74. Al-Muddaththir سُورَةُ المُدَّثِّرِ
Saheeh InternationalO you who covers himself [with a garment]
Yusuf AliO thou wrapped up (in the mantle)
Elmalılı Hamdi YazırEy örtüsüne bürünen (Peygamber)
«يا أيها المدثر» النبي صلى الله عليه وسلم وأصله المتدثر أدغمت التاء في الدال، أي المتلفف بثيابه عند نزول الوحي عليه.
Saheeh InternationalArise and warn
Yusuf AliArise and deliver thy warning
Elmalılı Hamdi YazırKalk artık uyar
«قم فأنذر» خوِّف أهل مكة النار إن لم يؤمنوا.
Saheeh InternationalAnd your Lord glorify
Yusuf AliAnd thy Lord do thou magnify
Elmalılı Hamdi YazırSadece Rabbini yücelt
«وربك فكبر» عظِّم عن إشراك المشركين.
Saheeh InternationalAnd your clothing purify
Yusuf AliAnd thy garments keep free from stain
Elmalılı Hamdi YazırElbiseni temizle
«وثيابك فطهر» عن النجاسة أو قصرها خلاف جر العرب ثيابهم خيلاء فربما أصابتها نجاسة.
Saheeh InternationalAnd uncleanliness avoid
Yusuf AliAnd all abomination shun
Elmalılı Hamdi YazırPislikten sakın
«والرُّجز» فسره النبي صلى الله عليه وسلم بالأوثان «فاهجر» أي دم على هجره.
Saheeh InternationalAnd do not confer favor to acquire more
Yusuf AliNor expect, in giving, any increase (for thyself)
Elmalılı Hamdi YazırYaptığını çok görerek başa kakma
«ولا تمنن تستكثر» بالرفع حال، أي لا تعط شيئا لتطلب أكثر منه وهذا خاص به صلى الله عليه وسلم لأنه مأمور بأجمل الأخلاق وأشرف الآداب.
Saheeh InternationalBut for your Lord be patient
Yusuf AliBut, for thy Lord's (Cause), be patient and constant
Elmalılı Hamdi YazırRabbin için sabret
«ولربك فاصبر» على الأوامر والنواهي.
Saheeh InternationalAnd when the trumpet is blown
Yusuf AliFinally, when the Trumpet is sounded
Elmalılı Hamdi YazırO sûra üflendiği zaman
«فإذا نقر في الناقور» نفخ في الصور وهو القرن النفخة الثانية.
Saheeh InternationalThat Day will be a difficult day
Yusuf AliThat will be- that Day - a Day of Distress
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün pek zorlu bir gündür
«فذلك» أي وقت النقر «يومئذ» بدل مما قبله المبتدأ وبني لإضافته إلى غير متمكن وخبر المبتدأ «يوم عسير» والعامل في إذا ما دلت عليه الجملة اشتد الأمر.
Saheeh InternationalFor the disbelievers - not easy
Yusuf AliFar from easy for those without Faith
Elmalılı Hamdi YazırKâfirler için hiç kolay değildir
«على الكافرين غير يسير» فيه دلالة على أنه يسير على المؤمنين في عسره.
Saheeh InternationalLeave Me with the one I created alone
Yusuf AliLeave Me alone, (to deal) with the (creature) whom I created (bare and) alone
Elmalılı Hamdi YazırTek olarak yarattığım o kimseyi bana bırak
«ذرني» اتركني «ومن خلقت» عطف على المفعول أو مفعول معه «وحيدا» حال من مَن أو من ضميره المحذوف من خلقت منفردا بلا أهل ولا مال هو الوليد بن المغيرة المخزومي.
Saheeh InternationalAnd to whom I granted extensive wealth
Yusuf AliTo whom I granted resources in abundance
Elmalılı Hamdi YazırHem ona bol servet verdim
«وجعلت له مالا ممدودا» واسعا متصلا من الزروع والضروع والتجارة.
