76. Al-Insaan سُورَةُ الإِنسَانِ

📕 Mushaf görünümünde aç

Okuyan: Her ayeti oku

Kelime kelime meal 🎨 Tecvid renkleri

Diyanet İşleri Meali Elmalılı Hamdi Yazır Süleyman Ateş Ali Bulaç Saheeh International Yusuf Ali

Tefsir:Yok Tefsîru'l-Celâleyn (Mahallî & Suyûtî)Tefsîru'l-Kurtubî Tefsîru'l-Begavî

76:1

هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينࣱ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡـࣰٔ ا مَّذۡكُورًا

هَلْ

geçmedi mi?

أَتَىٰ

(there) come

عَلَى

üzerinden

ٱلْإِنسَـٰنِ

insanın

حِينٌۭ

bir süre

مِّنَ

uzun devirden

ٱلدَّهْرِ

time

لَمْ

olmadığı

يَكُن

he was

شَيْـًۭٔا

bir şey

مَّذْكُورًا

anılan

Diyanet İşleri Mealiİnsanoğlu, var edilip bahse değer bir şey olana kadar, şüphesiz, uzun bir zaman geçmemiş midir

Ali BulaçGerçek şu ki, insanın üzerinden, daha kendisi anılmaya değer bir şey değilken, uzun zamanlardan (dehr) bir süre (hin) gelip-geçti

76:2

إِنَّا خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ أَمۡشَاجࣲ نَّبۡتَلِيهِ فَجَعَلۡنَٰهُ سَمِيعَۢا بَصِيرًا

إِنَّا

doğrusu biz

خَلَقْنَا

yarattık

ٱلْإِنسَـٰنَ

insanı

مِن

bir nutfeden

نُّطْفَةٍ

a semen-drop

أَمْشَاجٍۢ

karışık

نَّبْتَلِيهِ

imtihan etmek için

فَجَعَلْنَـٰهُ

ve onu yaptık

سَمِيعًۢا

işitici

بَصِيرًا

görücü

Diyanet İşleri MealiBiz insanı katışık bir nutfeden yaratmışızdır; onu deneriz; bu yüzden, onun işitmesini ve görmesini sağlamışızdır

Ali BulaçŞüphesiz Biz insanı, karmaşık olan bir damla sudan yarattık. Onu deniyoruz. Bundan dolayı onu işiten ve gören yaptık

76:3

إِنَّا هَدَيۡنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرࣰ ا وَإِمَّا كَفُورًا

إِنَّا

elbette biz

هَدَيْنَـٰهُ

ona gösterdik

ٱلسَّبِيلَ

yolu

إِمَّا

شَاكِرًۭا

şükreder

وَإِمَّا

veya

كَفُورًا

nankör olur

Diyanet İşleri MealiŞüphesiz ona yol gösterdik; buna kimi şükreder, kimi de nankörlük

Ali BulaçBiz ona yolu gösterdik; (artık o,) ya şükredici olur ya da nankör

76:4

إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَاْ وَأَغۡلَٰلࣰ ا وَسَعِيرًا

إِنَّآ

elbette biz

أَعْتَدْنَا

hazırlamışızdır

لِلْكَـٰفِرِينَ

kafirler için

سَلَـٰسِلَا۟

zincirler

وَأَغْلَـٰلًۭا

ve demir halkalar

وَسَعِيرًا

ve alevli bir ateş

Diyanet İşleri MealiDoğrusu, inkarcılar için zincirler, demir halkalar ve çılgın alevli cehennem hazırladık

Ali BulaçDoğrusu Biz kafirlere zincirler, demir halkalar (tomruklar) ve çılgınca yanan bir ateş hazırladık

76:5

إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ يَشۡرَبُونَ مِن كَأۡسࣲ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

إِنَّ

şüphesiz

ٱلْأَبْرَارَ

iyiler

يَشْرَبُونَ

içerler

مِن

bir kadehten

كَأْسٍۢ

a cup

كَانَ

olan

مِزَاجُهَا

karışımı

كَافُورًا

kâfûr

Diyanet İşleri MealiŞüphesiz iyiler kafur katılmış bir tastan içerler

Ali BulaçŞüphesiz ki iyiler (ebrar), karışımı kafur olan bir kadehten içerler

76:6

عَيۡنࣰ ا يَشۡرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفۡجِيرࣰ ا

عَيْنًۭا

bir kaynak

يَشْرَبُ

içerler

بِهَا

ondan

عِبَادُ

kulları

ٱللَّهِ

Allah'ın

يُفَجِّرُونَهَا

akıtırlar

تَفْجِيرًۭا

fışkırtarak

Diyanet İşleri MealiBu ancak Allah'ın kullarının taşıra taşıra içebileceği bir pınardır

