74. Al-Muddaththir سُورَةُ المُدَّثِّرِ
Yusuf AliO thou wrapped up (in the mantle)
Süleyman AteşEy örtüsüne bürünen
«يا أيها المدثر» النبي صلى الله عليه وسلم وأصله المتدثر أدغمت التاء في الدال، أي المتلفف بثيابه عند نزول الوحي عليه.
Yusuf AliArise and deliver thy warning
Süleyman AteşKalk, uyar
«قم فأنذر» خوِّف أهل مكة النار إن لم يؤمنوا.
Yusuf AliAnd thy Lord do thou magnify
Süleyman AteşRabbini tekbir et (O'nun büyüklüğünü an)
«وربك فكبر» عظِّم عن إشراك المشركين.
Yusuf AliAnd thy garments keep free from stain
Süleyman AteşElbiseni temizle
«وثيابك فطهر» عن النجاسة أو قصرها خلاف جر العرب ثيابهم خيلاء فربما أصابتها نجاسة.
Yusuf AliAnd all abomination shun
Süleyman AteşPislikten kaçın
«والرُّجز» فسره النبي صلى الله عليه وسلم بالأوثان «فاهجر» أي دم على هجره.
Yusuf AliNor expect, in giving, any increase (for thyself)
Süleyman AteşVerdiğini çok bularak başa kakma
«ولا تمنن تستكثر» بالرفع حال، أي لا تعط شيئا لتطلب أكثر منه وهذا خاص به صلى الله عليه وسلم لأنه مأمور بأجمل الأخلاق وأشرف الآداب.
Yusuf AliBut, for thy Lord's (Cause), be patient and constant
Süleyman AteşRabbin için sabret
«ولربك فاصبر» على الأوامر والنواهي.
Yusuf AliFinally, when the Trumpet is sounded
Süleyman AteşSur'a üflendiği zaman
«فإذا نقر في الناقور» نفخ في الصور وهو القرن النفخة الثانية.
Yusuf AliThat will be- that Day - a Day of Distress
Süleyman Ateşİşte o gün, çetin bir gündür
«فذلك» أي وقت النقر «يومئذ» بدل مما قبله المبتدأ وبني لإضافته إلى غير متمكن وخبر المبتدأ «يوم عسير» والعامل في إذا ما دلت عليه الجملة اشتد الأمر.
Yusuf AliFar from easy for those without Faith
Süleyman AteşKafirler için kolay değildir
«على الكافرين غير يسير» فيه دلالة على أنه يسير على المؤمنين في عسره.
Yusuf AliLeave Me alone, (to deal) with the (creature) whom I created (bare and) alone
Süleyman AteşBenimle şu adamı yalnız bırak ki ben onu tek olarak yarattım
«ذرني» اتركني «ومن خلقت» عطف على المفعول أو مفعول معه «وحيدا» حال من مَن أو من ضميره المحذوف من خلقت منفردا بلا أهل ولا مال هو الوليد بن المغيرة المخزومي.
Yusuf AliTo whom I granted resources in abundance
Süleyman AteşOna uzun boylu mal verdim
«وجعلت له مالا ممدودا» واسعا متصلا من الزروع والضروع والتجارة.
Yusuf AliAnd sons to be by his side
Süleyman AteşGöz önünde oğullar (verdim)
«وبنين» عشرة أو أكثر «شهودا» يشهدون المحافل وتسمع شهاداتهم.
Yusuf AliTo whom I made (life) smooth and comfortable
Süleyman AteşKendisine bir döşeyiş döşedim
«ومهدت» بسطت «له» في العيش والعمر والولد «تمهيدا».
Yusuf AliYet is he greedy-that I should add (yet more)
Süleyman AteşHala daha da artırmama göz dikiyor
«ثم يطمع أن أزيد».