Saheeh InternationalAnd children present [with him]
Yusuf AliAnd sons to be by his side
Elmalılı Hamdi YazırHem göz önünde oğullar verdim
«وبنين» عشرة أو أكثر «شهودا» يشهدون المحافل وتسمع شهاداتهم.
Saheeh InternationalAnd spread [everything] before him, easing [his life]
Yusuf AliTo whom I made (life) smooth and comfortable
Elmalılı Hamdi YazırHem ona büyük imkânlar sağladım
«ومهدت» بسطت «له» في العيش والعمر والولد «تمهيدا».
Saheeh InternationalThen he desires that I should add more
Yusuf AliYet is he greedy-that I should add (yet more)
Elmalılı Hamdi YazırSonra da şiddetle arzu eder ki daha da artırayım
«ثم يطمع أن أزيد».
Saheeh InternationalNo! Indeed, he has been toward Our verses obstinate
Yusuf AliBy no means! For to Our Signs he has been refractory
Elmalılı Hamdi YazırHayır, çünkü o bizim âyetlerimize karşı bir inatçı kesildi
«كلا» لا أزيده على ذلك «إنه كان لآياتنا» القرآن «عنيدا» معاندا.
Saheeh InternationalI will cover him with arduous torment
Yusuf AliSoon will I visit him with a mount of calamities
Elmalılı Hamdi YazırBen onu dimdik bir yokuşa sardıracağım
«سأرهقه» أكلفه «صعودا» مشقة من العذاب أو جبلا من نار يصعد فيه ثم يهوي أبدا.
Saheeh InternationalIndeed, he thought and deliberated
Yusuf AliFor he thought and he plotted
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bir düşündü, ölçtü, biçti
«إنه فكر» فيما يقول في القرآن الذي سمعه النبي صلى الله عليه وسلم «وقدر» في نفسه ذلك.
Saheeh InternationalSo may he be destroyed [for] how he deliberated
Yusuf AliAnd woe to him! How he plotted
Elmalılı Hamdi YazırKahrolası nasıl da ölçtü, biçti
«فقتل» لعن وعذب «كيف قدر» على أي حال كان تقديره.
Saheeh InternationalThen may he be destroyed [for] how he deliberated
Yusuf AliYea, Woe to him; How he plotted
Elmalılı Hamdi YazırYine kahrolası, nasıl ölçtü biçti
«ثم قتل كيف قدر».
Saheeh InternationalThen he considered [again]
Yusuf AliThen he looked round
Elmalılı Hamdi YazırSonra baktı
«ثم نظر» في وجوه قومه أو فيما يقدح به فيه.
Saheeh InternationalThen he frowned and scowled
Yusuf AliThen he frowned and he scowled
Elmalılı Hamdi YazırSonra kaşını çattı, surat astı
«ثم عبس» قبض وجهه وكلحه ضيقا بما يقول «وبسر» زاد في القبض والكلوح.
Saheeh InternationalThen he turned back and was arrogant
Yusuf AliThen he turned back and was haughty
Elmalılı Hamdi YazırSonra arkasını döndü ve büyüklük tasladı
«ثم أدبر» عن الإيمان «واستكبر» تكبر عن اتباع النبي صلى الله عليه وسلم.
Saheeh InternationalAnd said, "This is not but magic imitated [from others]
Yusuf AliThen said he: "This is nothing but magic, derived from of old
Elmalılı Hamdi YazırBu, dedi, başka değil öğretilegelen bir sihirdir
«فقال» فيما جاء به «إن» ما «هذا إلا سحر يؤثر» ينقل عن السحرة.
Saheeh InternationalThis is not but the word of a human being
Yusuf AliThis is nothing but the word of a mortal
Elmalılı Hamdi YazırBu, sadece bir insan sözüdür
ما «إن هذا إلا قول البشر» كما قالوا إنما يعلمه بشر.