Ali BulaçAllah'ın kullarının kendisinden içtikleri bir kaynak; onu fışkırttıkça fışkırtıp akıtırlar

76:7

يُوفُونَ بِٱلنَّذۡرِ وَيَخَافُونَ يَوۡمࣰ ا كَانَ شَرُّهُۥ مُسۡتَطِيرࣰ ا

يُوفُونَ

yerine getirirler

بِٱلنَّذْرِ

adaklarını

وَيَخَافُونَ

ve korkarlar

يَوْمًۭا

bir günden

كَانَ

olan

شَرُّهُۥ

şerri

مُسْتَطِيرًۭا

salgın

Diyanet İşleri MealiOnlar verdikleri sözleri yerine getirirler, fenalığı yaygın olan bir günden korkarlar

Ali BulaçAdaklarını yerine getirirler ve şerri (kötülüğü) yaygın olan bir günden korkarlar

76:8

وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينࣰ ا وَيَتِيمࣰ ا وَأَسِيرًا

وَيُطْعِمُونَ

ve yedirirler

ٱلطَّعَامَ

yemeği

عَلَىٰ

sevdikleri

حُبِّهِۦ

love (for) it

مِسْكِينًۭا

yoksula

وَيَتِيمًۭا

ve yetime

وَأَسِيرًا

ve esire

Diyanet İşleri MealiOnlar içleri çektiği halde, yiyeceği yoksula, öksüze ve esire yedirirler

Ali BulaçKendileri, ona duydukları sevgiye rağmen yemeği, yoksula, yetime ve esire yedirirler

76:9 📚 5

إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءࣰ وَلَا شُكُورًا

إِنَّمَا

biz

نُطْعِمُكُمْ

size yediriyoruz

لِوَجْهِ

rızası için

ٱللَّهِ

Allah

لَا

beklemiyoruz

نُرِيدُ

we desire

مِنكُمْ

sizden

جَزَآءًۭ

bir karşılık

وَلَا

ne de

شُكُورًا

teşekkür

Diyanet İşleri MealiBiz sizi ancak Allah rızası için doyuruyoruz, bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz. Doğrusu biz çok asık suratların bulunacağı bir günde Rabbimizden korkarız" derler

Ali BulaçBiz size, ancak Allah'ın yüzü (rızası) için yediriyoruz; sizden ne bir karşılık istiyoruz, ne bir teşekkür

76:10

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوۡمًا عَبُوسࣰ ا قَمۡطَرِيرࣰ ا

إِنَّا

çünkü biz

نَخَافُ

korkarız

مِن

Rabbimizden

رَّبِّنَا

our Lord

يَوْمًا

bir günde

عَبُوسًۭا

suratsız

قَمْطَرِيرًۭا

çok katı

Ali BulaçÇünkü biz, asık suratlı, zorlu bir gün nedeniyle Rabbimiz'den korkuyoruz

76:11

فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمِ وَلَقَّىٰهُمۡ نَضۡرَةࣰ وَسُرُورࣰ ا

فَوَقَىٰهُمُ

onları korumuştur

ٱللَّهُ

Allah

شَرَّ

şerrinden

ذَٰلِكَ

ٱلْيَوْمِ

günün

وَلَقَّىٰهُمْ

ve onlara vermiştir

نَضْرَةًۭ

parlaklık

وَسُرُورًۭا

ve sevinç

Diyanet İşleri MealiAllah da onları bu yüzden o günün fenalığından korur; onların yüzüne parlaklık ve neşe verir

Ali BulaçArtık Allah, onları böyle bir günün şerrinden korumuş ve onlara parıltılı bir aydınlık ve bir sevinç vermiştir

76:12

وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةࣰ وَحَرِيرࣰ ا

وَجَزَىٰهُم

onların ödülleri

بِمَا

dolayı

صَبَرُوا۟

sabrettiklerinden

جَنَّةًۭ

cennettir

وَحَرِيرًۭا

ve ipektir

Diyanet İşleri MealiSabırlarının karşılığı, cennet ve oradaki ipeklerdir

Ali BulaçVe sabretmeleri dolayısıyla cennetle ve ipekle ödüllendirmiştir

76:13

مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۖ لَا يَرَوۡنَ فِيهَا شَمۡسࣰ ا وَلَا زَمۡهَرِيرࣰ ا

