74. Al-Muddaththir سُورَةُ المُدَّثِّرِ
Yusuf AliO thou wrapped up (in the mantle)
Elmalılı Hamdi YazırEy örtüsüne bürünen (Peygamber)
«يا أيها المدثر» النبي صلى الله عليه وسلم وأصله المتدثر أدغمت التاء في الدال، أي المتلفف بثيابه عند نزول الوحي عليه.
Yusuf AliArise and deliver thy warning
Elmalılı Hamdi YazırKalk artık uyar
«قم فأنذر» خوِّف أهل مكة النار إن لم يؤمنوا.
Yusuf AliAnd thy Lord do thou magnify
Elmalılı Hamdi YazırSadece Rabbini yücelt
«وربك فكبر» عظِّم عن إشراك المشركين.
Yusuf AliAnd thy garments keep free from stain
Elmalılı Hamdi YazırElbiseni temizle
«وثيابك فطهر» عن النجاسة أو قصرها خلاف جر العرب ثيابهم خيلاء فربما أصابتها نجاسة.
Yusuf AliAnd all abomination shun
Elmalılı Hamdi YazırPislikten sakın
«والرُّجز» فسره النبي صلى الله عليه وسلم بالأوثان «فاهجر» أي دم على هجره.
Yusuf AliNor expect, in giving, any increase (for thyself)
Elmalılı Hamdi YazırYaptığını çok görerek başa kakma
«ولا تمنن تستكثر» بالرفع حال، أي لا تعط شيئا لتطلب أكثر منه وهذا خاص به صلى الله عليه وسلم لأنه مأمور بأجمل الأخلاق وأشرف الآداب.
Yusuf AliBut, for thy Lord's (Cause), be patient and constant
Elmalılı Hamdi YazırRabbin için sabret
«ولربك فاصبر» على الأوامر والنواهي.
Yusuf AliFinally, when the Trumpet is sounded
Elmalılı Hamdi YazırO sûra üflendiği zaman
«فإذا نقر في الناقور» نفخ في الصور وهو القرن النفخة الثانية.
Yusuf AliThat will be- that Day - a Day of Distress
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün pek zorlu bir gündür
«فذلك» أي وقت النقر «يومئذ» بدل مما قبله المبتدأ وبني لإضافته إلى غير متمكن وخبر المبتدأ «يوم عسير» والعامل في إذا ما دلت عليه الجملة اشتد الأمر.
Yusuf AliFar from easy for those without Faith
Elmalılı Hamdi YazırKâfirler için hiç kolay değildir
«على الكافرين غير يسير» فيه دلالة على أنه يسير على المؤمنين في عسره.
Yusuf AliLeave Me alone, (to deal) with the (creature) whom I created (bare and) alone
Elmalılı Hamdi YazırTek olarak yarattığım o kimseyi bana bırak
«ذرني» اتركني «ومن خلقت» عطف على المفعول أو مفعول معه «وحيدا» حال من مَن أو من ضميره المحذوف من خلقت منفردا بلا أهل ولا مال هو الوليد بن المغيرة المخزومي.
Yusuf AliTo whom I granted resources in abundance
Elmalılı Hamdi YazırHem ona bol servet verdim
«وجعلت له مالا ممدودا» واسعا متصلا من الزروع والضروع والتجارة.
Yusuf AliAnd sons to be by his side
Elmalılı Hamdi YazırHem göz önünde oğullar verdim
«وبنين» عشرة أو أكثر «شهودا» يشهدون المحافل وتسمع شهاداتهم.
Yusuf AliTo whom I made (life) smooth and comfortable
Elmalılı Hamdi YazırHem ona büyük imkânlar sağladım
«ومهدت» بسطت «له» في العيش والعمر والولد «تمهيدا».
Yusuf AliYet is he greedy-that I should add (yet more)
Elmalılı Hamdi YazırSonra da şiddetle arzu eder ki daha da artırayım
«ثم يطمع أن أزيد».
