنسان خلق هلوعا» حال مقدرة وتفسيره.
Elmalılı Hamdi YazırKendisine kötülük dokundu mu sızlanır
Yusuf AliFretful when evil touches him
«إذا مسه الشر جزوعا» وقت مس الشر.
Elmalılı Hamdi YazırKendisine hayır dokundu mu cimrilik eder
Yusuf AliAnd niggardly when good reaches him
«وإذا مسه الخير منوعا» وقت مس الخير أي المال لحق الله منه.
Elmalılı Hamdi YazırAncak namaz kılanlar bunun dışındadır
Yusuf AliNot so those devoted to Prayer
«إلا المصلين» أي المؤمنين.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki namazlarını sürekli kılarlar
Yusuf AliThose who remain steadfast to their prayer
«الذين هم على صلاتهم دائمون» مواظبون.
Elmalılı Hamdi YazırOnların mallarında belli bir hak vardır
Yusuf AliAnd those in whose wealth is a recognised right
«والذين في أموالهم حق معلوم» هو الزكاة.
Elmalılı Hamdi YazırHem isteyen için, hem de istemekten utanan yoksul için
Yusuf AliFor the (needy) who asks and him who is prevented (for some reason from asking)
«للسائل والمحروم» المتعفف عن السؤال فيحرم.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki ceza gününü tasdik ederler
Yusuf AliAnd those who hold to the truth of the Day of Judgment
«والذين يُصدقون بيوم الدين» الجزاء.
Elmalılı Hamdi YazırRablerinin azabından korkarlar
Yusuf AliAnd those who fear the displeasure of their Lord
«والذين هم من عذاب ربهم مشفقون» خائفون.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü Rablerinin azabından emin olunmaz
Yusuf AliFor their Lord's displeasure is the opposite of Peace and Tranquillity
«إن عذاب ربهم غير مأمون» نزوله.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar ki ırzlarını korurlar
Yusuf AliAnd those who guard their chastity
«والذين هم لفروجهم حافظون».
Elmalılı Hamdi YazırAncak zevcelerine ve cariyelerine karşı hariç. Çünkü onlara yaklaştıklarında kınanmazlar
Yusuf AliExcept with their wives and the (captives) whom their right hands possess,- for (then) they are not to be blamed
«إلا على أزواجهم أو ما ملكت أيمانهم» من الإماء «فإنهم غير ملومين».
Elmalılı Hamdi YazırBundan ötesini isteyenler, var ya işte onlar haddi aşanlardır
Yusuf AliBut those who trespass beyond this are transgressors
«فمن ابتغى وراء ذلك فأولئك هم العادون» المتجاوزون الحلال إلى الحرام.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar emanetlerini ve ahitlerini gözetirler
Yusuf AliAnd those who respect their trusts and covenants
«والذين هم لأماناتهم» وفي قراءة بالإفراد: ما ائْتُمِنوا عليه من أمر الدين والدنيا «وعهدهم» المأخوذ عليهم في ذلك «راعون» حافظون.
Elmalılı Hamdi YazırŞahitliklerinde dürüsttürler
Yusuf AliAnd those who stand firm in their testimonies
«والذين هم بشهادتهم» وفي قراءة بالجمع «قائمون» يقيمونها ولا يكتمونها.
Elmalılı Hamdi YazırNamazlarına devam ederler
Yusuf AliAnd those who guard (the sacredness) of their worship
«والذين هم على صلاتهم يحافظون» بأدائها في أوقاتها.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte bunlar cennetlerde ağırlanırlar
Yusuf AliSuch will be the honoured ones in the Gardens (of Bliss)
«أولئك في جنات مكرمون».
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi ne oluyor o inkâr edenlere ki, sana doğru boyunlarını uzatarak koşuyorlar
Yusuf AliNow what is the matter with the Unbelievers that they rush madly before thee
«فمال الذين كفروا قبلك» نحوك «مهطعين» حال، أي مديمي النظر.
Elmalılı Hamdi YazırSağdan ve soldan bölük bölük
Yusuf AliFrom the right and from the left, in crowds
«عن اليمين وعن الشمال» منك «عزين» حال أيضا، أي جماعات حلقا حلقا، يقولون استهزاء بالمؤمنين: لئن دخل هؤلاء الجنة لندخلنها قبلهم قال تعالى:
Elmalılı Hamdi YazırOnlardan herbiri, bir nimet cennetine sokulacağını mı umuyor
Yusuf AliDoes every man of them long to enter the Garden of Bliss
«أيطمع كل امرىءٍ منهم أن يدخل جنة نعيم».
Elmalılı Hamdi YazırHayır, biz onları bildikleri şeyden yarattık
Yusuf AliBy no means! For We have created them out of the (base matter) they know
«كلا» ردع لهم عن طمعهم في الجنة «إنا خلقناهم» كغيرهم «مما يعلمون» من نطف فلا يطمع بذلك في الجنة وإنما يطمع فيها بالتقوى.
Elmalılı Hamdi YazırArtık o doğuların ve batıların Rabbine yemine ne gerek, elbette bizim gücümüz yeter
Yusuf AliNow I do call to witness the Lord of all points in the East and the West that We can certainly
«فلا» لا زائدة «أقسم برب المشارق والمغارب» للشمس والقمر وسائر الكواكب «إنا لقادرون».
Elmalılı Hamdi YazırOnları kendilerinden daha hayırlı olanlarla değiştirebiliriz ve bizim önümüze geçilmez
Yusuf AliSubstitute for them better (men) than they; And We are not to be defeated (in Our Plan)
«على أن نبدل» نأتي بدلهم «خيرا منهم وما نحن بمسبوقين» بعاجزين عن ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırO halde bırak onları, kendilerine vaad edilen günlerine kavuşuncaya kadar dalıp oynayadursunlar
Yusuf AliSo leave them to plunge in vain talk and play about, until they encounter that Day of theirs which they have been promised
«فذرهم» اتركهم «يخوضوا» في باطلهم «ويلعبوا» في دنياهم «حتى يلاقوا» يلقوا «يومهم الذي يوعدون» فيه العذاب.
Elmalılı Hamdi YazırO gün kabirlerden hızlı hızlı çıkacaklar, sanki putlara gidiyorlarmış gibi fırlayacaklar
Yusuf AliThe Day whereon they will issue from their sepulchres in sudden haste as if they were rushing to a goal-post (fixed for them)
«يوم يخرجون من الأجداث» القبور «سراعا» إلى المحشر «كأنهم إلى نَصْبِ» وفي قراءة بضم الحرفين، شيء منصوب كعلم أو راية «يوفضون» يسرعون.
Elmalılı Hamdi YazırGözleri düşük, kendilerini bir alçaklık saracak da saracak. İşte onlara vaad edilen gün, o gündür
Yusuf AliTheir eyes lowered in dejection,- ignominy covering them (all over)! such is the Day the which they are promised
«خاشعة» ذليلة «أبصارهم ترهقهم» تغشاهم «ذلة ذلك اليوم الذي كانوا يوعدون» ذلك مبتدأ وما بعده الخبر ومعناه يوم القيامة.