مُّتَّكِـِٔينَ

yaslanırlar

فِيهَا

orada

عَلَى

üzerinde

ٱلْأَرَآئِكِ ۖ

divanlar

لَا

görmezler

يَرَوْنَ

they will see

فِيهَا

orada

شَمْسًۭا

(yakıcı) güneş

وَلَا

ve ne de

زَمْهَرِيرًۭا

dondurucu soğuk

Diyanet İşleri MealiOrada tahtlara yaslanırlar; orada yakıcı sıcak ve dondurucu soğuk görmezler

Ali BulaçOrada tahtlar üzerinde yaslanıp-dayanmışlardır. Orada ne (yakıcı) bir güneş ve ne de dondurucu bir soğuk görürler

76:14

وَدَانِيَةً عَلَيۡهِمۡ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتۡ قُطُوفُهَا تَذۡلِيلࣰ ا

وَدَانِيَةً

ve yaklaşmıştır

عَلَيْهِمْ

üzerlerine

ظِلَـٰلُهَا

onun gölgeleri

وَذُلِّلَتْ

ve eğdirilmiştir

قُطُوفُهَا

meyvaları

تَذْلِيلًۭا

aşağı eğdirilerek

Diyanet İşleri MealiMeyve ağaçlarının gölgeleri üzerlerine sarkmış ve onların koparılması kolaylaştırılmıştır

Ali Bulaç(Meyvelerin) Gölgeleri onlara pek yakın ve devşirilmeleri kolaylaştırıldıkça kolaylaştırılmış

76:15 📚 1

وَيُطَافُ عَلَيۡهِم بِـَٔانِيَةࣲ مِّن فِضَّةࣲ وَأَكۡوَابࣲ كَانَتۡ قَوَارِيرَا۠

وَيُطَافُ

ve dolaştırılır

عَلَيْهِم

yanlarında

بِـَٔانِيَةٍۢ

kablar

مِّن

gümüşten

فِضَّةٍۢ

silver

وَأَكْوَابٍۢ

ve kupalar

كَانَتْ

olan

قَوَارِيرَا۠

billur

Diyanet İşleri MealiÇevrelerinde gümüş kaplar ve billur kaseler dolaştırılır

Ali BulaçÇevrelerinde gümüşten billur kablar, kupalar dolaştırılır

76:16

قَوَارِيرَاْ مِن فِضَّةࣲ قَدَّرُوهَا تَقۡدِيرࣰ ا

قَوَارِيرَا۟

billurlar ki

مِن

gümüşten

فِضَّةٍۢ

silver

قَدَّرُوهَا

onları takdir etmişlerdir

تَقْدِيرًۭا

istedikleri ölçüde

Diyanet İşleri MealiBillurları gümüş gibi parlaktır, onları ölçüp ölçüp dağıtırlar

Ali BulaçGümüşten billur kaplar ki, onları belli bir ölçüyle tespit etmişlerdir

76:17

وَيُسۡقَوۡنَ فِيهَا كَأۡسࣰ ا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا

وَيُسْقَوْنَ

ve onlara içirilir

فِيهَا

orada

كَأْسًۭا

kadehten

كَانَ

olan

مِزَاجُهَا

karışımı

زَنجَبِيلًا

zencefil

Diyanet İşleri MealiOrada, zencefil karışık bir tasla içirilirler

Ali BulaçOrada onlara bir kadeh içirilir ki, karışımı zencefildir

76:18

عَيۡنࣰ ا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلۡسَبِيلࣰ ا

عَيْنًۭا

bir çeşme

فِيهَا

orada

تُسَمَّىٰ

adına denir

سَلْسَبِيلًۭا

Selsebil

Diyanet İşleri MealiO pınara "Selsebil" denir

Ali BulaçBir pınar ki orada "selsebil" olarak adlandırılır

76:19

۞وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنࣱ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤࣰ ا مَّنثُورࣰ ا

۞ وَيَطُوفُ

dolaşır

عَلَيْهِمْ

çevrelerinde

وِلْدَٰنٌۭ

gençler

مُّخَلَّدُونَ

ölümsüz

إِذَا

onları görsen

رَأَيْتَهُمْ

you see them

حَسِبْتَهُمْ

kendilerini sanırsın

لُؤْلُؤًۭا

inci

مَّنثُورًۭا

saçılmış

Diyanet İşleri MealiYanlarında ölümsüz gençler dolaşır; onları gördüğünde saçılmış birer inci sanırsın