Yusuf AliBy no means! For to Our Signs he has been refractory
Elmalılı Hamdi YazırHayır, çünkü o bizim âyetlerimize karşı bir inatçı kesildi
«كلا» لا أزيده على ذلك «إنه كان لآياتنا» القرآن «عنيدا» معاندا.
Yusuf AliSoon will I visit him with a mount of calamities
Elmalılı Hamdi YazırBen onu dimdik bir yokuşa sardıracağım
«سأرهقه» أكلفه «صعودا» مشقة من العذاب أو جبلا من نار يصعد فيه ثم يهوي أبدا.
Yusuf AliFor he thought and he plotted
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bir düşündü, ölçtü, biçti
«إنه فكر» فيما يقول في القرآن الذي سمعه النبي صلى الله عليه وسلم «وقدر» في نفسه ذلك.
Yusuf AliAnd woe to him! How he plotted
Elmalılı Hamdi YazırKahrolası nasıl da ölçtü, biçti
«فقتل» لعن وعذب «كيف قدر» على أي حال كان تقديره.
Yusuf AliYea, Woe to him; How he plotted
Elmalılı Hamdi YazırYine kahrolası, nasıl ölçtü biçti
«ثم قتل كيف قدر».
Yusuf AliThen he looked round
Elmalılı Hamdi YazırSonra baktı
«ثم نظر» في وجوه قومه أو فيما يقدح به فيه.
Yusuf AliThen he frowned and he scowled
Elmalılı Hamdi YazırSonra kaşını çattı, surat astı
«ثم عبس» قبض وجهه وكلحه ضيقا بما يقول «وبسر» زاد في القبض والكلوح.
Yusuf AliThen he turned back and was haughty
Elmalılı Hamdi YazırSonra arkasını döndü ve büyüklük tasladı
«ثم أدبر» عن الإيمان «واستكبر» تكبر عن اتباع النبي صلى الله عليه وسلم.
Yusuf AliThen said he: "This is nothing but magic, derived from of old
Elmalılı Hamdi YazırBu, dedi, başka değil öğretilegelen bir sihirdir
«فقال» فيما جاء به «إن» ما «هذا إلا سحر يؤثر» ينقل عن السحرة.
Yusuf AliThis is nothing but the word of a mortal
Elmalılı Hamdi YazırBu, sadece bir insan sözüdür
ما «إن هذا إلا قول البشر» كما قالوا إنما يعلمه بشر.
Yusuf AliSoon will I cast him into Hell-Fire
Elmalılı Hamdi YazırBen onu Sekar'a (cehenneme) sokacağım
«سأصليه» أُدخله «سقر» جهنم.
Yusuf AliAnd what will explain to thee what Hell-Fire is
Elmalılı Hamdi YazırBilir misin sen, nedir o sekar
«وما أدراك ما سقر» تعظيم شأنها.
Yusuf AliNaught doth it permit to endure, and naught doth it leave alone
Elmalılı Hamdi YazırNe geriye bir şey kor, ne bırakır
«لا تبقي ولا تذر» شيئا من لحم ولا عصب إلا أهلكته ثم يعود كما كان.
Yusuf AliDarkening and changing the colour of man
Elmalılı Hamdi YazırDurmadan derileri kavurur
«لواحة للبشر» محرقة لظاهر الجلد.
