74. Al-Muddaththir سُورَةُ المُدَّثِّرِ
Elmalılı Hamdi YazırEy örtüsüne bürünen (Peygamber)
Saheeh InternationalO you who covers himself [with a garment]
Ali BulaçEy bürünüp örtünen
«يا أيها المدثر» النبي صلى الله عليه وسلم وأصله المتدثر أدغمت التاء في الدال، أي المتلفف بثيابه عند نزول الوحي عليه.
Elmalılı Hamdi YazırKalk artık uyar
Saheeh InternationalArise and warn
Ali BulaçKalk (ve) bundan böyle uyar
«قم فأنذر» خوِّف أهل مكة النار إن لم يؤمنوا.
Elmalılı Hamdi YazırSadece Rabbini yücelt
Saheeh InternationalAnd your Lord glorify
Ali BulaçRabbini tekbir et (yücelt)
«وربك فكبر» عظِّم عن إشراك المشركين.
Elmalılı Hamdi YazırElbiseni temizle
Saheeh InternationalAnd your clothing purify
Ali BulaçElbiseni temizle
«وثيابك فطهر» عن النجاسة أو قصرها خلاف جر العرب ثيابهم خيلاء فربما أصابتها نجاسة.
Elmalılı Hamdi YazırPislikten sakın
Saheeh InternationalAnd uncleanliness avoid
Ali BulaçPislikten kaçınıp-uzaklaş
«والرُّجز» فسره النبي صلى الله عليه وسلم بالأوثان «فاهجر» أي دم على هجره.
Elmalılı Hamdi YazırYaptığını çok görerek başa kakma
Saheeh InternationalAnd do not confer favor to acquire more
Ali BulaçDaha çok istekte bulunmak için iyilik yapma
«ولا تمنن تستكثر» بالرفع حال، أي لا تعط شيئا لتطلب أكثر منه وهذا خاص به صلى الله عليه وسلم لأنه مأمور بأجمل الأخلاق وأشرف الآداب.
Elmalılı Hamdi YazırRabbin için sabret
Saheeh InternationalBut for your Lord be patient
Ali BulaçRabbin için sabret
«ولربك فاصبر» على الأوامر والنواهي.
Elmalılı Hamdi YazırO sûra üflendiği zaman
Saheeh InternationalAnd when the trumpet is blown
Ali BulaçÇünkü o boruya (sur'a) üfürüldüğü zaman
«فإذا نقر في الناقور» نفخ في الصور وهو القرن النفخة الثانية.
Elmalılı Hamdi Yazırİşte o gün pek zorlu bir gündür
Saheeh InternationalThat Day will be a difficult day
Ali Bulaçİşte o gün, zorlu bir gündür
«فذلك» أي وقت النقر «يومئذ» بدل مما قبله المبتدأ وبني لإضافته إلى غير متمكن وخبر المبتدأ «يوم عسير» والعامل في إذا ما دلت عليه الجملة اشتد الأمر.
Elmalılı Hamdi YazırKâfirler için hiç kolay değildir
Saheeh InternationalFor the disbelievers - not easy
Ali BulaçKafirler içinse hiç kolay değildir
«على الكافرين غير يسير» فيه دلالة على أنه يسير على المؤمنين في عسره.
Elmalılı Hamdi YazırTek olarak yarattığım o kimseyi bana bırak
Saheeh InternationalLeave Me with the one I created alone
Ali BulaçKendisini tek olarak (ve yapayalnız) yarattığım (şu adam)ı Bana bırak
«ذرني» اتركني «ومن خلقت» عطف على المفعول أو مفعول معه «وحيدا» حال من مَن أو من ضميره المحذوف من خلقت منفردا بلا أهل ولا مال هو الوليد بن المغيرة المخزومي.
Elmalılı Hamdi YazırHem ona bol servet verdim
Saheeh InternationalAnd to whom I granted extensive wealth
Ali BulaçKi Ben ona, 'alabildiğine geniş kapsamlı bir mal’ (servet) verdim
«وجعلت له مالا ممدودا» واسعا متصلا من الزروع والضروع والتجارة.
Elmalılı Hamdi YazırHem göz önünde oğullar verdim
Saheeh InternationalAnd children present [with him]
Ali BulaçGöz önünde-hazır çocuklar (verdim)
«وبنين» عشرة أو أكثر «شهودا» يشهدون المحافل وتسمع شهاداتهم.