Saheeh InternationalI will drive him into Saqar
Yusuf AliSoon will I cast him into Hell-Fire
Elmalılı Hamdi YazırBen onu Sekar'a (cehenneme) sokacağım
«سأصليه» أُدخله «سقر» جهنم.
Saheeh InternationalAnd what can make you know what is Saqar
Yusuf AliAnd what will explain to thee what Hell-Fire is
Elmalılı Hamdi YazırBilir misin sen, nedir o sekar
«وما أدراك ما سقر» تعظيم شأنها.
Saheeh InternationalIt lets nothing remain and leaves nothing [unburned]
Yusuf AliNaught doth it permit to endure, and naught doth it leave alone
Elmalılı Hamdi YazırNe geriye bir şey kor, ne bırakır
«لا تبقي ولا تذر» شيئا من لحم ولا عصب إلا أهلكته ثم يعود كما كان.
Saheeh InternationalBlackening the skins
Yusuf AliDarkening and changing the colour of man
Elmalılı Hamdi YazırDurmadan derileri kavurur
«لواحة للبشر» محرقة لظاهر الجلد.
Saheeh InternationalOver it are nineteen [angels]
Yusuf AliOver it are Nineteen
Elmalılı Hamdi YazırÜzerinde ondokuz (melek) vardır
«عليها تسعة عشر» ملكا خزنتها قال بعض الكفار وكان قويا شديد البأس أنا أكفيكم سبعة عشر واكفوني أنتم اثنين قال تعالى:
Saheeh InternationalAnd We have not made the keepers of the Fire except angels. And We have not made their number except as a trial for those who disbelieve - that those who were given the Scripture will be convinced and those who have believed will increase in faith and those who were given the Scripture and the believers will not doubt and that those in whose hearts is hypocrisy and the disbelievers will say, "What does Allah intend by this as an example?" Thus does Allah leave astray whom He wills and guides whom He wills. And none knows the soldiers of your Lord except Him. And mention of the Fire is not but a reminder to humanity
Yusuf AliAnd We have set none but angels as Guardians of the Fire; and We have fixed their number only as a trial for Unbelievers,- in order that the People of the Book may arrive at certainty, and the Believers may increase in Faith,- and that no doub ts may be left for the People of the Book and the Believers, and that those in whose hearts is a disease and the Unbelievers may say, "What symbol doth God intend by this ?" Thus doth God leave to stray whom He pleaseth, and guide whom He pleaseth: an d none can know the forces of thy Lord, except He and this is no other than a warning to mankind
Elmalılı Hamdi YazırBiz o ateşin muhafızlarını hep melekler yaptık. Bunların sayılarını da ancak kâfirler için bir imtihan kıldık ki, kendilerine kitap verilenler kesin bilgi edinsinler, iman edenlerin de imanı artsın. Kendilerine kitap verilenler ve müminler şüpheye düşmesinler. Kalplerinde hastalık bulunanlarla kâfirler de: "Allah bu misalle ne demek istedi?" desinler. İşte böyle, Allah dilediğini şaşırtır, dilediğini de yola getirir. Rabbinin ordularını ancak Rabbin bilir. Bu, insanlar için uyarıdan başka bir şey değildir
«وما جعلنا أصحاب النار إلا ملائكة» أي فلا يطاقون كما يتوهمون «وما جعلنا عدتهم» ذلك «إلا فتنة» ضلالا «للذين كفروا» بأن يقولوا لم كانوا تسعة عشر «ليستيقن» ليستبين «الذين أوتوا الكتاب» أي اليهود صدق النبي صلى الله عليه وسلم في كونهم تسعة عشر الموافق لما في كتابهم «ويزداد الذين آمنوا» من أهل الكتاب «إيمانا» تصديقا لموافقته ما أتي به النبي صلى الله عليه وسلم لما في كتابهم «ولا يرتاب الذين أُوتوا الكتاب والمؤمنون» من غيرهم في عدد الملائكة «وليقول الذين في قلوبهم مرض» شك بالمدينة «والكافرون» بمكة «ماذا أراد الله بهذا» العدد «مثلا» سموه لغرابته بذلك وأعرب حالا «كذلك» أي مثل إضلال منكر هذا العدد وهدى مصدقه «يضل الله من يشاء ويهدي من يشاء وما يعلم جنود ربك» أي الملائكة في قوتهم وأعوانهم «إلا هو وما هي» أي سقر «إلا ذكرى للبشر».