Ali BulaçÇevrelerinde (gençlikleri ve dinçlikleri) ebedi kılınmış civanlar dolaşır-durur; sen onları gördüğün zaman saçılmış birer inci sanırsın

76:20

وَإِذَا رَأَيۡتَ ثَمَّ رَأَيۡتَ نَعِيمࣰ ا وَمُلۡكࣰ ا كَبِيرًا

وَإِذَا

ve zaman

رَأَيْتَ

baktığın

ثَمَّ

sonra

رَأَيْتَ

görürsün

نَعِيمًۭا

bir ni'met

وَمُلْكًۭا

ve bir mülk

كَبِيرًا

büyük

Diyanet İşleri MealiOranın neresine baksan, nimet ve büyük bir saltanat görürsün

Ali BulaçHer nereye baksan, bir nimet ve büyük bir mülk görürsün

76:21

عَٰلِيَهُمۡ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضۡرࣱ وَإِسۡتَبۡرَقࣱۖ وَحُلُّوٓاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةࣲ وَسَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ شَرَابࣰ ا طَهُورًا

عَـٰلِيَهُمْ

üstlerinde vardır

ثِيَابُ

giysiler

سُندُسٍ

ince ipekten

خُضْرٌۭ

yeşil

وَإِسْتَبْرَقٌۭ ۖ

ve kalın ipekten

وَحُلُّوٓا۟

ve takınmışlardır

أَسَاوِرَ

bilezikler

مِن

gümüşten

فِضَّةٍۢ

silver

وَسَقَىٰهُمْ

ve onlara içirmiştir

رَبُّهُمْ

Rableri

شَرَابًۭا

bir içki

طَهُورًا

tertemiz

Diyanet İşleri MealiÜzerlerinde ince yeşil ipekli, parlak atlastan elbiseler vardır; gümüş bileziklerle süslenmişlerdir Rableri onlara tertemiz içecekler içirir

Ali BulaçOnların üzerinde hafif ipek ve ağır işlenmiş atlastan yeşil elbiseler vardır. Gümüşten bileziklerle bezenmişlerdir. Rableri onlara tertemiz bir şarab içirmiştir

76:22 📚 1

إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمۡ جَزَآءࣰ وَكَانَ سَعۡيُكُم مَّشۡكُورًا

إِنَّ

şüphesiz

هَـٰذَا

كَانَ

oldu

لَكُمْ

sizin

جَزَآءًۭ

ödülünüz

وَكَانَ

ve olmuştur

سَعْيُكُم

çalışmanız

مَّشْكُورًا

teşekküre layık

Diyanet İşleri Mealiİşte bu sizin işlediklerinizin karşılığıdır, çalışmalarınız şükre değer" denir

Ali BulaçŞüphesiz, bu, sizin için bir mükafaattır. Sizin çaba-harcamanız şükre değer (meşkur: makbul) görülmüştür

76:23

إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ تَنزِيلࣰ ا

إِنَّا

muhakkak Biziz

نَحْنُ

biz

نَزَّلْنَا

indirdik

عَلَيْكَ

sana

ٱلْقُرْءَانَ

Kur'an'ı

تَنزِيلًۭا

parça parça

Diyanet İşleri MealiKuran'ı sana indiren şüphesiz Biziz

Ali BulaçGerçek şu ki, Kur'an'ı senin üzerine 'safhalar halinde bir indirme tarzıyla (tenzil)’ indiren Biziz, Biz

76:24 📚 1

فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعۡ مِنۡهُمۡ ءَاثِمًا أَوۡ كَفُورࣰ ا

فَٱصْبِرْ

o halde sabret

لِحُكْمِ

hükmüne

رَبِّكَ

Rabbinin

وَلَا

تُطِعْ

ita'at etme

مِنْهُمْ

onlardan

ءَاثِمًا

günahkara

أَوْ

yahut

كَفُورًۭا

inkarcıya

Diyanet İşleri MealiRabbinin hükmüne kadar sabret; onların günah işleyen ve inkarcı olanlarına uyma

Ali BulaçÖyleyse, Rabbinin hükmüne sabır göster. Onlardan günahkar veya nankör olana itaat etme

76:25

وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ بُكۡرَةࣰ وَأَصِيلࣰ ا

وَٱذْكُرِ

ve an

ٱسْمَ

adını

رَبِّكَ

Rabbinin

بُكْرَةًۭ

sabah

وَأَصِيلًۭا

ve akşam

Diyanet İşleri MealiRabbinin adını sabah akşam an

Ali BulaçVe sabah, akşam Rabbinin adını zikret

76:26

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَٱسۡجُدۡ لَهُۥ وَسَبِّحۡهُ لَيۡلࣰ ا طَوِيلًا

