74. Al-Muddaththir سُورَةُ المُدَّثِّرِ
Ali BulaçEy bürünüp örtünen
Süleyman AteşEy örtüsüne bürünen
Saheeh InternationalO you who covers himself [with a garment]
«يا أيها المدثر» النبي صلى الله عليه وسلم وأصله المتدثر أدغمت التاء في الدال، أي المتلفف بثيابه عند نزول الوحي عليه.
Ali BulaçKalk (ve) bundan böyle uyar
Süleyman AteşKalk, uyar
Saheeh InternationalArise and warn
«قم فأنذر» خوِّف أهل مكة النار إن لم يؤمنوا.
Ali BulaçRabbini tekbir et (yücelt)
Süleyman AteşRabbini tekbir et (O'nun büyüklüğünü an)
Saheeh InternationalAnd your Lord glorify
«وربك فكبر» عظِّم عن إشراك المشركين.
Ali BulaçElbiseni temizle
Süleyman AteşElbiseni temizle
Saheeh InternationalAnd your clothing purify
«وثيابك فطهر» عن النجاسة أو قصرها خلاف جر العرب ثيابهم خيلاء فربما أصابتها نجاسة.
Ali BulaçPislikten kaçınıp-uzaklaş
Süleyman AteşPislikten kaçın
Saheeh InternationalAnd uncleanliness avoid
«والرُّجز» فسره النبي صلى الله عليه وسلم بالأوثان «فاهجر» أي دم على هجره.
Ali BulaçDaha çok istekte bulunmak için iyilik yapma
Süleyman AteşVerdiğini çok bularak başa kakma
Saheeh InternationalAnd do not confer favor to acquire more
«ولا تمنن تستكثر» بالرفع حال، أي لا تعط شيئا لتطلب أكثر منه وهذا خاص به صلى الله عليه وسلم لأنه مأمور بأجمل الأخلاق وأشرف الآداب.
Ali BulaçRabbin için sabret
Süleyman AteşRabbin için sabret
Saheeh InternationalBut for your Lord be patient
«ولربك فاصبر» على الأوامر والنواهي.
Ali BulaçÇünkü o boruya (sur'a) üfürüldüğü zaman
Süleyman AteşSur'a üflendiği zaman
Saheeh InternationalAnd when the trumpet is blown
«فإذا نقر في الناقور» نفخ في الصور وهو القرن النفخة الثانية.
Ali Bulaçİşte o gün, zorlu bir gündür
Süleyman Ateşİşte o gün, çetin bir gündür
Saheeh InternationalThat Day will be a difficult day
«فذلك» أي وقت النقر «يومئذ» بدل مما قبله المبتدأ وبني لإضافته إلى غير متمكن وخبر المبتدأ «يوم عسير» والعامل في إذا ما دلت عليه الجملة اشتد الأمر.
Ali BulaçKafirler içinse hiç kolay değildir
Süleyman AteşKafirler için kolay değildir
Saheeh InternationalFor the disbelievers - not easy
«على الكافرين غير يسير» فيه دلالة على أنه يسير على المؤمنين في عسره.
Ali BulaçKendisini tek olarak (ve yapayalnız) yarattığım (şu adam)ı Bana bırak
Süleyman AteşBenimle şu adamı yalnız bırak ki ben onu tek olarak yarattım
Saheeh InternationalLeave Me with the one I created alone
«ذرني» اتركني «ومن خلقت» عطف على المفعول أو مفعول معه «وحيدا» حال من مَن أو من ضميره المحذوف من خلقت منفردا بلا أهل ولا مال هو الوليد بن المغيرة المخزومي.
Ali BulaçKi Ben ona, 'alabildiğine geniş kapsamlı bir mal’ (servet) verdim
Süleyman AteşOna uzun boylu mal verdim
Saheeh InternationalAnd to whom I granted extensive wealth
«وجعلت له مالا ممدودا» واسعا متصلا من الزروع والضروع والتجارة.
Ali BulaçGöz önünde-hazır çocuklar (verdim)
Süleyman AteşGöz önünde oğullar (verdim)
Saheeh InternationalAnd children present [with him]
«وبنين» عشرة أو أكثر «شهودا» يشهدون المحافل وتسمع شهاداتهم.