Saheeh InternationalNo! By the moon
Yusuf AliNay, verily: By the Moon
Elmalılı Hamdi YazırHayır, andolsun aya
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «والقمر».
Saheeh InternationalAnd [by] the night when it departs
Yusuf AliAnd by the Night as it retreateth
Elmalılı Hamdi YazırDöndüğü an o geceye
«والليل إذا» بفتح الذال «دبر» جاء بعد النهار وفي قراءة إذ دبر بسكون الذال بعدها همزة، أي مضى.
Saheeh InternationalAnd [by] the morning when it brightens
Yusuf AliAnd by the Dawn as it shineth forth
Elmalılı Hamdi YazırVe açtığı sıra o sabaha
«والصبح إذا أسفر» ظهر.
Saheeh InternationalIndeed, the Fire is of the greatest [afflictions]
Yusuf AliThis is but one of the mighty (portents)
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o Sekar, büyük belalardan biridir
«إنها» أي سقر «لإحدى الكبر» البلايا العظام.
Saheeh InternationalAs a warning to humanity
Yusuf AliA warning to mankind
Elmalılı Hamdi YazırUyarmak için insanları
«نذيرا» حال من إحدى وذكر لأنها بمعنى العذاب «للبشر».
Saheeh InternationalTo whoever wills among you to proceed or stay behind
Yusuf AliTo any of you that chooses to press forward, or to follow behind
Elmalılı Hamdi Yazırİçinizden ileri gitmek veya geri kalmak isteyen kimseleri
«لمن شاء منكم» بدل من البشر «أن يتقدم» إلى الخير أو الجنة بالإيمان «أو يتأخر» إلى الشر أو النار بالكفر.
Saheeh InternationalEvery soul, for what it has earned, will be retained
Yusuf AliEvery soul will be (held) in pledge for its deeds
Elmalılı Hamdi YazırHer nefis kendi kazancına bağlıdır
«كل نفس بما كسبت رهينة» مرهونة مأخوذة بعملها في النار.
Saheeh InternationalExcept the companions of the right
Yusuf AliExcept the Companions of the Right Hand
Elmalılı Hamdi YazırAncak amel defterleri sağından verilenler hariç
«إلا أصحاب اليمين» وهم المؤمنون فناجون منها كائنون.
Saheeh International[Who will be] in gardens, questioning each other
Yusuf Ali(They will be) in Gardens (of Delight): they will question each other
Elmalılı Hamdi YazırOnlar cennettedirler, sorup dururlar
«في جنات يتساءلون» بينهم.
Saheeh InternationalAbout the criminals
Yusuf AliAnd (ask) of the Sinners
Elmalılı Hamdi YazırSuçluların durumunu
«عن المجرمين» وحالهم ويقولون لهم بعد إخراج الموحدين من النار.
Saheeh International[And asking them], "What put you into Saqar
Yusuf AliWhat led you into Hell Fire
Elmalılı Hamdi YazırNedir sizi Sekar'a sokan?" diye
«ما سلككم» أدخلكم «في سقر».
Saheeh InternationalThey will say, "We were not of those who prayed
Yusuf AliThey will say: "We were not of those who prayed
Elmalılı Hamdi YazırSuçlular der ki: "Biz namaz kılanlardan değildik
«قالوا لم نك من المصلين».
Saheeh InternationalNor did we used to feed the poor
Yusuf AliNor were we of those who fed the indigent
Elmalılı Hamdi YazırYoksula da yedirmezdik
«ولم نك نطعم المسكين».