Elmalılı Hamdi YazırHem ona büyük imkânlar sağladım
Saheeh InternationalAnd spread [everything] before him, easing [his life]
Ali BulaçVe sayısız imkan ve fırsatları önüne serdim
«ومهدت» بسطت «له» في العيش والعمر والولد «تمهيدا».
Elmalılı Hamdi YazırSonra da şiddetle arzu eder ki daha da artırayım
Saheeh InternationalThen he desires that I should add more
Ali BulaçSonra, daha arttırmam için tamah eder (doyumsuz istekte bulunur)
«ثم يطمع أن أزيد».
Elmalılı Hamdi YazırHayır, çünkü o bizim âyetlerimize karşı bir inatçı kesildi
Saheeh InternationalNo! Indeed, he has been toward Our verses obstinate
Ali BulaçHayır; çünkü o, Bizim ayetlerimize karşı 'kesin bir inatçıdır
«كلا» لا أزيده على ذلك «إنه كان لآياتنا» القرآن «عنيدا» معاندا.
Elmalılı Hamdi YazırBen onu dimdik bir yokuşa sardıracağım
Saheeh InternationalI will cover him with arduous torment
Ali BulaçOnu alabildiğine sarp bir yokuşa süreceğim
«سأرهقه» أكلفه «صعودا» مشقة من العذاب أو جبلا من نار يصعد فيه ثم يهوي أبدا.
Elmalılı Hamdi YazırÇünkü o bir düşündü, ölçtü, biçti
Saheeh InternationalIndeed, he thought and deliberated
Ali BulaçÇünkü o, düşündü ve bir ölçü tespit etti
«إنه فكر» فيما يقول في القرآن الذي سمعه النبي صلى الله عليه وسلم «وقدر» في نفسه ذلك.
Elmalılı Hamdi YazırKahrolası nasıl da ölçtü, biçti
Saheeh InternationalSo may he be destroyed [for] how he deliberated
Ali BulaçKahrolası, nasıl bir ölçü koydu
«فقتل» لعن وعذب «كيف قدر» على أي حال كان تقديره.
Elmalılı Hamdi YazırYine kahrolası, nasıl ölçtü biçti
Saheeh InternationalThen may he be destroyed [for] how he deliberated
Ali BulaçYine kahrolası, nasıl bir ölçü koydu
«ثم قتل كيف قدر».
Elmalılı Hamdi YazırSonra baktı
Saheeh InternationalThen he considered [again]
Ali BulaçSonra bir baktı
«ثم نظر» في وجوه قومه أو فيما يقدح به فيه.
Elmalılı Hamdi YazırSonra kaşını çattı, surat astı
Saheeh InternationalThen he frowned and scowled
Ali BulaçSonra kaşlarını çattı ve yüzünü ekşitti
«ثم عبس» قبض وجهه وكلحه ضيقا بما يقول «وبسر» زاد في القبض والكلوح.
Elmalılı Hamdi YazırSonra arkasını döndü ve büyüklük tasladı
Saheeh InternationalThen he turned back and was arrogant
Ali BulaçSonra da sırt çevirdi ve büyüklük tasladı (istikbar)
«ثم أدبر» عن الإيمان «واستكبر» تكبر عن اتباع النبي صلى الله عليه وسلم.
Elmalılı Hamdi YazırBu, dedi, başka değil öğretilegelen bir sihirdir
Saheeh InternationalAnd said, "This is not but magic imitated [from others]
Ali BulaçBöylece: "Bu, yalnızca 'aktarılarak öğrenilen' bir büyüdür" dedi
«فقال» فيما جاء به «إن» ما «هذا إلا سحر يؤثر» ينقل عن السحرة.
Elmalılı Hamdi YazırBu, sadece bir insan sözüdür
Saheeh InternationalThis is not but the word of a human being
Ali BulaçBu, bir beşer sözünden başkası değildir
ما «إن هذا إلا قول البشر» كما قالوا إنما يعلمه بشر.
Elmalılı Hamdi YazırBen onu Sekar'a (cehenneme) sokacağım
Saheeh InternationalI will drive him into Saqar
Ali BulaçOnu Ben, cehenneme sürükleyip-atacağım
«سأصليه» أُدخله «سقر» جهنم.