Ali BulaçVe sayısız imkan ve fırsatları önüne serdim
Süleyman AteşKendisine bir döşeyiş döşedim
Saheeh InternationalAnd spread [everything] before him, easing [his life]
«ومهدت» بسطت «له» في العيش والعمر والولد «تمهيدا».
Ali BulaçSonra, daha arttırmam için tamah eder (doyumsuz istekte bulunur)
Süleyman AteşHala daha da artırmama göz dikiyor
Saheeh InternationalThen he desires that I should add more
«ثم يطمع أن أزيد».
Ali BulaçHayır; çünkü o, Bizim ayetlerimize karşı 'kesin bir inatçıdır
Süleyman AteşHayır, çünkü o bizim ayetlerimize karşı bir inatçı kesildi
Saheeh InternationalNo! Indeed, he has been toward Our verses obstinate
«كلا» لا أزيده على ذلك «إنه كان لآياتنا» القرآن «عنيدا» معاندا.
Ali BulaçOnu alabildiğine sarp bir yokuşa süreceğim
Süleyman AteşOnu dimdik bir yokuşa sardıracağım
Saheeh InternationalI will cover him with arduous torment
«سأرهقه» أكلفه «صعودا» مشقة من العذاب أو جبلا من نار يصعد فيه ثم يهوي أبدا.
Ali BulaçÇünkü o, düşündü ve bir ölçü tespit etti
Süleyman AteşZira o düşündü, ölçtü, biçti
Saheeh InternationalIndeed, he thought and deliberated
«إنه فكر» فيما يقول في القرآن الذي سمعه النبي صلى الله عليه وسلم «وقدر» في نفسه ذلك.
Ali BulaçKahrolası, nasıl bir ölçü koydu
Süleyman AteşKahrolası nasıl da ölçtü, biçti
Saheeh InternationalSo may he be destroyed [for] how he deliberated
«فقتل» لعن وعذب «كيف قدر» على أي حال كان تقديره.
Ali BulaçYine kahrolası, nasıl bir ölçü koydu
Süleyman AteşYine kahrolası nasıl ölçtü, biçti
Saheeh InternationalThen may he be destroyed [for] how he deliberated
«ثم قتل كيف قدر».
Ali BulaçSonra bir baktı
Süleyman AteşSonra baktı
Saheeh InternationalThen he considered [again]
«ثم نظر» في وجوه قومه أو فيما يقدح به فيه.
Ali BulaçSonra kaşlarını çattı ve yüzünü ekşitti
Süleyman AteşSonra surat astı, kaşlarını çattı
Saheeh InternationalThen he frowned and scowled
«ثم عبس» قبض وجهه وكلحه ضيقا بما يقول «وبسر» زاد في القبض والكلوح.
Ali BulaçSonra da sırt çevirdi ve büyüklük tasladı (istikbar)
Süleyman AteşSonra arkasını döndü, böbürlendi
Saheeh InternationalThen he turned back and was arrogant
«ثم أدبر» عن الإيمان «واستكبر» تكبر عن اتباع النبي صلى الله عليه وسلم.
Ali BulaçBöylece: "Bu, yalnızca 'aktarılarak öğrenilen' bir büyüdür" dedi
Süleyman AteşBu dedi, rivayet edilip öğretilen bir büyüden başka bir şey değildir
Saheeh InternationalAnd said, "This is not but magic imitated [from others]
«فقال» فيما جاء به «إن» ما «هذا إلا سحر يؤثر» ينقل عن السحرة.
Ali BulaçBu, bir beşer sözünden başkası değildir
Süleyman AteşBu, sadece, bir insan sözüdür
Saheeh InternationalThis is not but the word of a human being
ما «إن هذا إلا قول البشر» كما قالوا إنما يعلمه بشر.
Ali BulaçOnu Ben, cehenneme sürükleyip-atacağım
Süleyman AteşOnu Sekar'a sokacağım
Saheeh InternationalI will drive him into Saqar
«سأصليه» أُدخله «سقر» جهنم.