Yusuf AliBy no means! For to Our Signs he has been refractory
Süleyman AteşHayır, çünkü o bizim ayetlerimize karşı bir inatçı kesildi
«كلا» لا أزيده على ذلك «إنه كان لآياتنا» القرآن «عنيدا» معاندا.
Yusuf AliSoon will I visit him with a mount of calamities
Süleyman AteşOnu dimdik bir yokuşa sardıracağım
«سأرهقه» أكلفه «صعودا» مشقة من العذاب أو جبلا من نار يصعد فيه ثم يهوي أبدا.
Yusuf AliFor he thought and he plotted
Süleyman AteşZira o düşündü, ölçtü, biçti
«إنه فكر» فيما يقول في القرآن الذي سمعه النبي صلى الله عليه وسلم «وقدر» في نفسه ذلك.
Yusuf AliAnd woe to him! How he plotted
Süleyman AteşKahrolası nasıl da ölçtü, biçti
«فقتل» لعن وعذب «كيف قدر» على أي حال كان تقديره.
Yusuf AliYea, Woe to him; How he plotted
Süleyman AteşYine kahrolası nasıl ölçtü, biçti
«ثم قتل كيف قدر».
Yusuf AliThen he looked round
Süleyman AteşSonra baktı
«ثم نظر» في وجوه قومه أو فيما يقدح به فيه.
Yusuf AliThen he frowned and he scowled
Süleyman AteşSonra surat astı, kaşlarını çattı
«ثم عبس» قبض وجهه وكلحه ضيقا بما يقول «وبسر» زاد في القبض والكلوح.
Yusuf AliThen he turned back and was haughty
Süleyman AteşSonra arkasını döndü, böbürlendi
«ثم أدبر» عن الإيمان «واستكبر» تكبر عن اتباع النبي صلى الله عليه وسلم.
Yusuf AliThen said he: "This is nothing but magic, derived from of old
Süleyman AteşBu dedi, rivayet edilip öğretilen bir büyüden başka bir şey değildir
«فقال» فيما جاء به «إن» ما «هذا إلا سحر يؤثر» ينقل عن السحرة.
Yusuf AliThis is nothing but the word of a mortal
Süleyman AteşBu, sadece, bir insan sözüdür
ما «إن هذا إلا قول البشر» كما قالوا إنما يعلمه بشر.
Yusuf AliSoon will I cast him into Hell-Fire
Süleyman AteşOnu Sekar'a sokacağım
«سأصليه» أُدخله «سقر» جهنم.
Yusuf AliAnd what will explain to thee what Hell-Fire is
Süleyman AteşSekar'ın ne olduğunu sen nereden bileceksin
«وما أدراك ما سقر» تعظيم شأنها.
Yusuf AliNaught doth it permit to endure, and naught doth it leave alone
Süleyman Ateş(Geride bir şey) Komaz, bırakmaz (her şeyi yakıp yok eder)
«لا تبقي ولا تذر» شيئا من لحم ولا عصب إلا أهلكته ثم يعود كما كان.
Yusuf AliDarkening and changing the colour of man
Süleyman AteşDurmadan deriler kavurur
«لواحة للبشر» محرقة لظاهر الجلد.