Elmalılı Hamdi YazırBilir misin sen, nedir o sekar
Saheeh InternationalAnd what can make you know what is Saqar
Ali BulaçCehennem (sakar) nedir, sen bilir misin
«وما أدراك ما سقر» تعظيم شأنها.
Elmalılı Hamdi YazırNe geriye bir şey kor, ne bırakır
Saheeh InternationalIt lets nothing remain and leaves nothing [unburned]
Ali BulaçNe alıkoyar, ne bırakır
«لا تبقي ولا تذر» شيئا من لحم ولا عصب إلا أهلكته ثم يعود كما كان.
Elmalılı Hamdi YazırDurmadan derileri kavurur
Saheeh InternationalBlackening the skins
Ali BulaçBeşere delicesine susamıştır
«لواحة للبشر» محرقة لظاهر الجلد.
Elmalılı Hamdi YazırÜzerinde ondokuz (melek) vardır
Saheeh InternationalOver it are nineteen [angels]
Ali BulaçOnun üzerinde ondokuz vardır
«عليها تسعة عشر» ملكا خزنتها قال بعض الكفار وكان قويا شديد البأس أنا أكفيكم سبعة عشر واكفوني أنتم اثنين قال تعالى:
Elmalılı Hamdi YazırBiz o ateşin muhafızlarını hep melekler yaptık. Bunların sayılarını da ancak kâfirler için bir imtihan kıldık ki, kendilerine kitap verilenler kesin bilgi edinsinler, iman edenlerin de imanı artsın. Kendilerine kitap verilenler ve müminler şüpheye düşmesinler. Kalplerinde hastalık bulunanlarla kâfirler de: "Allah bu misalle ne demek istedi?" desinler. İşte böyle, Allah dilediğini şaşırtır, dilediğini de yola getirir. Rabbinin ordularını ancak Rabbin bilir. Bu, insanlar için uyarıdan başka bir şey değildir
Saheeh InternationalAnd We have not made the keepers of the Fire except angels. And We have not made their number except as a trial for those who disbelieve - that those who were given the Scripture will be convinced and those who have believed will increase in faith and those who were given the Scripture and the believers will not doubt and that those in whose hearts is hypocrisy and the disbelievers will say, "What does Allah intend by this as an example?" Thus does Allah leave astray whom He wills and guides whom He wills. And none knows the soldiers of your Lord except Him. And mention of the Fire is not but a reminder to humanity
Ali BulaçBiz o ateşin koruyucularını meleklerden başkasını kılmadık. Ve onların sayısını inkar edenler için yalnızca bir fitne (konusu) yaptık ki, kendilerine kitap verilenler, kesin bir bilgiyle inansın, iman edenlerin de imanları artsın; kendilerine kitap verilenler ve iman edenler (böylece) kuşkuya kapılmasın. Kalplerinde bir hastalık olanlar ile kafirler de şöyle desin: "Allah, bu örnekle neyi anlatmak istedi?" İşte Allah, dilediğini böyle şaşırtıp-saptırır, dilediğini böyle hidayete erdirir. Rabbinin ordularını Kendisi'nden başka (hiç kimse) bilmez. Bu ise, beşer (insan) için yalnızca bir öğüttür
«وما جعلنا أصحاب النار إلا ملائكة» أي فلا يطاقون كما يتوهمون «وما جعلنا عدتهم» ذلك «إلا فتنة» ضلالا «للذين كفروا» بأن يقولوا لم كانوا تسعة عشر «ليستيقن» ليستبين «الذين أوتوا الكتاب» أي اليهود صدق النبي صلى الله عليه وسلم في كونهم تسعة عشر الموافق لما في كتابهم «ويزداد الذين آمنوا» من أهل الكتاب «إيمانا» تصديقا لموافقته ما أتي به النبي صلى الله عليه وسلم لما في كتابهم «ولا يرتاب الذين أُوتوا الكتاب والمؤمنون» من غيرهم في عدد الملائكة «وليقول الذين في قلوبهم مرض» شك بالمدينة «والكافرون» بمكة «ماذا أراد الله بهذا» العدد «مثلا» سموه لغرابته بذلك وأعرب حالا «كذلك» أي مثل إضلال منكر هذا العدد وهدى مصدقه «يضل الله من يشاء ويهدي من يشاء وما يعلم جنود ربك» أي الملائكة في قوتهم وأعوانهم «إلا هو وما هي» أي سقر «إلا ذكرى للبشر».