Ali BulaçCehennem (sakar) nedir, sen bilir misin
Süleyman AteşSekar'ın ne olduğunu sen nereden bileceksin
Saheeh InternationalAnd what can make you know what is Saqar
«وما أدراك ما سقر» تعظيم شأنها.
Ali BulaçNe alıkoyar, ne bırakır
Süleyman Ateş(Geride bir şey) Komaz, bırakmaz (her şeyi yakıp yok eder)
Saheeh InternationalIt lets nothing remain and leaves nothing [unburned]
«لا تبقي ولا تذر» شيئا من لحم ولا عصب إلا أهلكته ثم يعود كما كان.
Ali BulaçBeşere delicesine susamıştır
Süleyman AteşDurmadan deriler kavurur
Saheeh InternationalBlackening the skins
«لواحة للبشر» محرقة لظاهر الجلد.
Ali BulaçOnun üzerinde ondokuz vardır
Süleyman AteşÜzerinde ondokuz (muhafız) vardır
Saheeh InternationalOver it are nineteen [angels]
«عليها تسعة عشر» ملكا خزنتها قال بعض الكفار وكان قويا شديد البأس أنا أكفيكم سبعة عشر واكفوني أنتم اثنين قال تعالى:
Ali BulaçBiz o ateşin koruyucularını meleklerden başkasını kılmadık. Ve onların sayısını inkar edenler için yalnızca bir fitne (konusu) yaptık ki, kendilerine kitap verilenler, kesin bir bilgiyle inansın, iman edenlerin de imanları artsın; kendilerine kitap verilenler ve iman edenler (böylece) kuşkuya kapılmasın. Kalplerinde bir hastalık olanlar ile kafirler de şöyle desin: "Allah, bu örnekle neyi anlatmak istedi?" İşte Allah, dilediğini böyle şaşırtıp-saptırır, dilediğini böyle hidayete erdirir. Rabbinin ordularını Kendisi'nden başka (hiç kimse) bilmez. Bu ise, beşer (insan) için yalnızca bir öğüttür
Süleyman AteşBiz cehennemin muhafızlarını hep melekler yaptık. Onların sayısını da inkar edenler için bir sınav yaptık ki, kendilerine Kitap verilmiş olanlar iyice inansın, inananların da imanı artsın. Kitap verilmiş olanlar ve inananlar kuşkulanmasınlar. Kalblerinde hastalık bulunanlar ve kafirler de: "Allah bu misalle ne demek istedi?" desinler. Böylece Allah, dilediğini şaşırtır, dilediğni doğru yola iletir. Rabbinin ordularını ancak kendisi bilir. Bu, insanlara bir uyarıdır
Saheeh InternationalAnd We have not made the keepers of the Fire except angels. And We have not made their number except as a trial for those who disbelieve - that those who were given the Scripture will be convinced and those who have believed will increase in faith and those who were given the Scripture and the believers will not doubt and that those in whose hearts is hypocrisy and the disbelievers will say, "What does Allah intend by this as an example?" Thus does Allah leave astray whom He wills and guides whom He wills. And none knows the soldiers of your Lord except Him. And mention of the Fire is not but a reminder to humanity
«وما جعلنا أصحاب النار إلا ملائكة» أي فلا يطاقون كما يتوهمون «وما جعلنا عدتهم» ذلك «إلا فتنة» ضلالا «للذين كفروا» بأن يقولوا لم كانوا تسعة عشر «ليستيقن» ليستبين «الذين أوتوا الكتاب» أي اليهود صدق النبي صلى الله عليه وسلم في كونهم تسعة عشر الموافق لما في كتابهم «ويزداد الذين آمنوا» من أهل الكتاب «إيمانا» تصديقا لموافقته ما أتي به النبي صلى الله عليه وسلم لما في كتابهم «ولا يرتاب الذين أُوتوا الكتاب والمؤمنون» من غيرهم في عدد الملائكة «وليقول الذين في قلوبهم مرض» شك بالمدينة «والكافرون» بمكة «ماذا أراد الله بهذا» العدد «مثلا» سموه لغرابته بذلك وأعرب حالا «كذلك» أي مثل إضلال منكر هذا العدد وهدى مصدقه «يضل الله من يشاء ويهدي من يشاء وما يعلم جنود ربك» أي الملائكة في قوتهم وأعوانهم «إلا هو وما هي» أي سقر «إلا ذكرى للبشر».