Saheeh InternationalAnd we used to enter into vain discourse with those who engaged [in it]
Yusuf AliBut we used to talk vanities with vain talkers
Elmalılı Hamdi YazırBoş şeylere dalanlarla dalar giderdik
«وكنا نخوض» في الباطل «مع الخائضين».
Saheeh InternationalAnd we used to deny the Day of Recompense
Yusuf AliAnd we used to deny the Day of Judgment
Elmalılı Hamdi YazırCeza gününü yalanlardık
«وكنا نكذب بيوم الدين» البعث والجزاء.
Saheeh InternationalUntil there came to us the certainty
Yusuf AliUntil there came to us (the Hour) that is certain
Elmalılı Hamdi YazırNihayet bize ölüm gelip çattı
«حتى أتانا اليقين» الموت.
Saheeh InternationalSo there will not benefit them the intercession of [any] intercessors
Yusuf AliThen will no intercession of (any) intercessors profit them
Elmalılı Hamdi YazırArtık onlara şefaatçilerin şefaatı fayda vermez
«فما تنفعهم شفاعة الشافعين» من الملائكة والأنبياء والصالحين والمعنى لا شفاعة لهم.
Saheeh InternationalThen what is [the matter] with them that they are, from the reminder, turning away
Yusuf AliThen what is the matter with them that they turn away from admonition
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi o Kur'ân'dan yüz çevirirlerken ne mazeretleri var
«فما» مبتدأ «لهم» خبره متعلق بمحذوف انتقل ضميره إليه «عن التذكرة معرضين» حال من الضمير والمعنى أي شيء حصل لهم في إعراضهم عن الاتعاظ.
Saheeh InternationalAs if they were alarmed donkeys
Yusuf AliAs if they were affrighted asses
Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar ürkmüş yaban eşekleri
«كأنهم حمر مستنفرة» وحشية.
Saheeh InternationalFleeing from a lion
Yusuf AliFleeing from a lion
Elmalılı Hamdi YazırArslandan kaçmaktalar
«فرت من قسورة» أسد أي هربت منه أشد الهرب.
Saheeh InternationalRather, every person among them desires that he would be given scriptures spread about
Yusuf AliForsooth, each one of them wants to be given scrolls (of revelation) spread out
Elmalılı Hamdi YazırHayır, onlardan her kişi kendisine açılmış sayfalar verilmesini istiyor
«بل يريد كل امرىء منهم أن يؤتى صحفا منشرة» أي من الله تعالى باتباع النبي كما قالوا: لن نؤمن لك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه.
Saheeh InternationalNo! But they do not fear the Hereafter
Yusuf AliBy no means! But they fear not the Hereafter
Elmalılı Hamdi YazırYok, yok onlar ahiretten korkmuyorlar
«كلا» ردع عما أرادوه «بل لا يخافون الآخرة» أي عذابها.
Saheeh InternationalNo! Indeed, the Qur'an is a reminder
Yusuf AliNay, this surely is an admonition
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, O kur'ân kuşkusuz bir öğüttür
«كلا» استفتاح «إنه» أي القرآن «تذكرة» عظة.
Saheeh InternationalThen whoever wills will remember it
Yusuf AliLet any who will, keep it in remembrance
Elmalılı Hamdi YazırDileyen onu düşünür
«فمن شاء ذكره» قرأه فاتعظ به.
Saheeh InternationalAnd they will not remember except that Allah wills. He is worthy of fear and adequate for [granting] forgiveness
Yusuf AliBut none will keep it in remembrance except as God wills: He is the Lord of Righteousness, and the Lord of Forgiveness
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. Koruyacak da O'dur, bağışlayacak da
«وما يذكرون» بالياء والتاء «إلا أن يشاء الله هو أهل التقوى» بأن يتقى «وأهل المغفرة» بأن يغفر لمن اتقاه.