Yusuf AliOver it are Nineteen
Elmalılı Hamdi YazırÜzerinde ondokuz (melek) vardır
«عليها تسعة عشر» ملكا خزنتها قال بعض الكفار وكان قويا شديد البأس أنا أكفيكم سبعة عشر واكفوني أنتم اثنين قال تعالى:
Yusuf AliAnd We have set none but angels as Guardians of the Fire; and We have fixed their number only as a trial for Unbelievers,- in order that the People of the Book may arrive at certainty, and the Believers may increase in Faith,- and that no doub ts may be left for the People of the Book and the Believers, and that those in whose hearts is a disease and the Unbelievers may say, "What symbol doth God intend by this ?" Thus doth God leave to stray whom He pleaseth, and guide whom He pleaseth: an d none can know the forces of thy Lord, except He and this is no other than a warning to mankind
Elmalılı Hamdi YazırBiz o ateşin muhafızlarını hep melekler yaptık. Bunların sayılarını da ancak kâfirler için bir imtihan kıldık ki, kendilerine kitap verilenler kesin bilgi edinsinler, iman edenlerin de imanı artsın. Kendilerine kitap verilenler ve müminler şüpheye düşmesinler. Kalplerinde hastalık bulunanlarla kâfirler de: "Allah bu misalle ne demek istedi?" desinler. İşte böyle, Allah dilediğini şaşırtır, dilediğini de yola getirir. Rabbinin ordularını ancak Rabbin bilir. Bu, insanlar için uyarıdan başka bir şey değildir
«وما جعلنا أصحاب النار إلا ملائكة» أي فلا يطاقون كما يتوهمون «وما جعلنا عدتهم» ذلك «إلا فتنة» ضلالا «للذين كفروا» بأن يقولوا لم كانوا تسعة عشر «ليستيقن» ليستبين «الذين أوتوا الكتاب» أي اليهود صدق النبي صلى الله عليه وسلم في كونهم تسعة عشر الموافق لما في كتابهم «ويزداد الذين آمنوا» من أهل الكتاب «إيمانا» تصديقا لموافقته ما أتي به النبي صلى الله عليه وسلم لما في كتابهم «ولا يرتاب الذين أُوتوا الكتاب والمؤمنون» من غيرهم في عدد الملائكة «وليقول الذين في قلوبهم مرض» شك بالمدينة «والكافرون» بمكة «ماذا أراد الله بهذا» العدد «مثلا» سموه لغرابته بذلك وأعرب حالا «كذلك» أي مثل إضلال منكر هذا العدد وهدى مصدقه «يضل الله من يشاء ويهدي من يشاء وما يعلم جنود ربك» أي الملائكة في قوتهم وأعوانهم «إلا هو وما هي» أي سقر «إلا ذكرى للبشر».
Yusuf AliNay, verily: By the Moon
Elmalılı Hamdi YazırHayır, andolsun aya
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «والقمر».
Yusuf AliAnd by the Night as it retreateth
Elmalılı Hamdi YazırDöndüğü an o geceye
«والليل إذا» بفتح الذال «دبر» جاء بعد النهار وفي قراءة إذ دبر بسكون الذال بعدها همزة، أي مضى.
Yusuf AliAnd by the Dawn as it shineth forth
Elmalılı Hamdi YazırVe açtığı sıra o sabaha
«والصبح إذا أسفر» ظهر.
Yusuf AliThis is but one of the mighty (portents)
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o Sekar, büyük belalardan biridir
«إنها» أي سقر «لإحدى الكبر» البلايا العظام.
Yusuf AliA warning to mankind
Elmalılı Hamdi YazırUyarmak için insanları
«نذيرا» حال من إحدى وذكر لأنها بمعنى العذاب «للبشر».
Yusuf AliTo any of you that chooses to press forward, or to follow behind
Elmalılı Hamdi Yazırİçinizden ileri gitmek veya geri kalmak isteyen kimseleri
«لمن شاء منكم» بدل من البشر «أن يتقدم» إلى الخير أو الجنة بالإيمان «أو يتأخر» إلى الشر أو النار بالكفر.
Yusuf AliEvery soul will be (held) in pledge for its deeds
Elmalılı Hamdi YazırHer nefis kendi kazancına bağlıdır
«كل نفس بما كسبت رهينة» مرهونة مأخوذة بعملها في النار.
Yusuf AliExcept the Companions of the Right Hand
Elmalılı Hamdi YazırAncak amel defterleri sağından verilenler hariç
«إلا أصحاب اليمين» وهم المؤمنون فناجون منها كائنون.