وَمِنَ

bir bölümünde

ٱلَّيْلِ

gecenin

فَٱسْجُدْ

secde et

لَهُۥ

O'na

وَسَبِّحْهُ

ve O'nu tesbih eyle

لَيْلًۭا

geceleyin

طَوِيلًا

uzun zaman

Diyanet İşleri MealiGeceleyin O'na secde et; O'nu geceleri uzun uzun tesbih et

Ali BulaçGecenin bir bölümünde O'na secde et ve geceleyin uzun uzadıya O'nu tesbih et

76:27

إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمۡ يَوۡمࣰ ا ثَقِيلࣰ ا

إِنَّ

şüphesiz

هَـٰٓؤُلَآءِ

bunlar

يُحِبُّونَ

seviyorlar

ٱلْعَاجِلَةَ

çabuk geçeni (dünyayı)

وَيَذَرُونَ

ve bırakıyorlar

وَرَآءَهُمْ

ötelerindeki

يَوْمًۭا

bir günü

ثَقِيلًۭا

ağır

Diyanet İşleri MealiDoğrusu insanlar, çabuk elde edilen dünya nimetlerini severler de ağırlığı çekilmez günü arkalarında bırakırlar

Ali BulaçGerçek şu ki bunlar, çarçabuk geçmekte olan (dünyay)ı seviyorlar. Önlerinde bulunan ağır bir günü bırakıyorlar

76:28

نَّحۡنُ خَلَقۡنَٰهُمۡ وَشَدَدۡنَآ أَسۡرَهُمۡۖ وَإِذَا شِئۡنَا بَدَّلۡنَآ أَمۡثَٰلَهُمۡ تَبۡدِيلًا

نَّحْنُ

biz

خَلَقْنَـٰهُمْ

onları yarattık

وَشَدَدْنَآ

ve sıkıca bağladık

أَسْرَهُمْ ۖ

yapılarını

وَإِذَا

ve zaman

شِئْنَا

dilediğimiz

بَدَّلْنَآ

değiştiririz

أَمْثَـٰلَهُمْ

onların benzerleriyle

تَبْدِيلًا

tam bir değişiklikle

Diyanet İşleri MealiOnları yaratan, mafsallarını pekiştiren Biziz; dilersek onları benzerleri ile değiştiriveririz

Ali BulaçOnları Biz yarattık ve bağlarını sımsıkı bağladık. Dilediğimiz zaman da onları benzerleriyle değiştiririz

76:29 📚 1

إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةࣱۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلࣰ ا

إِنَّ

şüphesiz

هَـٰذِهِۦ

تَذْكِرَةٌۭ ۖ

bir öğüttür

فَمَن

kimse

شَآءَ

dileyen

ٱتَّخَذَ

tutar

إِلَىٰ

varan

رَبِّهِۦ

Rabbine

سَبِيلًۭا

yolu

Diyanet İşleri MealiBu sadece bir öğüttür; dileyen, Rabbine giden yolu tutar

Ali BulaçŞüphesiz, bu bir öğüttür. Artık dileyen Rabbine bir yol bulabilir

76:30 📚 4

وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمࣰ ا

وَمَا

تَشَآءُونَ

siz dileyemezsiniz

إِلَّآ

dışında

أَن

dilemesi

يَشَآءَ

wills

ٱللَّهُ ۚ

Allah'ın

إِنَّ

şüphesiz

ٱللَّهَ

Allah

كَانَ

bilendir

عَلِيمًا

All-Knower

حَكِيمًۭا

hüküm ve hikmet sahibidir

Diyanet İşleri MealiAllah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Doğrusu Allah, bilendir, Hakim'dir

Ali BulaçAllah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Gerçekten Allah, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir

76:31

يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمَۢا

يُدْخِلُ

sokar

مَن

kimseyi

يَشَآءُ

dilediği

فِى

rahmetine

رَحْمَتِهِۦ ۚ

His mercy

وَٱلظَّـٰلِمِينَ

ve zalimler

أَعَدَّ

hazırlamıştır

لَهُمْ

onlar için

عَذَابًا

bir azab

أَلِيمًۢا

acıklı

Diyanet İşleri MealiDilediğine rahmet eder. Zalimlere, işte onlara, can yakıcı bir azap hazırlamıştır

Ali BulaçDilediğini Kendi rahmetine sokar. Zalimlere ise, onlar için acı bir azap hazırlamıştır

← Önceki Sonraki →