Elmalılı Hamdi YazırHayır, andolsun aya
Saheeh InternationalNo! By the moon
Ali BulaçHayır; Ay'a andolsun
«كلا» استفتاح بمعنى ألا «والقمر».
Elmalılı Hamdi YazırDöndüğü an o geceye
Saheeh InternationalAnd [by] the night when it departs
Ali BulaçDönüp gittiği zaman geceye
«والليل إذا» بفتح الذال «دبر» جاء بعد النهار وفي قراءة إذ دبر بسكون الذال بعدها همزة، أي مضى.
Elmalılı Hamdi YazırVe açtığı sıra o sabaha
Saheeh InternationalAnd [by] the morning when it brightens
Ali BulaçAğardığı zaman sabaha
«والصبح إذا أسفر» ظهر.
Elmalılı Hamdi YazırKuşkusuz o Sekar, büyük belalardan biridir
Saheeh InternationalIndeed, the Fire is of the greatest [afflictions]
Ali BulaçGerçekten o, büyük (musibet)lerden biridir
«إنها» أي سقر «لإحدى الكبر» البلايا العظام.
Elmalılı Hamdi YazırUyarmak için insanları
Saheeh InternationalAs a warning to humanity
Ali BulaçBeşer (insan) için bir uyarıdır
«نذيرا» حال من إحدى وذكر لأنها بمعنى العذاب «للبشر».
Elmalılı Hamdi Yazırİçinizden ileri gitmek veya geri kalmak isteyen kimseleri
Saheeh InternationalTo whoever wills among you to proceed or stay behind
Ali BulaçSizlerden öne geçmek veya geride kalmak isteyenler için
«لمن شاء منكم» بدل من البشر «أن يتقدم» إلى الخير أو الجنة بالإيمان «أو يتأخر» إلى الشر أو النار بالكفر.
Elmalılı Hamdi YazırHer nefis kendi kazancına bağlıdır
Saheeh InternationalEvery soul, for what it has earned, will be retained
Ali BulaçHer nefis, kazandıklarına karşılık bir rehinedir
«كل نفس بما كسبت رهينة» مرهونة مأخوذة بعملها في النار.
Elmalılı Hamdi YazırAncak amel defterleri sağından verilenler hariç
Saheeh InternationalExcept the companions of the right
Ali BulaçAncak Ashab-ı Yemin (sağ ehli) hariç
«إلا أصحاب اليمين» وهم المؤمنون فناجون منها كائنون.
Elmalılı Hamdi YazırOnlar cennettedirler, sorup dururlar
Saheeh International[Who will be] in gardens, questioning each other
Ali BulaçOnlar cennetlerdedirler; birbirlerine sorarlar
«في جنات يتساءلون» بينهم.
Elmalılı Hamdi YazırSuçluların durumunu
Saheeh InternationalAbout the criminals
Ali BulaçSuçlu-günahkarları
«عن المجرمين» وحالهم ويقولون لهم بعد إخراج الموحدين من النار.
Elmalılı Hamdi YazırNedir sizi Sekar'a sokan?" diye
Saheeh International[And asking them], "What put you into Saqar
Ali BulaçSizi şu cehenneme sürükleyip-iten nedir
«ما سلككم» أدخلكم «في سقر».
Elmalılı Hamdi YazırSuçlular der ki: "Biz namaz kılanlardan değildik
Saheeh InternationalThey will say, "We were not of those who prayed
Ali BulaçOnlar: "Biz namaz kılanlardan değildik" dediler
«قالوا لم نك من المصلين».
Elmalılı Hamdi YazırYoksula da yedirmezdik
Saheeh InternationalNor did we used to feed the poor
Ali BulaçYoksula yedirmezdik
«ولم نك نطعم المسكين».