Yusuf Ali(They will be) in Gardens (of Delight): they will question each other
Elmalılı Hamdi YazırOnlar cennettedirler, sorup dururlar
«في جنات يتساءلون» بينهم.
Yusuf AliAnd (ask) of the Sinners
Elmalılı Hamdi YazırSuçluların durumunu
«عن المجرمين» وحالهم ويقولون لهم بعد إخراج الموحدين من النار.
Yusuf AliWhat led you into Hell Fire
Elmalılı Hamdi YazırNedir sizi Sekar'a sokan?" diye
«ما سلككم» أدخلكم «في سقر».
Yusuf AliThey will say: "We were not of those who prayed
Elmalılı Hamdi YazırSuçlular der ki: "Biz namaz kılanlardan değildik
«قالوا لم نك من المصلين».
Yusuf AliNor were we of those who fed the indigent
Elmalılı Hamdi YazırYoksula da yedirmezdik
«ولم نك نطعم المسكين».
Yusuf AliBut we used to talk vanities with vain talkers
Elmalılı Hamdi YazırBoş şeylere dalanlarla dalar giderdik
«وكنا نخوض» في الباطل «مع الخائضين».
Yusuf AliAnd we used to deny the Day of Judgment
Elmalılı Hamdi YazırCeza gününü yalanlardık
«وكنا نكذب بيوم الدين» البعث والجزاء.
Yusuf AliUntil there came to us (the Hour) that is certain
Elmalılı Hamdi YazırNihayet bize ölüm gelip çattı
«حتى أتانا اليقين» الموت.
Yusuf AliThen will no intercession of (any) intercessors profit them
Elmalılı Hamdi YazırArtık onlara şefaatçilerin şefaatı fayda vermez
«فما تنفعهم شفاعة الشافعين» من الملائكة والأنبياء والصالحين والمعنى لا شفاعة لهم.
Yusuf AliThen what is the matter with them that they turn away from admonition
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi o Kur'ân'dan yüz çevirirlerken ne mazeretleri var
«فما» مبتدأ «لهم» خبره متعلق بمحذوف انتقل ضميره إليه «عن التذكرة معرضين» حال من الضمير والمعنى أي شيء حصل لهم في إعراضهم عن الاتعاظ.
Yusuf AliAs if they were affrighted asses
Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar ürkmüş yaban eşekleri
«كأنهم حمر مستنفرة» وحشية.
Yusuf AliFleeing from a lion
Elmalılı Hamdi YazırArslandan kaçmaktalar
«فرت من قسورة» أسد أي هربت منه أشد الهرب.
Yusuf AliForsooth, each one of them wants to be given scrolls (of revelation) spread out
Elmalılı Hamdi YazırHayır, onlardan her kişi kendisine açılmış sayfalar verilmesini istiyor
«بل يريد كل امرىء منهم أن يؤتى صحفا منشرة» أي من الله تعالى باتباع النبي كما قالوا: لن نؤمن لك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه.
Yusuf AliBy no means! But they fear not the Hereafter
Elmalılı Hamdi YazırYok, yok onlar ahiretten korkmuyorlar
«كلا» ردع عما أرادوه «بل لا يخافون الآخرة» أي عذابها.
Yusuf AliNay, this surely is an admonition
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, O kur'ân kuşkusuz bir öğüttür
«كلا» استفتاح «إنه» أي القرآن «تذكرة» عظة.
Yusuf AliLet any who will, keep it in remembrance
Elmalılı Hamdi YazırDileyen onu düşünür
«فمن شاء ذكره» قرأه فاتعظ به.
Yusuf AliBut none will keep it in remembrance except as God wills: He is the Lord of Righteousness, and the Lord of Forgiveness
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. Koruyacak da O'dur, bağışlayacak da
«وما يذكرون» بالياء والتاء «إلا أن يشاء الله هو أهل التقوى» بأن يتقى «وأهل المغفرة» بأن يغفر لمن اتقاه.