Yusuf AliOver it are Nineteen
Süleyman AteşÜzerinde ondokuz (muhafız) vardır
«عليها تسعة عشر» ملكا خزنتها قال بعض الكفار وكان قويا شديد البأس أنا أكفيكم سبعة عشر واكفوني أنتم اثنين قال تعالى:
Yusuf AliAnd We have set none but angels as Guardians of the Fire; and We have fixed their number only as a trial for Unbelievers,- in order that the People of the Book may arrive at certainty, and the Believers may increase in Faith,- and that no doub ts may be left for the People of the Book and the Believers, and that those in whose hearts is a disease and the Unbelievers may say, "What symbol doth God intend by this ?" Thus doth God leave to stray whom He pleaseth, and guide whom He pleaseth: an d none can know the forces of thy Lord, except He and this is no other than a warning to mankind
Süleyman AteşBiz cehennemin muhafızlarını hep melekler yaptık. Onların sayısını da inkar edenler için bir sınav yaptık ki, kendilerine Kitap verilmiş olanlar iyice inansın, inananların da imanı artsın. Kitap verilmiş olanlar ve inananlar kuşkulanmasınlar. Kalblerinde hastalık bulunanlar ve kafirler de: "Allah bu misalle ne demek istedi?" desinler. Böylece Allah, dilediğini şaşırtır, dilediğni doğru yola iletir. Rabbinin ordularını ancak kendisi bilir. Bu, insanlara bir uyarıdır
«وما جعلنا أصحاب النار إلا ملائكة» أي فلا يطاقون كما يتوهمون «وما جعلنا عدتهم» ذلك «إلا فتنة» ضلالا «للذين كفروا» بأن يقولوا لم كانوا تسعة عشر «ليستيقن» ليستبين «الذين أوتوا الكتاب» أي اليهود صدق النبي صلى الله عليه وسلم في كونهم تسعة عشر الموافق لما في كتابهم «ويزداد الذين آمنوا» من أهل الكتاب «إيمانا» تصديقا لموافقته ما أتي به النبي صلى الله عليه وسلم لما في كتابهم «ولا يرتاب الذين أُوتوا الكتاب والمؤمنون» من غيرهم في عدد الملائكة «وليقول الذين في قلوبهم مرض» شك بالمدينة «والكافرون» بمكة «ماذا أراد الله بهذا» العدد «مثلا» سموه لغرابته بذلك وأعرب حالا «كذلك» أي مثل إضلال منكر هذا العدد وهدى مصدقه «يضل الله من يشاء ويهدي من يشاء وما يعلم جنود ربك» أي الملائكة في قوتهم وأعوانهم «إلا هو وما هي» أي سقر «إلا ذكرى للبشر».
Yusuf AliNay, verily: By the Moon
Süleyman AteşHayır, andolsun Aya
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «والقمر».
Yusuf AliAnd by the Night as it retreateth
Süleyman AteşDönüp gitmekte olan geceye
«والليل إذا» بفتح الذال «دبر» جاء بعد النهار وفي قراءة إذ دبر بسكون الذال بعدها همزة، أي مضى.
Yusuf AliAnd by the Dawn as it shineth forth
Süleyman AteşAğaran sabaha
«والصبح إذا أسفر» ظهر.
Yusuf AliThis is but one of the mighty (portents)
Süleyman AteşKi o (Sekar), büyük(bela)lardan biridir
«إنها» أي سقر «لإحدى الكبر» البلايا العظام.
Yusuf AliA warning to mankind
Süleyman Ateşİnsanlar için uyarıcıdır
«نذيرا» حال من إحدى وذكر لأنها بمعنى العذاب «للبشر».
Yusuf AliTo any of you that chooses to press forward, or to follow behind
Süleyman AteşSizden (iman yolunda) ileri gitmek veya geri kalmak dileyen kimseler için (uyarıcıdır)
«لمن شاء منكم» بدل من البشر «أن يتقدم» إلى الخير أو الجنة بالإيمان «أو يتأخر» إلى الشر أو النار بالكفر.
Yusuf AliEvery soul will be (held) in pledge for its deeds
Süleyman AteşHer can, kazandığıyle (Allah katında) rehin alınmıştır
«كل نفس بما كسبت رهينة» مرهونة مأخوذة بعملها في النار.
Yusuf AliExcept the Companions of the Right Hand
Süleyman AteşYalnız sağın adamları (Kitapları sağdan verilenler) hariç
«إلا أصحاب اليمين» وهم المؤمنون فناجون منها كائنون.
Yusuf Ali(They will be) in Gardens (of Delight): they will question each other
Süleyman AteşOnlar cennetler içinde soruyorlar
«في جنات يتساءلون» بينهم.