Ali BulaçHayır; Ay'a andolsun
Süleyman AteşHayır, andolsun Aya
Saheeh InternationalNo! By the moon
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «والقمر».
Ali BulaçDönüp gittiği zaman geceye
Süleyman AteşDönüp gitmekte olan geceye
Saheeh InternationalAnd [by] the night when it departs
«والليل إذا» بفتح الذال «دبر» جاء بعد النهار وفي قراءة إذ دبر بسكون الذال بعدها همزة، أي مضى.
Ali BulaçAğardığı zaman sabaha
Süleyman AteşAğaran sabaha
Saheeh InternationalAnd [by] the morning when it brightens
«والصبح إذا أسفر» ظهر.
Ali BulaçGerçekten o, büyük (musibet)lerden biridir
Süleyman AteşKi o (Sekar), büyük(bela)lardan biridir
Saheeh InternationalIndeed, the Fire is of the greatest [afflictions]
«إنها» أي سقر «لإحدى الكبر» البلايا العظام.
Ali BulaçBeşer (insan) için bir uyarıdır
Süleyman Ateşİnsanlar için uyarıcıdır
Saheeh InternationalAs a warning to humanity
«نذيرا» حال من إحدى وذكر لأنها بمعنى العذاب «للبشر».
Ali BulaçSizlerden öne geçmek veya geride kalmak isteyenler için
Süleyman AteşSizden (iman yolunda) ileri gitmek veya geri kalmak dileyen kimseler için (uyarıcıdır)
Saheeh InternationalTo whoever wills among you to proceed or stay behind
«لمن شاء منكم» بدل من البشر «أن يتقدم» إلى الخير أو الجنة بالإيمان «أو يتأخر» إلى الشر أو النار بالكفر.
Ali BulaçHer nefis, kazandıklarına karşılık bir rehinedir
Süleyman AteşHer can, kazandığıyle (Allah katında) rehin alınmıştır
Saheeh InternationalEvery soul, for what it has earned, will be retained
«كل نفس بما كسبت رهينة» مرهونة مأخوذة بعملها في النار.
Ali BulaçAncak Ashab-ı Yemin (sağ ehli) hariç
Süleyman AteşYalnız sağın adamları (Kitapları sağdan verilenler) hariç
Saheeh InternationalExcept the companions of the right
«إلا أصحاب اليمين» وهم المؤمنون فناجون منها كائنون.
Ali BulaçOnlar cennetlerdedirler; birbirlerine sorarlar
Süleyman AteşOnlar cennetler içinde soruyorlar
Saheeh International[Who will be] in gardens, questioning each other
«في جنات يتساءلون» بينهم.
Ali BulaçSuçlu-günahkarları
Süleyman AteşSuçluların durumunu
Saheeh InternationalAbout the criminals
«عن المجرمين» وحالهم ويقولون لهم بعد إخراج الموحدين من النار.
Ali BulaçSizi şu cehenneme sürükleyip-iten nedir
Süleyman AteşSizi şu yakıcı ateşe ne sürükledi
Saheeh International[And asking them], "What put you into Saqar
«ما سلككم» أدخلكم «في سقر».
Ali BulaçOnlar: "Biz namaz kılanlardan değildik" dediler
Süleyman Ateş(Onlar da) Dediler ki: "Biz namaz kılanlardan olmadık
Saheeh InternationalThey will say, "We were not of those who prayed
«قالوا لم نك من المصلين».
Ali BulaçYoksula yedirmezdik
Süleyman AteşYoksula da yedirmezdik
Saheeh InternationalNor did we used to feed the poor
«ولم نك نطعم المسكين».
Ali Bulaç(Batıla ve tutkulara) Dalıp gidenlerle biz de dalar giderdik
Süleyman AteşBoş şeylere dalanlarla birlikte dalardık
Saheeh InternationalAnd we used to enter into vain discourse with those who engaged [in it]
«وكنا نخوض» في الباطل «مع الخائضين».