Elmalılı Hamdi YazırBoş şeylere dalanlarla dalar giderdik
Saheeh InternationalAnd we used to enter into vain discourse with those who engaged [in it]
Ali Bulaç(Batıla ve tutkulara) Dalıp gidenlerle biz de dalar giderdik
«وكنا نخوض» في الباطل «مع الخائضين».
Elmalılı Hamdi YazırCeza gününü yalanlardık
Saheeh InternationalAnd we used to deny the Day of Recompense
Ali BulaçDin (hesap ve ceza) gününü yalan sayıyorduk
«وكنا نكذب بيوم الدين» البعث والجزاء.
Elmalılı Hamdi YazırNihayet bize ölüm gelip çattı
Saheeh InternationalUntil there came to us the certainty
Ali BulaçSonunda yakîn (kesin bir gerçek olan ölüm) gelip bize çattı
«حتى أتانا اليقين» الموت.
Elmalılı Hamdi YazırArtık onlara şefaatçilerin şefaatı fayda vermez
Saheeh InternationalSo there will not benefit them the intercession of [any] intercessors
Ali BulaçArtık, şefaat edenlerin şefaati onlara bir yarar sağlamaz
«فما تنفعهم شفاعة الشافعين» من الملائكة والأنبياء والصالحين والمعنى لا شفاعة لهم.
Elmalılı Hamdi YazırŞimdi o Kur'ân'dan yüz çevirirlerken ne mazeretleri var
Saheeh InternationalThen what is [the matter] with them that they are, from the reminder, turning away
Ali BulaçBuna rağmen, bunlara ne oluyor ki öğütten yüz çevirip duruyorlar
«فما» مبتدأ «لهم» خبره متعلق بمحذوف انتقل ضميره إليه «عن التذكرة معرضين» حال من الضمير والمعنى أي شيء حصل لهم في إعراضهم عن الاتعاظ.
Elmalılı Hamdi YazırSanki onlar ürkmüş yaban eşekleri
Saheeh InternationalAs if they were alarmed donkeys
Ali BulaçSanki onlar, ürkmüş yaban eşekleri gibidirler
«كأنهم حمر مستنفرة» وحشية.
Elmalılı Hamdi YazırArslandan kaçmaktalar
Saheeh InternationalFleeing from a lion
Ali BulaçArslandan korkup-kaçmışlar
«فرت من قسورة» أسد أي هربت منه أشد الهرب.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, onlardan her kişi kendisine açılmış sayfalar verilmesini istiyor
Saheeh InternationalRather, every person among them desires that he would be given scriptures spread about
Ali BulaçHayır; her biri, kendisine açılmış sahifelerin verilmesini ister
«بل يريد كل امرىء منهم أن يؤتى صحفا منشرة» أي من الله تعالى باتباع النبي كما قالوا: لن نؤمن لك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه.
Elmalılı Hamdi YazırYok, yok onlar ahiretten korkmuyorlar
Saheeh InternationalNo! But they do not fear the Hereafter
Ali BulaçHayır; onlar şüphesiz ahiretten korkmuyorlar
«كلا» ردع عما أرادوه «بل لا يخافون الآخرة» أي عذابها.
Elmalılı Hamdi YazırHayır, hayır, O kur'ân kuşkusuz bir öğüttür
Saheeh InternationalNo! Indeed, the Qur'an is a reminder
Ali BulaçGerçek (şu ki), o (Kur'an,) elbette bir öğüttür
«كلا» استفتاح «إنه» أي القرآن «تذكرة» عظة.
Elmalılı Hamdi YazırDileyen onu düşünür
Saheeh InternationalThen whoever wills will remember it
Ali BulaçArtık kim dilerse, öğüt alıp-düşünür
«فمن شاء ذكره» قرأه فاتعظ به.
Elmalılı Hamdi YazırBununla beraber Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. Koruyacak da O'dur, bağışlayacak da
Saheeh InternationalAnd they will not remember except that Allah wills. He is worthy of fear and adequate for [granting] forgiveness
Ali BulaçAllah dilemedikçe onlar öğüt almazlar; takvanın sahibi (onu kabul etmeye ehil olan) O'dur, mağfiretin sahibi (bağışlamaya ehil olan da) O'dur
«وما يذكرون» بالياء والتاء «إلا أن يشاء الله هو أهل التقوى» بأن يتقى «وأهل المغفرة» بأن يغفر لمن اتقاه.