Yusuf AliAnd (ask) of the Sinners
Süleyman AteşSuçluların durumunu
«عن المجرمين» وحالهم ويقولون لهم بعد إخراج الموحدين من النار.
Yusuf AliWhat led you into Hell Fire
Süleyman AteşSizi şu yakıcı ateşe ne sürükledi
«ما سلككم» أدخلكم «في سقر».
Yusuf AliThey will say: "We were not of those who prayed
Süleyman Ateş(Onlar da) Dediler ki: "Biz namaz kılanlardan olmadık
«قالوا لم نك من المصلين».
Yusuf AliNor were we of those who fed the indigent
Süleyman AteşYoksula da yedirmezdik
«ولم نك نطعم المسكين».
Yusuf AliBut we used to talk vanities with vain talkers
Süleyman AteşBoş şeylere dalanlarla birlikte dalardık
«وكنا نخوض» في الباطل «مع الخائضين».
Yusuf AliAnd we used to deny the Day of Judgment
Süleyman AteşCeza gününü yalanlardık
«وكنا نكذب بيوم الدين» البعث والجزاء.
Yusuf AliUntil there came to us (the Hour) that is certain
Süleyman Ateşİşte böyle iken ölüm bize gelip çattı
«حتى أتانا اليقين» الموت.
Yusuf AliThen will no intercession of (any) intercessors profit them
Süleyman AteşArtık onlara şefa'atçilerin şefa'ati fayda vermez
«فما تنفعهم شفاعة الشافعين» من الملائكة والأنبياء والصالحين والمعنى لا شفاعة لهم.
Yusuf AliThen what is the matter with them that they turn away from admonition
Süleyman AteşBöyle iken onlara ne oluyur ki öğütten yüz çeviriyorlar
«فما» مبتدأ «لهم» خبره متعلق بمحذوف انتقل ضميره إليه «عن التذكرة معرضين» حال من الضمير والمعنى أي شيء حصل لهم في إعراضهم عن الاتعاظ.
Yusuf AliAs if they were affrighted asses
Süleyman AteşYaban eşekleri gibi
«كأنهم حمر مستنفرة» وحشية.
Yusuf AliFleeing from a lion
Süleyman AteşAslandan ürkmüş
«فرت من قسورة» أسد أي هربت منه أشد الهرب.
Yusuf AliForsooth, each one of them wants to be given scrolls (of revelation) spread out
Süleyman AteşHayır, onlardan her kişi kendisine açılan sahifeler verilmesini istiyor
«بل يريد كل امرىء منهم أن يؤتى صحفا منشرة» أي من الله تعالى باتباع النبي كما قالوا: لن نؤمن لك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه.
Yusuf AliBy no means! But they fear not the Hereafter
Süleyman AteşYok yok onlar ahiretten korkmuyorlar
«كلا» ردع عما أرادوه «بل لا يخافون الآخرة» أي عذابها.
Yusuf AliNay, this surely is an admonition
Süleyman AteşHayır (iyi bilsinler ki) o (Kur'an) bir ikazdır
«كلا» استفتاح «إنه» أي القرآن «تذكرة» عظة.
Yusuf AliLet any who will, keep it in remembrance
Süleyman AteşDileyen onu düşünür, öğüt alır
«فمن شاء ذكره» قرأه فاتعظ به.
Yusuf AliBut none will keep it in remembrance except as God wills: He is the Lord of Righteousness, and the Lord of Forgiveness
Süleyman AteşAllah dilemedikçe onlar öğüt almazlar. Takva ve mağfiret ehli O'dur (kendisinden korunmağa, cezasından kaçınmağa layık olan ve günahları bağışlayan yalnız O'dur)
«وما يذكرون» بالياء والتاء «إلا أن يشاء الله هو أهل التقوى» بأن يتقى «وأهل المغفرة» بأن يغفر لمن اتقاه.