Ali BulaçDin (hesap ve ceza) gününü yalan sayıyorduk
Süleyman AteşCeza gününü yalanlardık
Saheeh InternationalAnd we used to deny the Day of Recompense
«وكنا نكذب بيوم الدين» البعث والجزاء.
Ali BulaçSonunda yakîn (kesin bir gerçek olan ölüm) gelip bize çattı
Süleyman Ateşİşte böyle iken ölüm bize gelip çattı
Saheeh InternationalUntil there came to us the certainty
«حتى أتانا اليقين» الموت.
Ali BulaçArtık, şefaat edenlerin şefaati onlara bir yarar sağlamaz
Süleyman AteşArtık onlara şefa'atçilerin şefa'ati fayda vermez
Saheeh InternationalSo there will not benefit them the intercession of [any] intercessors
«فما تنفعهم شفاعة الشافعين» من الملائكة والأنبياء والصالحين والمعنى لا شفاعة لهم.
Ali BulaçBuna rağmen, bunlara ne oluyor ki öğütten yüz çevirip duruyorlar
Süleyman AteşBöyle iken onlara ne oluyur ki öğütten yüz çeviriyorlar
Saheeh InternationalThen what is [the matter] with them that they are, from the reminder, turning away
«فما» مبتدأ «لهم» خبره متعلق بمحذوف انتقل ضميره إليه «عن التذكرة معرضين» حال من الضمير والمعنى أي شيء حصل لهم في إعراضهم عن الاتعاظ.
Ali BulaçSanki onlar, ürkmüş yaban eşekleri gibidirler
Süleyman AteşYaban eşekleri gibi
Saheeh InternationalAs if they were alarmed donkeys
«كأنهم حمر مستنفرة» وحشية.
Ali BulaçArslandan korkup-kaçmışlar
Süleyman AteşAslandan ürkmüş
Saheeh InternationalFleeing from a lion
«فرت من قسورة» أسد أي هربت منه أشد الهرب.
Ali BulaçHayır; her biri, kendisine açılmış sahifelerin verilmesini ister
Süleyman AteşHayır, onlardan her kişi kendisine açılan sahifeler verilmesini istiyor
Saheeh InternationalRather, every person among them desires that he would be given scriptures spread about
«بل يريد كل امرىء منهم أن يؤتى صحفا منشرة» أي من الله تعالى باتباع النبي كما قالوا: لن نؤمن لك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه.
Ali BulaçHayır; onlar şüphesiz ahiretten korkmuyorlar
Süleyman AteşYok yok onlar ahiretten korkmuyorlar
Saheeh InternationalNo! But they do not fear the Hereafter
«كلا» ردع عما أرادوه «بل لا يخافون الآخرة» أي عذابها.
Ali BulaçGerçek (şu ki), o (Kur'an,) elbette bir öğüttür
Süleyman AteşHayır (iyi bilsinler ki) o (Kur'an) bir ikazdır
Saheeh InternationalNo! Indeed, the Qur'an is a reminder
«كلا» استفتاح «إنه» أي القرآن «تذكرة» عظة.
Ali BulaçArtık kim dilerse, öğüt alıp-düşünür
Süleyman AteşDileyen onu düşünür, öğüt alır
Saheeh InternationalThen whoever wills will remember it
«فمن شاء ذكره» قرأه فاتعظ به.
Ali BulaçAllah dilemedikçe onlar öğüt almazlar; takvanın sahibi (onu kabul etmeye ehil olan) O'dur, mağfiretin sahibi (bağışlamaya ehil olan da) O'dur
Süleyman AteşAllah dilemedikçe onlar öğüt almazlar. Takva ve mağfiret ehli O'dur (kendisinden korunmağa, cezasından kaçınmağa layık olan ve günahları bağışlayan yalnız O'dur)
Saheeh InternationalAnd they will not remember except that Allah wills. He is worthy of fear and adequate for [granting] forgiveness
«وما يذكرون» بالياء والتاء «إلا أن يشاء الله هو أهل التقوى» بأن يتقى «وأهل المغفرة» بأن يغفر لمن اتقاه.